Brief regering : Eindevaluatie experimentele subsidie Generieke Werkgeversvoorziening

Nr. 371
BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 29 juni 2026

Werkvoorzieningen kunnen bijdragen aan de arbeidsparticipatie van mensen met een arbeidsbeperking.
Met de experimentele subsidie Generieke Werkgeversvoorziening (GWV) is onderzocht
of werkgevers subsidie konden krijgen voor voorzieningen die werkplekken en werkprocessen
toegankelijker maken voor meerdere werknemers met een structureel functionele beperking.
Anders dan binnen het reguliere voorzieningenbeleid waren deze voorzieningen niet
gekoppeld aan één individuele werknemer, maar bedoeld voor gelijktijdig of opeenvolgend
gebruik door meerdere werknemers.

UWV is in maart 2020 gestart met de pilot. Vanaf juli 2021 is deze voortgezet als
experimentele regeling met verruimde voorwaarden. Zo konden ook meeneembare voorzieningen
worden vergoed, werd de doelgroep uitgebreid met mensen uit de Participatiewet en
hoefde de werknemer voor wie de voorziening bedoeld was nog niet in beeld te zijn.
Daarmee bood de experimentele regeling ruimte om te onderzoeken of voorzieningen breder
binnen een organisatie konden worden ingezet dan binnen het reguliere voorzieningenbeleid
gebruikelijk is.

Per 1 juli 2022 is de mogelijkheid om nieuwe aanvragen in te dienen voortijdig beëindigd,
omdat UWV de regeling met verruimde voorwaarden als onuitvoerbaar beoordeelde.1 De regeling liep voor de toegekende voorzieningen door; deze zijn door UWV gemonitord
en maken onderdeel uit van de eindevaluatie. In 2023 heeft Regioplan een tussenevaluatie
uitgevoerd naar de aanvraagfase, de implementatie van de eerste toegekende voorzieningen
en de eerste ervaringen van werkgevers en werknemers. Met de Stand van de uitvoering
van december 2023 is uw Kamer vervolgens geïnformeerd dat de Generieke Werkgeversvoorziening
niet in deze vorm wordt voortgezet.2

De nu voorliggende eindevaluatie bouwt voort op de tussenevaluatie en richt zich op
de langetermijnresultaten van de toegekende voorzieningen en op de lessen voor toekomstig
voorzieningenbeleid. Gelet op de beperkte omvang van de experimentele subsidie en
de eerdere tussenevaluatie door Regioplan is UWV gevraagd de eindevaluatie uit te
voeren op basis van de beschikbare monitoringgegevens en het tussenrapport.

Met het aanbieden van deze eindevaluatie wordt voldaan aan de verplichting uit artikel
11 van het Besluit experimentele subsidie Generieke Werkgeversvoorziening om uw Kamer
uiterlijk 1 juli 2026 te informeren over de uitkomsten van deze evaluatie.3

Belangrijkste uitkomsten evaluatie

Binnen het experiment zijn 36 aanvragen ingediend, waarvan negen voorzieningen zijn
toegekend. De evaluatie laat zien dat de toegekende voorzieningen langdurig zijn benut.
Het ging daarbij om aanpassingen van werkplekken, hulpmiddelen en technologische voorzieningen
die werknemers ondersteunen bij het uitvoeren van hun werk.

Werkgevers hebben gebruikgemaakt van de ruimte die de regeling bood voor bredere inzet
van voorzieningen, zoals het groepsgewijs en opeenvolgend gebruik van voorzieningen,
het inzetten van meeneembare voorzieningen en de verbreding van de doelgroep. Volgens
werkgevers en werknemers hebben de voorzieningen bijgedragen aan arbeidsparticipatie,
onder meer door werkbehoud, taakuitbreiding en zelfstandiger functioneren. Daarnaast
noemen betrokkenen een positief effect op het werkplezier.

Tegelijkertijd bevestigt de evaluatie het eerdere beeld dat de regeling in de praktijk
complex uitvoerbaar was. Met name de beoordeling en monitoring van voorzieningen bleek
ingewikkeld wanneer werknemers nog niet concreet in beeld waren of wanneer onvoldoende
duidelijk was welke structureel functionele beperking zij hadden. Ook bleek het in
de praktijk lastig om af te bakenen wanneer sprake was van een arbeidsvoorziening
en wanneer van een reguliere bedrijfsinvestering. Dit speelde met name bij technologische
voorzieningen die zowel kunnen bijdragen aan toegankelijkere werkprocessen voor werknemers
met een arbeidsbeperking als aan bredere verbetering van bedrijfsprocessen.

Het experiment had daarnaast een beperkte omvang, waardoor de uitkomsten niet zonder
meer kunnen worden gegeneraliseerd naar andere werkgevers of bredere toepassing op
grotere schaal.

Doeltreffendheid en doelmatigheid

De evaluatie laat positieve ervaringen zien met de toegekende voorzieningen. Volgens
werkgevers hebben de voorzieningen bijgedragen aan arbeidsparticipatie, onder meer
door werkbehoud, taakuitbreiding en zelfstandiger functioneren van werknemers.

Desondanks kan niet worden geconcludeerd dat de regeling als geheel doeltreffend is
geweest. Daarvoor was het bereik van het experiment te beperkt, waren de ervaringen
naar verwachting onvoldoende representatief en bleek de regeling uiteindelijk niet
uitvoerbaar.

Ook over de doelmatigheid kunnen geen harde conclusies worden getrokken. Het experiment
kende een beperkte omvang, er was geen controlegroep waardoor geen causale uitspraken
mogelijk waren.

Lessen voor toekomstig beleid

De eindevaluatie laat zien dat (technologische) werkplekaanpassingen kunnen bijdragen
aan toegankelijkere werkplekken en werkprocessen voor mensen met een arbeidsbeperking.
De toegekende voorzieningen zijn in specifieke situaties door meerdere werknemers
gebruikt en hebben volgens betrokkenen onder andere bijgedragen aan zelfstandiger
functioneren, het verkrijgen en behouden van werk en de uitbreiding van werkzaamheden.

Tegelijkertijd laat het experiment zien dat een bredere inzet van voorzieningen alleen
kansrijk is als de voorwaarden duidelijk, uitvoerbaar en goed afgebakend zijn. Vooral
het toekennen van voorzieningen voor werknemers die nog niet concreet in beeld zijn,
bleek in de praktijk moeilijk uitvoerbaar. Ook moet duidelijk zijn wanneer sprake
is van een arbeidsvoorziening en wanneer van een reguliere bedrijfsinvestering.

Voor toekomstig beleid betekent dit dat ruimte voor bredere inzet van voorzieningen
alleen mogelijk is als vooraf kan worden beoordeeld waarvoor de voorziening wordt
ingezet en achteraf kan worden vastgesteld of aan de voorwaarden is voldaan.

Daarnaast laat de evaluatie zien dat werkgevers ondersteuning nodig kunnen hebben
bij het vinden, aanvragen en implementeren van voorzieningen. Dit geldt in het bijzonder
voor werkgevers die minder ervaring hebben met inclusief werkgeverschap. Ook kunnen
financiering, verplichtingen en eventuele terugvorderingsrisico’s van invloed zijn
op de bereidheid van werkgevers om voorzieningen aan te vragen.

Vervolg

De eindevaluatie levert waardevolle inzichten op over de mogelijkheden en beperkingen
van generieke voorzieningen. Generieke voorzieningen kunnen in specifieke situaties
meerwaarde hebben. Tegelijkertijd blijkt dat de regeling in deze vorm uiteindelijk
niet uitvoerbaar is voor structurele toepassing. Zoals eerder met uw Kamer gedeeld,
wordt de Generieke Werkgeversvoorziening daarom niet voortgezet.

Werkgevers kunnen gebruik blijven maken van de reguliere mogelijkheden voor werkvoorzieningen.
UWV en gemeenten kunnen werkgevers, binnen de daarvoor geldende voorwaarden, ondersteunen
bij aanpassingen van werkplekken voor werknemers met een arbeidsbeperking die in beeld
zijn.

De lessen uit het experiment worden betrokken bij de verdere ontwikkeling van het
voorzieningenbeleid en de ondersteuning van inclusief werkgeverschap.

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
J.A. Vijlbrief