Brief regering : Evaluatie van FEC-projecten door het WODC

Nr. 45
BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 30 maart 2026

Met deze brief bied ik u, mede namens de Minister van Financiën, het onderzoek «Evaluatie
van FEC-projecten» aan. Deze evaluatie is uitgevoerd door Pro facto in opdracht van
het Wetenschappelijk Onderzoek en Datacentrum (WODC).

Het Financieel Expertise Centrum (FEC) is een samenwerkingsverband dat bestaat sinds
1997. De samenwerking binnen het FEC is gericht op het versterken van de integriteit
van de financiële sector. Het tegengaan van witwassen, onderliggende (ondermijnende)
criminaliteit, terrorismefinanciering en ook ongewenste buitenlandse financiering
zijn onderwerpen die binnen het FEC worden opgepakt.1 Binnen het FEC wordt samengewerkt door publieke autoriteiten met een toezicht-, controle-,
opsporings- of vervolgingstaak2 in de financiële sector. De publiek-private samenwerking krijgt vorm door samenwerking
van publieke autoriteiten met een viertal banken3 en de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB).

Ten behoeve van het versterken van de integriteit van de financiële sector heeft het
FEC drie kerntaken, namelijk het faciliteren van structurele informatie-uitwisseling,
het zijn van een kenniscentrum en het gezamenlijk uitvoeren van projecten. Wat betreft
de derde kerntaak geldt dat FEC-partners de afgelopen jaren diverse projecten hebben
opgestart en afgerond op uiteenlopende thema’s/fenomenen, zoals diverse witwasconstructies
en het gebruik van crypto geld. Deze projecten hebben als doel het opleveren van concrete,
operationeel bruikbare resultaten.

De samenwerking binnen het FEC wordt elke drie jaar geëvalueerd op initiatief van
de Minister van Financiën en van mij. De focus van de nu voorliggende evaluatie ligt
op de projecttaak van het FEC. Een evaluatie van FEC-projecten kan mogelijk inzicht
bieden in verbetermogelijkheden ten aanzien van de totstandkoming, uitvoering en doelrealisatie
van toekomstige FEC-projecten en het gebruik van de projectresultaten door FEC-partners
en eventueel andere partijen.

De evaluatie heeft het beeld opgeleverd dat er vanuit het FEC sterk is ingezet op
serieuze uitvoering en aansturing van projecten. Dit heeft ook enkele concrete resultaten
opgeleverd, vooral op het gebied van kennisuitwisseling en het delen van informatie.
Door middel van het opzetten en uitvoeren van projecten hebben partijen in het werkveld
elkaar doorlopend weten te vinden en is de samenwerking tussen deze partijen verbeterd.
De opgedane kennis is vastgelegd in documentatie, ter beschikking gesteld aan de relevante
organisaties en afdelingen en heeft in een aantal gevallen ook geleid tot aanscherping
en verbetering van processen. De evaluatie acht het aannemelijk dat dit bijdraagt
aan de aanpak van financieel-economische criminaliteit en in het verlengde daarvan
de versterking van de integriteit van de financiële sector.

De bestudeerde FEC-projecten hebben aldus de evaluatie veel kennis en inzicht opgeleverd.
De evaluatie constateert echter ook dat de resultaten waar het gaat om concrete opsporing
van criminele geldstromen vaak achtergebleven bij de doelstellingen voor de projecten.
De evaluatie heeft hiermee een aantal inzichten opgeleverd over de verbetermogelijkheden
omtrent projecten, die zijn opgetekend in vier hoofdaanbevelingen:

1. Zorg ervoor dat de verwachtingen rondom FEC-projecten goed aansluiten op reële mogelijkheden
omtrent wetgeving, capaciteit en samenwerking;

2. Zet bij de opzet van projecten in op optimale invulling van de teamleidersrol en beschikbaarheid
van expertise binnen het team en bij partnerorganisaties;

3. Scherp de monitoring en sturing van FEC-projecten door de FEC-organisatie aan;

4. Zorg bij afsluiting van projecten voor scherper inzicht in geleerde lessen, gerealiseerde
resultaten en gewenste vervolgstappen.

De onderzoekers zien mogelijkheden voor het FEC om met die aanbevelingen projecten
in de toekomst doelmatiger en strategischer in te zetten, en daarmee uiteindelijk
ook de integriteit van de financiële sector verder te versterken.

De samenwerkingspartijen van het FEC onderschrijven het belang van een goed functionerende
projecttak van het FEC. Het FEC heeft een deel van de aanbevelingen van Pro Facto
reeds opgepakt in recente verbetertrajecten. Het FEC gaat kijken welke extra mogelijke
verbeteringen naar aanleiding van de conclusies en aanbevelingen van Pro Facto kunnen
worden doorgevoerd. Hiermee wordt bewerkstelligd dat de projecttaak van het FEC nog
beter wordt uitgevoerd, en een effectieve bijdrage levert aan de doelen van het FEC.

De Minister van Justitie en Veiligheid,
D.M. van Weel