Brief regering : Review accountantswerkzaamheden Wet financiering politieke partijen 2023

Nr. 22
BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 25 juni 2026

Met deze brief bied ik u graag het rapport «Review accountantswerkzaamheden Wet financiering
politieke partijen over 2023» van de Auditdienst Rijk (ADR) aan en reageer ik op de
hieruit volgende constateringen en aanbevelingen.

Politieke partijen zijn verplicht jaarlijks een financiële verantwoording af te leggen
over het voorgaande kalenderjaar op grond van de Wet financiering politieke partijen
(Wfpp). De verantwoording moet vergezeld gaan van een schriftelijke verklaring van
een accountant. Daartoe onderzoekt de accountant of het financieel verslag en de overzichten
van de partij voldoen aan de in de Wfpp en de Regeling financiering politieke partijen
(Rfpp) gestelde voorschriften. De ADR voert in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) jaarlijks reviews uit op de werkzaamheden van de
accountants van drie politieke partijen. Doel van de reviews is vaststellen of de
accountant de controle heeft uitgevoerd conform de wettelijke voorschriften. Het bijgaande
reviewrapport richt zich op het verantwoordingsjaar 2023.

Selectie

Als toezichthouder over de financiering van politieke partijen selecteer ik na afloop
van het verantwoordingsproces drie tot vier partijen voor een review. De selectie
is gebaseerd op een aantal factoren. Een politieke partij die voor het eerst subsidie
ontvangt, wordt standaard geselecteerd. Het kan ook voorkomen dat onregelmatigheden
in de verantwoording of onvolkomenheden in een eerdere review aanleiding vormen voor
een (herhaal)review. Ten slotte wordt een politieke partij ook geselecteerd indien
de partij al enkele jaren op rij niet is gecontroleerd.

De reviews over 2023 hebben betrekking op BBB, PVV en 50PLUS.

Reviewuitkomsten

De ADR beoordeelt de drie accountantsdossiers op de onderzochte punten als toereikend.
Bij één accountantsdossier constateert de ADR dat de herstelwerkzaamheden naar aanleiding
van het verslag over 20221 correct zijn uitgevoerd.

Mogelijke verbeteringen in wet- en regelgeving

De ADR doet in haar rapport een aantal aanbevelingen ter verbetering van wet- en regelgeving.
Zo adviseert de ADR om een verantwoordings- en controleprotocol op te stellen om duidelijkheid
te scheppen over de gewenste weergave van het financieel verslag en de benodigde omvang
en diepgang van de accountantscontrole. Ook is er behoefte aan duidelijke eisen voor
het activiteitenverslag en expliciete toelichting over de rechtmatigheid van de subsidiebesteding.

In haar review over 20222 wees de ADR ook op bovenstaande punten. Naar aanleiding hiervan alsmede adviezen
vanuit Commissie toezicht financiën politieke partijen (Ctfpp) heeft mijn voorganger
begin 2025 een accountantsprotocol opgesteld. Het protocol is 1 april 2025 in werking
getreden. Het geeft duidelijkheid over de reikwijdte, aard en diepgang van het accountantsonderzoek.
Ook bevat het protocol formats voor het financieel verslag en het activiteitenverslag,
zodat duidelijk is aan welke eisen de verslagen moeten voldoen. In het protocol staat
ook expliciet beschreven dat de accountant een oordeel moet geven over de rechtmatigheid
van de besteding van de subsidie. Daarmee zijn de bovengenoemde aanbevelingen opgevolgd.

Het accountantsprotocol is voor het eerst van toepassing geweest op de verantwoording
over 2024. Om politieke partijen en hun accountants de tijd te geven om hun verantwoording
aan te passen aan het protocol, was voor de verantwoording over 2024 het toepassen
van het accountantsprotocol optioneel. Voor de verantwoording over 2025 is toepassing
van het accountantsprotocol verplicht. Na de verantwoording over 2025 wordt het accountantsprotocol
geëvalueerd.

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
P.E. Heerma