Brief regering : Voortgangsrapportage aanpak foutieve tenaamstelling in vonnissen

Nr. 1065
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 2 juli 2026

1. Inleiding

Conform de toezegging van mijn ambtsvoorganger in de brief van 10 november 20251, ontvangt uw Kamer met deze brief de tweede voortgangsrapportage aanpak foutieve
tenaamstellingen in vonnissen. Het gaat om zaken waarin na het onherroepelijk worden
van een strafvonnis signalen bestaan dat de identiteit zoals die in de ketenregistraties
beschikbaar is, afwijkt van de tenaamstelling in het vonnis.

Een juiste vaststelling en verwerking van de identiteit van personen in de strafrechtketen
is van groot belang. Fouten kunnen gevolgen hebben voor burgers, voor de tenuitvoerlegging
van straffen, en voor het vertrouwen in de strafrechtspleging. De aanpak van deze
problematiek is daarom met urgentie opgepakt.

Het betreft een complex vraagstuk. Identiteitsgegevens worden in de strafrechtketen
op verschillende momenten vastgesteld, verwerkt, gecontroleerd en aangevuld. Zo kan
het voorkomen dat bij een eerste contact met de verdachte alleen een opgegeven naam
beschikbaar is, en dat betrouwbaardere gegevens pas later in het strafproces beschikbaar
komen. Bij dit proces zijn meerdere organisaties betrokken, waaronder de Nationale
Politie, de Koninklijke Marechaussee, het Openbaar Ministerie, de Rechtspraak, het
Centraal Justitieel Incassobureau, de Dienst Justis, partners in de migratieketen
en Justid; steeds vanuit een eigen taak en verantwoordelijkheid. Hierdoor kan de problematiek
doorwerken in verschillende processen, zoals tenuitvoerlegging, signaleringen, beoordeling
van een Verklaring Omtrent het Gedrag en gegevensuitwisseling met andere ketens. Hoewel
de Matching Autoriteit van Justid hierin een centrale rol heeft, omdat zij signalen
over afwijkende identiteitsgegevens in de registers kan zien en de gevolgen daarvan
in de keten zichtbaar kan maken, kan zij niet in alle gevallen zelfstandig tot herstel
overgaan. Wanneer herstel verder gaat dan een administratieve correctie en raakt aan
de inhoud of rechtsgevolgen van een onherroepelijk rechterlijk oordeel, dan is rechterlijke
tussenkomst nodig.

De inzet hierbij is tweeledig: de risico’s voor burgers en ketenprocessen zo snel
mogelijk beperken en, waar nodig, met ketenpartners en de rechterlijke macht spoedig
rechtsstatelijk en zorgvuldig herstel organiseren.

Ik waardeer dat de Algemene Rekenkamer in haar Verantwoordingsonderzoek 2025
2 heeft vastgesteld dat in de afgelopen tijd belangrijke stappen zijn gezet en dat
de betrokken organisaties voortvarend aan de slag zijn gegaan. Dat komt tot uiting
in het gegeven dat de Algemene Rekenkamer de «ernstige onvolkomenheid» heeft afgeschaald
naar een «onvolkomenheid». Dat betekent niet dat de problematiek is opgelost. De Algemene
Rekenkamer vraagt in het bijzonder aandacht voor automatische wijzigingen, het verder
in beeld brengen van de totale omvang, het maken van ketenafspraken en het belang
van de burger.

De rapportage is als volgt opgebouwd. In paragraaf 2 ga ik in op de voortgang binnen
de vier onderdelen van het plan van aanpak: het ontwikkelen van een toetsings- en
handelingskader; het met prioriteit toetsen en behandelen van de bekende zaken; het
voorkomen van nieuwe onjuiste tenaamstellingen en het verbeteren van de correctiemogelijkheden.
In paragraaf 3 bespreek ik de opvolging van de aanvullende bevindingen en aanbevelingen
van de Algemene Rekenkamer. In paragraaf 4 geef ik de stand van zaken van de genomen
maatregelen naar aanleiding van het onderzoek van de Auditdienst Rijk. Tot slot komt
het vervolg van de aanpak aan de orde in paragraaf 5.

2. Uitvoering plan van aanpak

2.1 Ontwikkeling toetsings- en handelingskader

Er is een toetsings- en handelingskader voor de Matching Autoriteit ontwikkeld voor
het toetsen en behandelen van signalen over onjuiste tenaamstellingen in onherroepelijke
strafvonnissen.

Dit toetsings- en handelingskader onderscheidt vier gevalstypen:

1. zaken waarbij de naam in het vonnis een omissie/onjuistheid bevat, maar er geen vraagtekens
zijn over de persoon;

2. zaken waarbij de naam in het vonnis niet meer klopt omdat sprake is geweest van een
officiële naamswijziging;

3. zaken waarbij significante afwijkingen tussen de geregistreerde identiteitsgegevens
en de in vonnissen opgenomen identiteit zijn geconstateerd, waarbij er geen signalen
zijn van nadelige gevolgen voor een derde (zoals het gebruik van een alias door de
verdachte);

4. zaken waarbij dergelijke afwijkingen in de persoonsgegevens zijn geconstateerd, waarbij
er wel signalen zijn van nadelige gevolgen voor een derde (zoals identiteitsfraude).

Het onderscheid tussen gevalstypen is belangrijk, omdat de stappen die nodig zijn
voor de afhandeling van een zaak per gevalstype verschillend zijn.

Bij gevalstypen 1 en 2 gaat het om zaken waarin de onjuistheid administratief buiten
twijfel staat, en kan de Matching Autoriteit dit zelf administratief in de systemen
verwerken.

Bij gevalstypen 3 en 4 ligt dat anders. Daarin raakt herstel aan de inhoud of rechtsgevolgen
van een onherroepelijk rechterlijk oordeel. Om die reden kan de Matching Autoriteit
dat niet zelf corrigeren zonder betrokkenheid van de organisaties in de strafrechtketen.
Als een correctie invloed heeft op de inhoud of de juridische gevolgen van een definitieve
rechterlijke uitspraak, dan is een rechter nodig om hierover te beslissen.

De afgelopen periode is de juridische grondslag voor het toetsings- en handelingskader
uitgewerkt en extern gevalideerd. Zowel het toetsings- en handelingskader als de juridische
grondslag zijn conform toezegging in het eerste kwartaal van 2026 vastgesteld. Op
grond van de ervaringen in de uitvoering kan het toetsings- en handelingskader periodiek
worden verfijnd. Voor een uiteenzetting van het toetsings- en handelingskader verwijs
ik u naar de eerste voortgangsrapportage van 10 november 2025.

2.2 Toetsing en afhandeling van bekende zaken

De afgelopen maanden is er voortgang geboekt met de aanpak van de lijst van 867 zaken
waarin signalen waren van onjuiste tenaamstellingen in onherroepelijke strafvonnissen.
Kort samengevat geldt dat in alle zaken waarin is gebleken dat onschuldige derden
nadelige gevolgen konden ondervinden, mitigerende maatregelen zijn getroffen in afwachting
van een rechterlijke uitspraak.

In alle bekende zaken, met uitzondering van enkele gevallen die in de bijlage worden
toegelicht, zijn er geen aanwijzingen dat het vonnis op de verkeerde persoon ten uitvoer
is gelegd of nog kan worden. Dit geldt ook in situaties waarin er onduidelijkheid
bestond over de identiteit van de veroordeelde.

In de voortgangsrapportage van 10 november 2025 is gemeld dat er 867 zaken zijn geregistreerd
waarin een signaal bestaat dat de tenaamstelling van een onherroepelijk vonnis mogelijk
niet juist is. Hierbij zijn de in de eerste voortgangsrapportage genoemde 65 zaken,
waarvan was geconstateerd dat daarover geen informatie meer beschikbaar was, voor
de zekerheid alsnog opnieuw meegenomen in de toetsing en waar mogelijk in de afhandeling.

Van deze 867 zaken zijn tot dusver:

– 147 zaken ingedeeld onder gevalstypen 1 en 2;

– 607 zaken ingedeeld onder gevalstype 3;

– 87 zaken ingedeeld onder gevalstype 4 en

– 26 zaken vastgesteld waarin het vonnis niet onherroepelijk was of sprake was van een
dubbele registratie.

Tot 1 mei 2026 is 61% van deze 867 zaken getoetst en waar mogelijk afgehandeld.

Nieuwe zaken

Buiten de oorspronkelijke lijst van 867 zaken zijn vanaf 2025 tot 1 mei 2026 in totaal
99 nieuwe zaken geïdentificeerd met een mogelijke onjuiste tenaamstelling in een onherroepelijk
vonnis. Deze nieuwe zaken worden beoordeeld aan de hand van het toetsings- en handelingskader.
Hiermee hebben de medewerkers van Justid het nodige handelingsperspectief om met nieuwe
zaken om te gaan. Zaken waarin mogelijk een onschuldige derde is betrokken, hebben
daarbij vanzelfsprekend prioriteit.

Ik licht de aantallen nader toe in bijlage 1 van deze brief.

Schrijfwijze namen

Tijdens het Wetgevingsoverleg van 23 juni 2026 is gevraagd of de bekende zaken verband
houden met de omzetting van namen uit het Arabisch of andere niet-Latijnse schriften
naar het Latijnse schrift, en of er in de strafrechtketen een tool bestaat om dit
in goede banen te leiden.

In bijlage 2 bij deze brief ga ik hier nader op in.

Markering en signalering

Bij de toetsing en afhandeling wordt aandacht besteed aan markering van mogelijke
tenaamstellingsproblematiek in de systemen en aan signalering. De markering houdt
in dat de ketenpartners die de Strafrechtketendatabank of het Justitieel Documentatiesysteem
raadplegen, kunnen zien dat er in een zaak mogelijk sprake is van tenaamstellingsproblematiek.
Hierdoor worden zij erop gewezen dat de gegevens niet zonder meer kunnen worden gebruikt,
maar dat zij zelf moeten beoordelen welke betekenis de gegevens hebben voor hun eigen
taak en verantwoordelijkheid. Dit helpt te voorkomen dat mogelijk onjuiste gegevens
tijdens het onderzoek onbedoeld blijven doorwerken. Signalering houdt in dat actief
wordt bezien of bepaalde gegevens relevant zijn voor lopende processen bij de ketenpartners.
Als dat het geval is, ontvangen de ketenpartners rechtstreeks een signalering via
een informatiebericht.

Nadelige gevolgen beperken

In zaken waarin is gebleken dat onschuldige derden nadelige gevolgen konden ondervinden
worden maatregelen getroffen om nadelige gevolgen te beperken en/of op te schorten.
Die maatregelen, bestaan onder meer uit het hiervoor genoemde markeren van zaken,
het informeren van betrokken ketenpartners, het opschorten van signaleringen of andere
maatregelen wanneer gegevens onjuist kunnen doorwerken, en – waar nodig en mogelijk
– het contact zoeken met betrokkenen in individuele gevallen waarin duidelijk is dat
sprake is van een onschuldige derde. Daarmee wordt niet vooruitgelopen op eventueel
rechterlijk herstel, maar wordt wel voorkomen dat mogelijk onjuiste gegevens zonder
meer blijven doorwerken in de keten.

2.3 Zoveel mogelijk voorkomen van nieuwe gevallen van onjuiste tenaamstellingen

Het vraagstuk van onjuiste tenaamstellingen in onherroepelijke vonnissen is een uitvloeisel
van het complexe proces van identiteitsvaststelling in de strafrechtketen. Binnen
het Programma Modernisering Identiteitsbehandeling en Vindbaarheid, waarover u in
de eerste brief van 28 mei 2025 bent geïnformeerd, wordt hieraan door departement
en ketenpartners samen gewerkt. Het gaat dan bijvoorbeeld om protocollen over identiteitsbehandeling
die gehanteerd moeten worden door de partijen in de strafrechtketen, maar ook om het
verder ontwikkelen van mobiele identiteitsvoorzieningen. Beleid en uitvoering werken
hierin nauw samen.

Identiteitsgegevens worden op verschillende momenten in het strafproces vastgesteld,
verwerkt en aangevuld. Betere of meer betrouwbare gegevens komen soms pas later in
het strafproces beschikbaar. Daarnaast kunnen menselijke invoerfouten of onvolledige
gegevens niet volledig worden uitgesloten, en kan het voorkomen dat een verdachte
belang heeft bij het achterhouden of bemoeilijken van de identiteit. De inzet is dan
ook fouten zoveel mogelijk te voorkomen, signalen sneller te herkennen en waar nodig
binnen de juiste kaders zorgvuldig te corrigeren of mitigeren.

De aanpak van het tenaamstellingsvraagstuk heeft tot concrete verbeteringen geleid.
Dat constateert ook de Algemene Rekenkamer. Zoals aangegeven onder paragraaf 2.2 zijn
markeringsfunctionaliteiten gerealiseerd in de Strafrechtketendatabank en het Justitieel
Documentatiesysteem. Deze markeringen kunnen ook preventief worden aangebracht als
aliassen of gestolen identiteiten in andere zaken naar voren komen. Voor slachtoffers
van identiteitsfraude is een extra functionaliteit, een SOS-signaal, geïntroduceerd.
Dit signaal stelt de Matching Autoriteit direct in kennis wanneer een persoon die
eerder betrokken was bij identiteitsfraude, opnieuw gebruik maakt van een valse identiteit.
Daardoor kan sneller worden beoordeeld of maatregelen nodig zijn om hernieuwde nadelige
gevolgen voor een onschuldige derde te voorkomen. Deze markeringen en signaleringen
kunnen bijdragen aan het voorkomen en het vroegtijdig ondervangen van nieuwe gevallen.
Een andere verbetering in dit verband is de inrichting van een periodiek ketenoverleg
met vertegenwoordigers van de straf- en migratieketen. In dit ketenoverleg worden
casussen besproken, risico’s in beeld gebracht, maatregelen getroffen en afspraken
gemaakt over de wijze van samenwerking op uitvoerend niveau in zaken waar tenaamstellingsproblematiek
speelt.

Aanvullend heeft EY-onderzoek verricht naar mogelijke verbeteringen in het huidige
proces van identiteitsvaststelling in de strafrechtketen.3 Zij concluderen dat er geen snelle maatregelen of «quick wins» zijn geïdentificeerd
waarmee deze problematiek op korte termijn structureel kan worden verbeterd. Het onderzoek
bevestigt het belang van de voortzetting van het eerder genoemde programma. Daarnaast
wordt geadviseerd het beleid en de wetgeving met betrekking tot identiteitsvaststelling
in de strafrechtketen te evalueren. In het rapport staan ook enkele observaties over
sturing en governance ten aanzien van identiteitsbehandeling in de strafrechtketen.

Ik deel deze conclusies. De adviezen worden betrokken bij de activiteiten van het
Programma Modernisering Identiteitsbehandeling en Vindbaarheid. Die activiteiten worden
de komende drie jaar voortgezet in nauwe samenwerking met de ketenpartners. De observaties
van EY over sturing en governance worden betrokken in de bredere versterkingsplannen
voor de strafrechtketen. Over de voortgang in dit verband wordt uw Kamer geïnformeerd
in de voortgangsrapportage over de strafrechtketen, die in het najaar van 2026 wordt
verwacht.

2.4 Verbetering van correctiemogelijkheden

Voor een deel van de zaken kan Justid een administratieve correctie binnen de ketenregistraties
toepassen. Waar correctie van identiteitsgegevens raakt aan de inhoud of rechtsgevolgen
van een onherroepelijk rechterlijk vonnis, is rechterlijke betrokkenheid nodig. Bestaande
procedures, zoals de herzieningsprocedure bij de Hoge Raad, bieden hiervoor niet altijd
een passende route, onder meer omdat zij langdurig zijn en niet (altijd) een rechtsingang
voor de overheid bieden om een correctie proactief in gang te zetten.

Daarom wordt gewerkt aan de ontwikkeling van een aanvullende rechterlijke procedure
waarmee onjuiste tenaamstellingen in daarvoor geschikte gevallen sneller kunnen worden
gecorrigeerd. Uitgangspunt daarbij is dat het initiatief tot correctie van identiteitsgegevens
niet uitsluitend bij de burger wordt gelegd, omdat betrokkenen niet altijd weten dat
sprake is van een onjuiste tenaamstelling, maar ook bij de overheid. Zo wordt het
mogelijk proactief registratiecorrecties door te voeren.

Er wordt gewerkt aan een startnotitie waarin de contouren van een aanvullende rechterlijke
procedure nader worden uitgewerkt. Hierover zal ik uw Kamer op de hoogte houden.

3. Opvolging bevindingen en aanbevelingen Algemene Rekenkamer

Ik waardeer dat de Algemene Rekenkamer in haar Verantwoordingsonderzoek 2025 oog heeft
gehad voor de grote stappen die het afgelopen jaar zijn gezet in de aanpak van foutieve
tenaamstellingen. Kern van mijn aanpak was te komen tot een afgestemd herstelproces
in de keten. Dat proces loopt voorspoedig en zorgvuldig. Zoals ik hiervoor heb vermeld,
is daarmee niet gezegd dat de problematiek is opgelost. Hieronder ga ik in op de aanvullende
acties die inmiddels lopen of nog genomen zullen worden ter opvolging van de bevindingen
en aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer.

3.1 Automatische wijzigingen

De Algemene Rekenkamer heeft aandacht gevraagd voor de verwerking van automatische
wijzigingen uit onder meer de Basisregistratie Personen, inclusief de Registratie
Niet-Ingezetenen, en uit de Basisvoorziening Vreemdelingen. De Algemene Rekenkamer
stelt dat deze werkwijze niet volledig aansluit op het toetsings- en handelingskader,
omdat wijzigingen zonder voorafgaande beoordeling kunnen worden verwerkt. Dit terwijl
zij gevolgen kunnen hebben voor onherroepelijke vonnissen en ketenprocessen.

Naar aanleiding hiervan heeft Justid een risicoanalyse uitgevoerd naar mogelijke gevolgen
voor burgers en overige maatschappelijke effecten. Uit de analyse blijkt dat het automatisch
overnemen en achteraf beoordelen van wijzigingen uit de (basis-)administraties in
de Strafrechtketendatabank, risico’s kan opleveren in het geval die wijzigingen betrekking
hebben op een onherroepelijk vonnis. Bijvoorbeeld als door een automatische wijziging
een naam in het register afwijkt van de naam in het onherroepelijke vonnis. Daarmee
kan bij de tenuitvoerlegging mogelijk een verkeerde persoon worden betrokken. Ook
kan de verkeerde persoon dit op het strafblad krijgen en daardoor geen Verklaring
Omtrent het Gedrag krijgen, of omgekeerd dat de schuldige deze ten onrechte wel kan
krijgen.

Tegelijk blijkt uit de praktijkervaring met het toetsings- en handelingskader tot
nu toe dat het risico op maatschappelijke schade als gevolg van deze automatische
wijzigingen beperkt is.

Om volledig volgens het toetsings- en handelingskader te kunnen werken, dienen identiteitsgegevens
afkomstig uit de hiervoor genoemde registers door de Matching Autoriteit te worden
beoordeeld voordat die gegevens in de Strafrechtketendatabank worden verwerkt. Dit
geldt voor zover die gegevens gevolgen kunnen hebben voor een onherroepelijk vonnis.
Dat is niet onmiddellijk te realiseren zonder mogelijke nadelige gevolgen voor andere
strafvorderlijke processen, waar het tijdig kunnen beschikken over wijzigingen van
groot belang is. Daarom wordt gewerkt aan maatregelen voor de korte en de langere
termijn.

Voor de korte termijn is een technische aanpassing gerealiseerd om de Matching Autoriteit
in staat te stellen automatische wijzigingen achteraf gericht te kunnen beoordelen
en indien nodig terug te kunnen draaien. Daarmee blijft actuele informatie uit de
genoemde registers beschikbaar voor de strafrechtketen, terwijl mogelijke nadelige
gevolgen voor burgers en ketenprocessen sneller kunnen worden gesignaleerd en gemitigeerd.
Voor de langere termijn wordt gewerkt aan een structurele aanpassing waarmee relevante
automatische wijzigingen niet meer zonder voorafgaande beoordeling worden overgenomen
door de Matching Autoriteit. Dat zou betekenen dat vooraf wordt beoordeeld of een
wijziging uit de Basisregistratie Personen, de Registratie Niet-Ingezetenen of de
Basisvoorziening Vreemdelingen gevolgen kan hebben voor de tenaamstelling van een
onherroepelijk vonnis en of opname in de strafrechtregistratie verantwoord is. De
hiervoor vereiste systeem- en procesaanpassingen worden met prioriteit uitgewerkt.

Verder wordt, gelet op de verwerking van gevoelige strafrechtelijke persoonsgegevens,
een Data Protection Impact Assessment (DPIA) uitgevoerd op de werkwijze rond onjuiste
tenaamstellingen in onherroepelijke vonnissen. Daarbij worden de Functionarissen Gegevensbescherming
van JenV en de betrokken ketenpartners geconsulteerd. De Autoriteit Persoonsgegevens
is hierover geïnformeerd.

3.2 In beeld krijgen van de totale omvang

De Rekenkamer heeft aangegeven dat de geconstateerde 867 zaken als ondergrens zijn
te beschouwen. In het plan van aanpak is daarom een haalbaarheidsonderzoek opgenomen
naar de vraag of in de periode 2011–2025 meer zaken met een onherroepelijk vonnis
met een mogelijke onjuiste tenaamstelling kunnen worden achterhaald. Dat onderzoek
is complex. Organisaties in de strafrechtketen gebruiken ieder eigen systemen, registreren
gegevens op verschillende manieren en werken binnen verschillende wettelijke kaders.
Daardoor beschikt de strafrechtketen niet over één volledig gekoppeld historisch overzicht
waaruit zonder meer kan worden afgeleid of er sprake kan zijn van een mogelijk onjuiste
tenaamstelling in een onherroepelijk strafvonnis.

Het haalbaarheidsonderzoek is toegespitst op de bestandsvergelijking tussen de belangrijkste
registraties van identiteitsgegevens. Het richt zich op de vergelijking van de Strafrechtketendatabank
en het Justitieel Documentatiesysteem met de Basisvoorziening identiteitsvaststelling
(BVID) bij de politie en met de Basisregistratie Personen (inclusief het Register
Niet-Ingezetenen) en de Basisvoorziening Vreemdelingen.

De vergelijking met het BVID leverde op dat er 1.319 zaken met een onherroepelijk
vonnis zijn gevonden, waarbij op enig moment in het strafproces geregistreerde identiteitsgegevens
zijn gewijzigd. Daarvan is op grond van eerdere werkinstructies van de Matching Autoriteit
in 292 zaken bepaald dat er mogelijk sprake is van een onjuiste tenaamstelling van
een onherroepelijk vonnis. Deze 292 zaken maken deel uit van de bekende 867 zaken.
Om te achterhalen of in het zoekgebied van 1.027 zaken zich toch zaken bevinden waarin
op grond van het toetsings- en handelingskader een tenaamstellingsvraagstuk speelt,
moeten deze zaken individueel worden beoordeeld. Deze zaken zijn in de Strafrechtketendatabank
vanaf 2010 geregistreerd, waardoor wijzigingen waarschijnlijk nog te achterhalen zijn.
Bovendien is in die zaken ook (veelal) biometrie aanwezig. Om deze redenen zou een
herbeoordeling van het hele zoekgebied van 1.027 zaken arbeidsintensief maar uitvoerbaar
zijn.

Het verdere onderzoek zal zich dan ook concentreren op de analyse van de zaken in
het zoekgebied van de 1.027 zaken uit signalen van de BVID. Hierbij wordt prioriteit
gegeven aan signalen met de grootste mogelijke maatschappelijke impact, zoals signalen
waarbij niet duidelijk is of de juiste persoon is gestraft, waarbij tenuitvoerlegging
aan de orde is geweest of waarbij aanwijzingen bestaan dat een onschuldige derde betrokken
kan zijn geraakt. Op basis van de uitkomsten wordt bepaald of verdere analyse nodig
en proportioneel is.

De bestandsvergelijking met de Basisregistratie Personen (inclusief het Register Niet-Ingezetenen)
en de Basisvoorziening Vreemdelingen leverde een zoekgebied op van 4.529 zaken met
een onherroepelijk vonnis waarin op enig moment in het strafproces geregistreerde
identiteitsgegevens significant zijn gewijzigd. Het is niet met zekerheid uit te sluiten
dat in dit zoekgebied zaken zitten waarin sprake kan zijn van een onjuiste tenaamstelling.
Ook hier geldt dat een individuele zaakbeoordeling nodig is om dat te kunnen bepalen.
Omdat voor deze 4.529 zaken geen historie beschikbaar is, is vrijwel niet te achterhalen
of in dit zoekgebied nog relevante zaken zijn terug te vinden. Nader onderzoek legt
een aanzienlijk beslag op de schaarse capaciteit van de ketenpartners terwijl de slaagkans
vrijwel nihil is.

Over de voortgang en uitkomsten van de gefaseerde vervolgaanpak zal ik uw Kamer in
de volgende voortgangsrapportage informeren.

3.3 Ketenafspraken

De oplossing van onjuiste tenaamstellingen is een ketenopgave. De Matching Autoriteit
van Justid heeft een centrale rol, maar de verdere afhandeling van zaken die zij niet
zelfstandig administratief kan corrigeren, kan afhankelijk zijn van onder meer het
Openbaar Ministerie, de Rechtspraak, het Centraal Justitieel Incassobureau, de Nationale
Politie, de Koninklijke Marechaussee, de Dienst Justis en partners in de migratieketen.

Er is door Justid een operationeel ketenoverleg ingericht met vertegenwoordigers van
de straf- en migratieketen. Daarin worden casussen besproken, risico’s in beeld gebracht
en maatregelen afgestemd. Daarnaast is een Tenaamstellingsoverleg ingericht waarin
de betrokken ketenpartners zijn vertegenwoordigd. Dit overleg richt zich op het maken
van verdere afspraken over de afhandeling van onjuiste tenaamstellingen van de zaken
onder gevalstypen 3 en 4, de versterking van het casusoverleg en de verdere voorbereiding
van de aanvullende rechterlijke procedure. Daarmee wordt de operationele behandeling
van individuele zaken verbonden met de benodigde structurele ketenafspraken. De ervaringen
uit dit overleg kunnen eveneens worden benut om de toepassing van het toetsings- en
handelingskader in de praktijk te verduidelijken en waar nodig te verfijnen.

3.4 Het belang van de burger

De Algemene Rekenkamer heeft terecht aandacht gevraagd voor het belang van de burger.
Dit belang staat centraal bij de aanpak en de maatregelen die ik hiervoor uiteen heb
gezet. Onschuldige burgers moeten zoveel mogelijk worden beschermd tegen de gevolgen
van onjuiste strafregistraties. Daarbij is van belang dat burgers niet altijd zelf
direct merken dat sprake kan zijn van een onjuiste tenaamstelling of een onjuiste
registratie. Soms blijkt dat pas bij een controle, bij de tenuitvoerlegging van een
straf of bij een aanvraag voor een Verklaring Omtrent het Gedrag. Als zich toch een
situatie voordoet waarin een onschuldige burger negatieve gevolgen ervaart van identiteitsfraude
of onjuiste registraties, moet zo snel mogelijk worden ingegrepen om die gevolgen
te beperken of te herstellen.

Daarom wordt bij de toetsing en behandeling van zaken steeds gekeken of een onschuldige
derde betrokken kan zijn geraakt en of onmiddellijke mitigerende maatregelen nodig
zijn. In individuele gevallen waarin duidelijke aanwijzingen bestaan dat een onschuldige
derde is betrokken, wordt contact gezocht met de betrokkene. Daarnaast wordt in het
vervolg van de aanpak nadrukkelijker bezien hoe burgers beter kunnen worden geïnformeerd
en ondersteund, en hoe voorkomen kan worden dat zij tussen instanties in de knel komen.
Ook bij de verdere uitwerking van de aanvullende rechterlijke procedure wordt het
burgerperspectief en de belangen van burgers nadrukkelijk meegewogen.

Ter uitvoering van de motie van het lid Faber4 en in overeenstemming met wat daarover is besproken tijdens het Wetgevingsoverleg
van 23 juni 2026, start ik een verkenning naar de wenselijkheid en mogelijkheid om
burgers op een verantwoorde en uitvoerbare manier te informeren bij wijzigingen met
betrekking tot hun strafblad.

4. Onderzoek Auditdienst Rijk

In de brief van 19 december 2025 is uw Kamer geïnformeerd over het onderzoek van de
Auditdienst Rijk (ADR) naar, kort gezegd, de oorzaken waardoor het vraagstuk van onjuiste
tenaamstellingen in eerdere jaren onopgelost is gebleven. Daarbij is aangegeven dat
de aanbevelingen van de ADR zijn overgenomen.5

Een deel van de aanbevelingen die volgens de ADR acuut opgepakt dienen te worden,
is onderdeel van het hierboven omschreven plan van aanpak/verbeterplan, zoals het
in kaart brengen van de volledige problematiek van de correcties en het opgestelde
en gevalideerde toetsings- en handelingskader. In het kader van de zorg voor medewerkers,
zijn de integriteitsprocedure en de positie van vertrouwenspersonen versterkt.

Ook op de andere terreinen is opvolging gegeven aan de aanbevelingen. Deze zien op
het versterken van het ambtelijk vakmanschap binnen Justid en de beleidsverantwoordelijke
afdeling bij het ministerie, de verdere professionalisering binnen Justid en de onderlinge
samenwerking tussen het ministerie en Justid. Zo is binnen het leiderschapsprogramma
voor leidinggevenden binnen Justid specifiek gevraagd de belangrijkste lering uit
het ADR-rapport om te zetten in cultuurelementen voor de gewenste cultuur van Justid,
in lijn met de missie en visie van de organisatie. Het gesprek daarover wordt doorlopend
binnen de organisatie gevoerd. Belangrijk hierbij is dat signalen worden gemeld via
de reguliere kanalen, dan kan een proces van hoor en wederhoor plaatsvinden om de
aard te bepalen en de juiste maatregelen te treffen. De psychosociale veiligheid heeft
in dit verband hoge prioriteit. Dit draagt bij aan bewustwording van het belang van
goede arbeidsomstandigheden: het zo veilig, gezond en plezierig mogelijk kunnen werken.
Binnen de betreffende beleidsafdeling van het ministerie is tevens een (cultuur)verandertraject
ingezet, waar de door de ADR gedane aanbevelingen in worden meegenomen.

Al deze activiteiten zien voornamelijk op het veranderen van de cultuur en het gedrag
in de organisaties, maar ook van de onderlinge samenwerking. Dat vergt tijd. Om te
zorgen dat deze inspanningen recht blijven doen aan de door de ADR gedane aanbevelingen,
wordt hier in het reguliere overleg tussen Justid en het ministerie nadrukkelijk bij
stil gestaan en toegezien op de voortgang.

5. Vervolg

De aanpak van onjuiste tenaamstellingen heeft aantoonbaar voortgang geboekt, maar
is nog niet afgerond. De juiste tenaamstelling van een vonnis in de strafrechtketen
heeft de blijvende aandacht van alle betrokken ketenpartners en vergt een lange adem.
In de komende periode ligt de nadruk op de volgende trajecten: verdere toetsing en
behandeling van bekende en nieuw geïdentificeerde zaken, uitvoering van de gefaseerde
vervolgaanpak om het beschikbare beeld van de omvang van het tenaamstellingsvraagstuk
te verdiepen en eventuele nadelige gevolgen te mitigeren, structurele aanpassing van
de werkwijze voor automatische wijzigingen, nadere ketenafspraken over toetsing, afhandeling
en mitigatie, en verdere voorbereiding van een aanvullende rechterlijke procedure.

Ik informeer uw Kamer uiterlijk voor de zomer van 2027 over de voortgang op deze trajecten.

De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
K.T. van Bruggen

BIJLAGE 1 NADERE TOELICHTING VAN DE STAND VAN ZAKEN OVER DE TOETSING EN AFHANDELING
VAN BEKENDE ZAKEN (PEILDATUM: 1 MEI 2026)

Deze bijlage bevat een nadere toelichting op de cijfers en stand van zaken die in
paragraaf 2.2 van de tweede voortgangsrapportage op hoofdlijnen zijn weergegeven.
De bijlage heeft betrekking op de oorspronkelijke lijst van 867 bekende zaken, de
indeling in gevalstypen, de zaken die buiten de gevalstypen vallen, de nieuwe zaken
die na de oorspronkelijke lijst zijn geïdentificeerd en de eerder gemelde zware zaken.

Van de 867 bekende zaken vallen 147 zaken onder gevalstypen 1 en 2 (17%). Deze zaken
zijn inmiddels getoetst en afgehandeld. Dit betekent dat de registraties zijn aangepast
in de Strafrechtketendatabank en het Justitieel Documentatiesysteem. Het werkproces
voor deze gevalstypen is nu geïntegreerd in de reguliere werkwijze van de Matching
Autoriteit.

Gevalstype 3 betreft 607 zaken, 70% van de oorspronkelijke lijst. In deze zaken is
sprake van significante afwijkingen tussen geregistreerde identiteitsgegevens en de
tenaamstelling in het vonnis, zonder signalen dat een derde daardoor nadeel heeft
ondervonden. Op basis van beschikbare biometrische gegevens is in hoge mate aannemelijk
dat het om dezelfde natuurlijke persoon gaat. De bekende zaken onder gevalstype 3
zijn gemarkeerd in de Strafrechtketendatabank en daarover is met ketenpartners gecommuniceerd.
Ook in het Justitieel Documentatiesysteem, onder meer gebruikt voor de screening voor
de afgifte van een Verklaring Omtrent het Gedrag, is deze markering op de zaak aangebracht.
Bij raadpleging van deze zaak is het voor de ketenpartners zichtbaar dat er een onderzoek
naar de identiteit loopt, zodat zij binnen hun eigen taak, verantwoordelijkheid en
rechtsstatelijke grenzen passende maatregelen kunnen nemen. De betrokken organisaties
zijn doordrongen van de noodzaak om dit met urgentie te doen. Voor de tot 1 mei 2026
beoordeelde zaken, in totaal 273, is geconstateerd dat – ondanks meerdere bekende
identiteiten – er geen aanwijzingen zijn dat de verkeerde natuurlijke persoon is gestraft.
Binnen de Strafrechtketendatabank is de samenhang tussen deze identiteiten inzichtelijk
en opvraagbaar gemaakt voor ketenpartners. De resterende zaken worden voor de zomer
inhoudelijk behandeld.

Gevalstype 4 betreft 87 zaken, 10% van de oorspronkelijke lijst. In deze zaken is
net als bij gevalstype 3 sprake van significante afwijkingen tussen geregistreerde
identiteitsgegevens en de tenaamstelling in het vonnis, maar zijn er wel signalen
dat een derde daardoor nadeel heeft ondervonden, bijvoorbeeld als gevolg van identiteitsfraude.
Mede gelet op dat laatste zijn deze zaken als eerste in onderzoek genomen. In samenwerking
met ketenpartners zijn door Justid mogelijk negatieve gevolgen voor derden in beeld
gebracht en gemitigeerd. Ten opzichte van de in de vorige voortgangsrapportage genoemde
zaken zijn geen nieuwe zaken naar voren gekomen waarbij een onschuldige derde op grond
van een onjuiste tenaamstelling van een onherroepelijk vonnis onterecht in detentie
heeft gezeten. In alle 87 getoetste zaken zijn er geen aanwijzingen dat de verkeerde
natuurlijke persoon de opgelegde straf heeft ondergaan. In 8 zaken stond een signalering
op een verkeerde naam en in 1 zaak een inreisverbod. De signaleringen en het inreisverbod
zijn opgeschort in afwachting van verdere beoordeling en, waar nodig, rechterlijk
herstel.

Voor de hiervoor genoemde zaken onder gevalstype 4 zijn markeringen aangebracht in
de Strafrechtketendatabank en is met ketenpartners gecommuniceerd dat sprake is van
mogelijke tenaamstellingsproblematiek. Daardoor is bij raadpleging van de gegevens
zichtbaar dat de desbetreffende gegevens niet zonder meer mogen doorwerken in de ketenprocessen.
Ketenpartners kunnen dan vanuit hun eigen wettelijke taken en verantwoordelijkheden
passende maatregelen nemen, bijvoorbeeld bij signaleringen, tenuitvoerlegging of screening.
Daarmee wordt niet vooruitgelopen op rechterlijk herstel, maar wordt wel voorkomen
dat mogelijk onjuiste gegevens zonder waarschuwing blijven doorwerken in de keten.

Tot slot kon van 26 zaken worden vastgesteld dat het vonnis niet onherroepelijk was
of dat sprake was van een dubbele registratie.

Buiten het totaal van de oorspronkelijke 867 bekende zaken zijn vanaf begin 2025 tot
1 mei 2026 in totaal 99 nieuwe zaken geïdentificeerd met een mogelijke onjuiste tenaamstelling
in een onherroepelijk vonnis. Daarin begrepen zijn ook de 33 nieuwe zaken die mijn
voorganger heeft gemeld in de vorige voortgangsrapportage. De nieuwe zaken worden
parallel aan de reeds bekende zaken behandeld aan de hand van het toetsings- en handelingskader.
Zaken waarin mogelijk een onschuldige derde is betrokken, hebben vanzelfsprekend prioriteit.

In haar verantwoordingsonderzoek 2025 ging de Algemene Rekenkamer specifiek in op
de stand van 19 zware zaken. In de voortgangsrapportage van 10 november 2025 is uw
Kamer geïnformeerd over de uitkomsten van een initiële analyse van de oorspronkelijke
lijst van 867 zaken. Daarbij zijn 19 zware zaken benoemd. Daarover kan ik nu een nadere
precisering geven. In 17 zaken zijn er geen aanwijzingen dat de straf aan de verkeerde
natuurlijke persoon ten uitvoer is gelegd. In alle gevallen waarin de straf ten uitvoer
is gelegd, bestaan geen indicaties dat onschuldige personen zijn vastgezet. In 1 zaak
gaat het om gegevens uit 1995 die niet meer beschikbaar zijn omdat deze uit de registers
zijn verwijderd. In de resterende zaak is nog geen tenuitvoerlegging gestart; er is
geen sprake van een onherroepelijk strafvonnis.

Een overzicht van alle genoemde aantallen en een korte duiding daarvan zijn te vinden
in de hieronder opgenomen tabel (peildatum: 1 mei 2026).

Aantallen

Duiding

Totaal aantal reeds bekende zaken

867

Oorspronkelijke lijst bekende zaken t/m 2024.

99

Nieuwe zaken buiten de 867 reeds bekende zaken, geïdentificeerd vanaf 2025 tot 1 mei
2026. Worden beoordeeld aan de hand van het toetsings- en handelingskader.

966

Totaal aantal zaken tot 1 mei 2026 (867 + 99).

Uitsplitsing van de 867 reeds bekende zaken

147

Zaken onder gevalstypen 1 en 2. Betreft zaken waarin sprake is van een schrijf- of
invoerfout respectievelijk een officiële naamswijziging. Alle zaken zijn getoetst
en afgehandeld via aanpassingen in de registers.

607

Zaken onder gevalstype 3. In deze zaken is sprake van significante afwijkingen tussen
geregistreerde identiteitsgegevens en de tenaamstelling in het vonnis, zonder signalen
dat een derde daardoor nadeel heeft ondervonden.

87

Zaken onder gevalstype 4. Deze zijn met prioriteit beoordeeld. Er zijn geen aanwijzingen
dat de verkeerde natuurlijke persoon de opgelegde straf heeft ondergaan.

26

Zaken waarin is vastgesteld dat het vonnis niet onherroepelijk was of dat sprake was
van een dubbele registratie.

Nadere precisering van de 867 bekende zaken

273

Zaken onder gevalstype 3 die reeds zijn beoordeeld en waarin geen aanwijzingen zijn
dat de verkeerde natuurlijke persoon is gestraft.

8 + 1

Precisering van de 87 zaken onder gevalstype 4. In 8 gevallen een signalering op een
verkeerde naam, in 1 geval een inreisverbod.

19

Zware zaken uit eerdere analyse. In 17 zaken geen aanwijzingen verkeerde persoon;
in 1 zaak zijn gegevens niet beschikbaar; in 1 zaak geen onherroepelijk vonnis.

Haalbaarheidsonderzoek naar de omvang

2011–2025

Onderzoeksperiode zoekgebied.

4.529

Totaal zoekgebied na bestandsvergelijking met de BRP, RNI en BVV. Betreft zaken met
een onherroepelijk vonnis waarin op enig moment in het strafproces geregistreerde
identiteitsgegevens significant zijn gewijzigd.

1.319

Zoekgebied na bestandsvergelijking met de BVID. Betreft zaken waarin een onherroepelijk
vonnis is gevonden en geregistreerde identiteitsgegevens ooit zijn gewijzigd.

292

Deel van de 1.319 zaken die al deel uitmaken van de 867 reeds bekende zaken. NB: dit
betreffen geen nieuwe zaken.

1.027

Deel van de 1.319 zaken die niet al deel uitmaken van de 867 reeds bekende zaken.
Hier zal het verdiepende onderzoek zich op richten.

BIJLAGE 2 NADERE TOELICHTING OVER DE OMZETTING VAN NAMEN UIT HET ARABISCH OF ANDERE
NIET-LATIJNSE SCHRIFTEN NAAR HET LATIJNSE SCHRIFT, EN DE WERKWIJZE IN DE STRAFRECHTKETEN
OM DIT IN GOEDE BANEN TE LEIDEN

Tijdens het Wetgevingsoverleg van 23 juni 2026 is gevraagd of de bekende zaken verband
houden met de omzetting van namen uit het Arabisch of andere niet-Latijnse schriften
naar het Latijnse schrift, en of er in de strafrechtketen een tool bestaat om dit
in goede banen te leiden.

Afwijkingen in identiteitsgegevens kunnen diverse oorzaken hebben. Ook verschillen
in schrijfwijzen kunnen daarin een rol spelen. Er is echter niet vast te stellen dat
verschillen in schrijfwijze of omzetting de oorzaak zijn geweest van onjuiste tenaamstelling.
Dat komt omdat de oorzaak van een afwijkende tenaamstelling niet steeds op dat detailniveau
is geregistreerd. Voor de afhandeling van de 867 bekende zaken verwijs ik u naar de
relevante passages in de brief waar deze bijlage bij hoort.

Bij de vastlegging van identiteitsgegevens in identiteitsdocumenten gelden internationale
standaarden. Deze schrijven voor dat op identiteitsdocumenten zowel het Latijnse als
het niet-Latijnse schrift wordt weergegeven. De geautomatiseerde systemen binnen de
Nederlandse overheid zijn ingericht op registratie in het Latijnse schrift. Met behulp
van een internationaal gestandaardiseerde strook onderaan het identiteitsdocument
worden de identiteitsgegevens uitgelezen en geregistreerd in onder meer de Basisregistratie
Personen, de Basisvoorziening Vreemdelingen en de Basisvoorziening Identiteitsvaststelling.
Indien geen identiteitsdocument beschikbaar is, worden de identiteitsgegevens handmatig
ingevoerd.

De Matching Autoriteit ontvangt deze registraties in de Strafrechtketendatabank en
beoordeelt afwijkingen ten opzichte van reeds bekende identiteitsgegevens. Daarbij
wordt gekeken naar mogelijke invoer- of schrijffouten, verschillen in schrijfwijzen
(transliteratie), naamswijzigingen of het gebruik van aliassen.

In de strafrechtketen wordt vervolgens niet uitsluitend naar de schrijfwijze van een
naam gekeken, maar ook naar andere identificerende gegevens. Als bij de toetsing blijkt
dat een verschil in schrijfwijze of omzetting heeft geleid tot een afwijking in de
tenaamstelling, wordt dit binnen het toetsings- en handelingskader behandeld. Als
buiten twijfel staat dat het gaat om een administratieve onjuistheid zonder twijfel
over de persoon, kan dit administratief worden gecorrigeerd. Op deze wijze zijn de
systemen en werkprocessen erop gericht om onzekerheid over identiteiten zo veel mogelijk
te beperken en te voorkomen dat verschillende schrijfwijzen en aliassen leiden tot
onjuiste of dubbele registraties.