Brief regering : Vervolgonderzoek van de Nederlandse Arbeidsinspectie over arbeidsongevallen

Nr. 545
BRIEF VAN DE MINISTER VAN WERK EN PARTICIPATIE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 24 maart 2026

Vanaf 2023 hanteert de Nederlandse Arbeidsinspectie een nieuwe manier om arbeidsongevallen
te onderzoeken. In 2024 is hierover een eerste rapportage aan uw Kamer gezonden. Tevens
werd vervolgonderzoek aangekondigd. Dat bied ik uw Kamer hierbij aan. Het betreft
een update van de eerdere kwantitatieve rapportage alsook een kwalitatief onderzoek.

Nieuwe werkwijze arbeidsongevallen

Per 1 januari 2023 hanteert de Nederlandse Arbeidsinspectie bij arbeidsongevallen
de «interventie werkgeversrapportage». Deze is erop gericht het preventie- en leereffect
van het arbeidsongeval bij het bedrijf te maximeren. De «oude» werkwijze was gericht
op vaststelling van overtredingen, eventueel gevolgd door handhaving, bijvoorbeeld
met boetes.

Positief

Zowel de resultaten van het kwalitatieve onderzoek als de resultaten van het kwantitatieve
(vervolg) onderzoek geven een overwegend positief beeld van de interventie werkgeversrapportage.

De bijlage schetst de belangrijkste resultaten uit bijgaande onderzoeken.

Ik onderschrijf het beeld dat de nieuwe werkwijze een verbetering is. Met deze nieuwe
werkwijze levert de Arbeidsinspectie een bijdrage aan een veilige werkomgeving. Niet
langer staat de boete centraal na een arbeidsongeval maar de inzet van de werkgever
om tot een veiliger werkomgeving te komen.

De Minister van Werk en Participatie, A.A. Aartsen

BIJLAGE INTERVENTIE WERKGEVERSRAPPORTAGE

1. Tot 2023 voerde de Arbeidsinspectie zelf het ongevalsonderzoek uit, gericht op vaststelling
van de mogelijke overtreding door de werkgever en bijbehorende boete.

2. Binnen de nieuwe aanpak voert de werkgever zelf het ongevalsonderzoek uit, nadat eerst
een inspecteur ter plaatse een eerste onderzoek heeft uitgevoerd, en stelt op basis
daarvan een werkgeversrapportage met verbetermaatregelen op.

3. Het doel van deze werkwijze is het vergroten van de bewustwording van veiligheids-
en gezondheidsrisico’s binnen bedrijven en het stimuleren van werkgevers om passende
maatregelen te nemen om deze risico’s zo veel mogelijk te beperken.

4. Na goedkeuring van de werkgeversrapportage1 volgt na verloop van tijd een vervolginspectie om te controleren of de verbetermaatregelen
ook daadwerkelijk zijn uitgevoerd. Indien dit niet het geval is, blijft de Arbeidsinspectie
inspecteren, herinspecteren en maatregelen eisen totdat de situatie veilig is.

5. Bij brief van 12 december 20242 is de Tweede Kamer geïnformeerd over het effectonderzoek nieuwe aanpak arbeidsongevallen,
waarin de eerste kwantitatieve resultaten van de aanpak zijn beschreven. Tevens is
een rapport over het kwalitatieve gedeelte van het onderzoek aangekondigd.

6. In dit kwalitatieve rapport worden op basis van diverse gesprekken met werkgevers
en ongevalsslachtoffers hun ervaringen met de nieuwe werkwijze beschreven.

7. Ook is een vervolg kwantitatief onderzoek gedaan met de resultaten van de interventie
werkgeversrapportage op basis van 2.094 vervolginspecties in de periode januari 2024
tot en met december 2025.

8. Zowel de resultaten van het kwalitatieve onderzoek als de resultaten van het kwantitatieve
(vervolg) onderzoek geven een overwegend positief beeld van de interventie werkgeversrapportage.
De aanpak is niet vrijblijvend en wordt door werkgevers in het algemeen gewaardeerd.

Resultaten kwalitatief onderzoek

1. Het kwalitatieve onderzoek geeft inzicht in hoe werkgevers en ongevalsslachtoffers
de interventie werkgeversrapportage hebben «ontvangen» en welke ervaringen zij hebben
met deze interventie. Hiertoe zijn 39 interviews gehouden met werkgevers, slachtoffers
en collega’s van ongevalsslachtoffers.

2. Een belangrijke conclusie uit dit onderzoek is dat de werkgeversrapportage veel bedrijven
de aanzet geeft om hun veiligheidsbeleid te verbeteren en veiligheidsmaatregelen op
de werkvloer door te voeren. Dit ligt in lijn met de resultaten van het in december
2024 gepubliceerde kwantitatieve onderzoek gebaseerd op de waarnemingen en oordelen
van inspecteurs, en het vervolg kwantitatief onderzoek 2025.

3. Het kwalitatieve onderzoek laat ook zien dat het lerend vermogen bij werkgevers gestimuleerd
wordt. Dit sluit aan bij het doel van de werkgeversrapportage.

4. Uit dit kwalitatieve onderzoek komt echter ook naar voren dat werkgevers in de praktijk
zullen moeten blijven investeren in de veiligheidscultuur binnen het bedrijf. Het
momentum voor bewustzijn en aandacht voor veiligheid ebt namelijk na enige tijd weg,
zo is vastgesteld. Het is zaak dat momentum vast te houden, met doorlopende aandacht
voor veiligheid, het binden van personeel, het elkaar aanspreken op onveilig gedrag
en intern toezicht als belangrijke randvoorwaarden.

Resultaten kwantitatief onderzoek 2025

1. Het kwantitatief onderzoek 2025 laat op basis van ruim 2.000 vervolginspecties zien
dat de ervaringen met de interventie werkgeversrapportage over het algemeen positief
zijn.

2. Het vervolgonderzoek bevestigt daarmee het beeld uit de eerste rapportage in 2024.

3. De uitkomsten van het beleid in de afgelopen twee jaar zijn namelijk nagenoeg stabiel
gebleven. Uit het onderzoek blijkt dat 84% van de bedrijven bij de vervolginspectie
alle maatregelen heeft doorgevoerd die in het verbeterplan staan genoemd.

4. Tijdens de vervolginspecties blijkt ook dat 32% van de bedrijven aanvullende veiligheidsmaatregelen
heeft genomen. Dat zijn dus extra maatregelen, die niet in het verbeterplan zijn genoemd.
In de meeste gevallen zijn dit maatregelen met betrekking tot de bredere veiligheid
in het bedrijf.

5. De werkgeversrapportage en het verbeterplan zijn in ongeveer 50% van de gevallen bij
de eerste beoordeling goedgekeurd door de Arbeidsinspectie. In de andere helft van
de gevallen is de werkgeversrapportage en/of het verbeterplan in tweede instantie
goedgekeurd.