Brief regering : Programmaplan Maatschappelijke Diensttijd 2026-2030 en MDT- subsidieregeling 2026

Nr. 35
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 1 april 2026

Een weerbare samenleving is gebaat bij veerkrachtige jongeren die hun talenten ontwikkelen,
zich verbinden aan (maatschappelijke) organisaties en hun wereld steeds blijven vergroten.
Onderwijs en Maatschappelijke Diensttijd (MDT) dragen daaraan bij. In deze brief schets
ik de hoofdlijnen van het Programmaplan van MDT voor de periode 2026–2030. Daarnaast
wordt ingegaan op de openstelling van de MDT-subsidieregeling 2026 en de wijze waarop
ik aan de moties van de leden Ceder (CU)1 en Armut (CDA)2 tegemoetkom.

Sinds de start in 2018 is MDT in co-creatie ontwikkeld met jongeren, maatschappelijke
organisaties, scholen, gemeenten en de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (VWS), Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en Defensie. Met MDT bouwt het
kabinet aan een beter en weerbaar Nederland.

MDT biedt jongeren tussen de 12 en 30 jaar in Nederland, inclusief Caribisch Nederland,
de kans om betekenisvol bij te dragen aan de samenleving en anderen buiten hun leefwereld
te ontmoeten, terwijl zij hun talenten ontwikkelen. Jongeren die meedoen zijn bijvoorbeeld
maatje van een eenzame oudere, geven les in digitale vaardigheden in de bibliotheek
of zetten met hulp van lokale ondernemers hun eigen expositie of campagne op om aandacht
te vragen voor een maatschappelijk thema. Hiermee draagt MDT bij aan twee maatschappelijke
opgaven: veerkrachtige jongeren en een weerbare samenleving.

Aanleiding programmaplan MDT 2026–2030

Dit kabinet behoudt MDT om burgerschap en maatschappelijke weerbaarheid verder te
versterken en stelt daarvoor jaarlijks 130 miljoen beschikbaar. Het programmaplan
geeft richting aan de doorontwikkeling en verduurzaming van MDT in de komende jaren.
Met dit programmaplan doe ik de toezegging van mijn ambtsvoorganger gestand3. En geef ik uitvoering aan de motie van de leden Ceder (CU) en Armut (CDA) waarin
zij de regering verzoeken om interdepartementaal en in samenwerking met maatschappelijke
partners een concrete MDT-agenda op te stellen.

Het programmaplan is het afgelopen jaar ontwikkeld in co-creatie met jongeren en samenwerkingspartners,
zoals maatschappelijke organisaties, VrijwilligerswerkNL, de Nationale Jeugdraad (NJR),
bedrijven, gemeenten en scholen. Daarnaast is het programmaplan afgestemd met de Ministeries
van VWS, SZW en Defensie.

Hoofdlijnen programmaplan MDT 2026 – 2030

Het streven is om MDT vanzelfsprekend te maken voor jongeren, de impact te vergroten
en MDT te verankeren in de samenleving. Het programmaplan kent vijf programmalijnen
en bevat concrete maatregelen die elkaar versterken. Voor het volledige programmaplan
en een uiteenzetting van alle maatregelen, zie de bijlage.

1. We zorgen dat MDT er voor élke jongere is

De impact van MDT wordt vergroot door het programma toegankelijk en flexibel te maken,
juist voor jongeren die er niet vanzelf mee in aanraking komen. Blijvende betrokkenheid
bij de samenleving na afronding van een MDT wordt actief gestimuleerd.

2. We bepalen samen de koers, jongeren centraal

Structurele participatie en co-creatie van jongeren en het netwerk op alle niveaus
wordt georganiseerd zodat zij actief meedenken en -beslissen over koers, inhoud en
uitvoering. Dit vergroot het draagvlak en de verankering van MDT in beleid en praktijk.
De interdepartementale samenwerking met onder meer de Ministeries van VWS, SZW en
Defensie wordt versterkt4.

3. We creëren meer ruimte en zeggenschap voor alle regio’s

De basis is er: landelijk dekkend aanbod en regionale samenwerkingsverbanden. Het
is zaak de rol van en samenwerking binnen alle regio’s verder te versterken, zodat
iedere jongere in Nederland een passend traject dichtbij huis kan volgen en MDT beter
aansluit bij regio-specifieke behoeften. Ook is er aandacht voor het versterken van
MDT op Caribisch Nederland.

4. We zetten in op kwaliteit, impact en het leren van en met elkaar

De kwaliteit van MDT wordt verder verbeterd zodat deze onverminderd hoog blijft. De
kwaliteit van MDT-trajecten wordt op alle niveaus geborgd, waaronder in het financieel
instrumentarium. Daarnaast wordt samen met jongeren en het netwerk gewerkt aan continue
kwaliteitsverbetering in de uitvoering.

5. We vergroten het financieel en inhoudelijk draagvlak voor MDT

Er wordt verkend wat mogelijk is om de financiële instrumenten voor het programma
toekomstbestendig in te richten. Hierbij blijft ruimte voor bestaande effectieve projecten
en nieuwe projecten. Partners worden meer inhoudelijk en financieel betrokken, om
draagvlak en eigenaarschap te vergroten.

Doorontwikkeling MDT-subsidieregeling 2026

In lijn met het programmaplan is de MDT-subsidieregeling van 2026 ontwikkeld. Het
is van belang om de continuïteit van kwalitatief goede MDT-projecten te waarborgen
en ruimte te bieden aan zowel bestaande als nieuwe aanvragers. Daarnaast is, met het
oog op kwaliteit, een nieuw kwaliteitskader opgenomen in de regeling en de beoordelings-
en verdeelsystematiek is aanpast. Op deze manier worden aanvragen gerangschikt en
toegekend op basis van kwaliteit.

Ook zijn de in 2025 gehanteerde financiële subsidievoorwaarden aangepast, waardoor
ANBI-organisaties en andere maatschappelijke organisaties met beperkt eigen vermogen
niet bij voorbaat worden uitgesloten. Zo bied ik met de subsidieregeling 2026 ook
MDT-organisaties die in 2025 geen aanvraag konden indienen, de kans om dit nu wel
te doen.

Met deze aanpassingen in de subsidieregeling MDT 2026 kom ik tegemoet aan de motie
van de leden Armut (CDA) en Ceder (CU)2. De motie vraagt ook om het borgen van landelijke spreiding en het reserveren van
budget voor bestaande penvoerders. Ik heb verkend wat mogelijk is. Vanwege juridische
redenen en de wettelijke geldende termijnen is het niet haalbaar gebleken om voor
2026 budget te reserveren voor bestaande penvoerders of een maatregel op te nemen
om de regionale spreiding te waarborgen.

Gelet op het belang van continuïteit van het aanbod heb ik besloten de MDT-subsidieregeling
2026 wel open te stellen en conform planning te beschikken en uit te keren in 2026.
Voor 2027 en de jaren daarna onderzoek ik wat zowel inhoudelijk logisch en wenselijk
als (juridisch) mogelijk en uitvoerbaar is vanuit de motie voor toekomstige regelingen.

Tot slot

Met het Programmaplan MDT 2026–2030 en de subsidieregeling 2026 wordt een stevig fundament
gelegd voor de toekomst van MDT. Ik kijk ernaar uit om met alle betrokken partners
en jongeren de ambities uit het Programmaplan te concretiseren en hier in gezamenlijkheid
uitvoering aan te geven. Periodiek informeer ik uw Kamer over de voortgang van de
uitvoering van het programma en de resultaten daarvan.

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
J.Z.C.M. Tielen