Brief regering : Nadere duiding uitspraak Raad van State over de versnelde wijziging van het Luchthavenverkeerbesluit Schiphol

Nr. 592
BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 1 april 2026

Op 16 maart 2026 is de Kamer geïnformeerd over de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak
van de Raad van State van 11 maart 2026 over de versnelde wijziging van het Luchthavenverkeerbesluit
Schiphol (LVB) die per 1 november 2025 in werking is getreden.1 De versnelde wijziging van het LVB legde het maximum aantal vliegtuigbewegingen per
jaar vast op 478.000, waarvan 27.000 in de nacht op grond van de doorlopen «balanced
approach procedure». In de brief van 16 maart 2026 is toegezegd de Kamer nader te
informeren over de uitspraak van de Afdeling. Met deze brief wordt hier gevolg aan
gegeven.

Uitspraak

In haar uitspraak van 11 maart heeft de Afdeling de versnelde LVB-wijziging vernietigd.
De Afdeling is van oordeel dat onvoldoende is gemotiveerd dat de gestelde maximumaantallen
vliegtuigbewegingen (noodzakelijkerwijs) uitpakken als een grenswaarde voor de geluidbelasting
vanwege de luchthaven en leiden tot een verbetering van de geluidssituatie ten opzichte
van het vigerende juridische regime. Daarnaast heeft de Afdeling geoordeeld dat voor
dit besluit geen verplichting bestond tot het maken van een planMER, projectMER-beoordeling
en passende beoordeling. Gelet op de geconstateerde gebreken in het besluit zijn de
ingestelde beroepen gegrond verklaard en is het besluit vernietigd.

Nadere duiding

Bevoegdheid tot vaststelling LVB

In haar uitspraak stelt de Afdeling voorop dat de Wet luchtvaart voldoende juridische
basis biedt om een maximumaantal vliegtuigbewegingen vast te stellen. Het stellen
van regels in een besluit is immers noodzakelijk met het oog op de geluidbelasting.
Volgens de Afdeling laat dit echter onverlet dat in het besluit beter gemotiveerd
had moeten zijn dat het opnemen van een maximumaantal vliegtuigbewegingen per gebruiksjaar
in het LVB het stellen van een grenswaarde voor de geluidbelasting omvat. De Afdeling
is van oordeel dat een grenswaarde voor geluidbelasting volgens het wettelijk stelsel
bedoeld is als een maximum voor de totale milieueffecten (geluid) van alle vluchten
samen, niet als een maximum voor het aantal vluchten. Omdat verschillende vliegtuigtypen
verschillende geluidsniveaus hebben, kan de totale geluidbelasting bij hetzelfde aantal
vluchten fluctueren. Een maximum aantal vliegtuigbewegingen kan een grenswaarde voor
de geluidbelasting omvatten, mits complementair aan andere geluidgrenswaarden, zoals
grenswaarden in handhavingspunten en het totaal volume geluid (TVG). In de versnelde
LVB-wijziging is van een wijzing van deze andere grenswaarden geen sprake. Gelet hierop
is onvoldoende gemotiveerd dat een maximumaantal vliegtuigbewegingen in dit LVB 2025
eigenstandig een grenswaarde voor de geluidbelasting omvat.

Gelijkwaardigheid

De Afdeling is daarnaast van oordeel dat onvoldoende onderbouwd is dat de LVB-wijziging
voldoet aan de gelijkwaardigheidscriteria. Hieruit volgt dat elk LVB per saldo een
beschermingsniveau moet bieden dat minimaal gelijkwaardig moet zijn aan het beschermingsniveau
dat het eerste LVB uit 2004 bood. Meer in het bijzonder kan volgens de Afdeling niet
uit (de stukken bij) het versnelde LVB worden afgeleid dat het wettelijk vastgestelde
maximumaantal vliegtuigbewegingen van 478.000 per gebruiksjaar leidt tot een reductie
van geluidhinder voor omwonenden van de luchthaven Schiphol die met het LVB 2025 is
beoogd.

Passende beoordeling, planMER, projectMER-beoordeling

Voor wat betreft de verplichting tot het maken van een passende beoordeling, het maken
van een plan milieueffectrapport (planMER) of het verrichten van een projectMER-beoordeling,
oordeelt de Afdeling dat geen van deze hoefde te worden gemaakt (verricht) voor dit
besluit. Uit de uitspraak wordt verder opgemaakt dat de Afdeling van oordeel is dat
de rechtmatigheid en uitvoerbaarheid van een (wijziging van het) LVB los staat van
de natuurtoets in het kader van de omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit
(«natuurvergunning Schiphol»). Dit zijn gescheiden trajecten. Voor het aanvragen van
een omgevingsvergunning om een Natura 2000-activiteit te verrichten geldt de verplichting
tot het opstellen van passende beoordeling. De Afdeling oordeelt dat deze verplichting
niet geldt voor een (wijzigings-) LVB.

Gevolg van de uitspraak

Hoewel het maximum aantal vliegtuigbewegingen van 478.000 niet meer wettelijk vastligt,
biedt de uitspraak een weg voorwaarts naar de integrale LVB-wijziging en kunnen de
motiveringsgebreken met deze integrale wijziging van het LVB hersteld worden. Zo is
naar aanleiding van deze uitspraak van de Raad van State komen vast te staan dat de
Wet luchtvaart voldoende grondslag biedt voor het opnemen van een maximum aantal vliegtuigbewegingen.
In de integrale wijziging van het LVB worden ook de grenswaarden in de handhavingspunten
evenals het totaal volume geluid opnieuw vastgelegd. Een maximum aantal vliegtuigbewegingen
kan complementair aan deze grenswaarden fungeren.

Het integrale LVB kent daarnaast, anders dan in het versnelde LVB, een eigen gelijkwaardigheidsonderbouwing.
Uit deze onderbouwing vloeit voort dat het integrale LVB per saldo een beter beschermingsniveau
biedt dan het eerste LVB uit 2004. Hierbij wordt verwezen naar het rapport «Grenswaardenscenario
LVB Schiphol 2026» (bijlage 12) als onderdeel van de aan de Kamer toegezonden stukken
over de ontwerp-wijziging van het LVB.2

Dat de rechtmatigheid en uitvoerbaarheid van een (wijzigings-) LVB los staat van de
natuurtoets in het kader van de omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit
(«natuurvergunning Schiphol»), maakt dat de discussie omtrent de natuurvergunning
Schiphol niet de rechtmatigheid van het integraal LVB kan raken. Beide zijn gescheiden
trajecten.

Vervolg

Voor het aantal toegestane vliegtuigbewegingen in de nacht heeft de Afdeling in de
uitspraak de voorlopige voorziening getroffen dat «op de luchthaven Schiphol maximaal
27.000 vliegtuigbewegingen met handelsverkeer per gebruiksjaar plaatsvinden in de
periode van 23.00 uur tot 7.00 uur». Dit wordt overeenkomstig de opdracht van de Afdeling
openbaar bekend gemaakt.

Voor het aantal toegestane vliegtuigbewegingen handelsverkeer per gebruiksjaar wordt
teruggevallen op de gedoogsituatie van het anticiperend handhaven. De instructie aan
de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) wordt onverkort doorgezet totdat de integrale
wijziging van het LVB in werking treedt. Zoals in de brief van 30 oktober 2025 aan
de Kamer is gemeld, gaat de huidige aanwijzing aan de ILT uit van maximaal 478.000
vliegtuigbewegingen per gebruiksjaar.3

Slot

De door de Kamer gestelde vragen en aanvullende vragen over de uitspraak worden met
een separate brief beantwoord. De uitspraak onderstreept het belang van de integrale
wijziging van het LVB, die momenteel in het kader van de voorhangprocedure in ontwerp
bij de beide Kamers ligt. Het blijft van groot belang om de juridische basis van Schiphol
op orde te brengen.

De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
V.P.G. Karremans