Brief regering : Geannoteerde Agenda informele Raad voor Concurrentievermogen van 31 maart 2026

Nr. 689
BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 18 maart 2026

Hierbij bied ik uw Kamer, mede namens de Minister van Economische Zaken en Klimaat,
de Geannoteerde Agenda voor de digitale informele Raad voor Concurrentievermogen,
onderdeel onderzoek & innovatie, van 31 maart aan.

De informele Raad voor Concurrentievermogen is door het Cypriotische voorzitterschap
vanwege de geografische ligging van Cyprus in relatie tot de geopolitieke situatie
in het Midden-Oosten omgezet in een digitale Raad.

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
R.M. Letschert

Van excellent onderzoek naar mondiale schaal: het Europese innovatiepotentieel ontsluiten

Beleidsdebat

Het Cypriotische voorzitterschap wil een debat voeren over het optimaal benutten van
het Europese innovatiepotentieel ten behoeve van het dichten van de innovatiekloof,
zoals geconstateerd in het Draghirapport. Hierbij zal onder andere aandacht zijn voor
hoe lidstaten en de Europese Commissie samen kunnen werken aan het wegnemen van barrières
voor het aantrekken van internationaal talent en het opschalen van innovatieve bedrijven.
Dit bouwt voort op initiatieven zoals de Startup and Scaleup Strategy1, Choose Europe2 en de recent uitgebrachte Commissieaanbeveling over het aantrekken van talent op
innovatie3, waarover uw Kamer op korte termijn nader wordt geïnformeerd middels een BNC-fiche.

Nederlandse positie

De Europese Commissie heeft in mei 2025 het Choose Europe for Science-initiatief gelanceerd om internationaal onderzoekstalent aan te trekken.

In aanvulling op het in brede zin aantrekken van onderzoekstalent, benadrukt de Europese
Commissie in haar recente aanbeveling het belang van het aantrekken en behouden van
talent met gespecialiseerde vaardigheden of een sterk innovatiepotentieel.

Aantrekken, behouden en ontwikkelen van talent is cruciaal voor het Nederlandse en
het Europese concurrentievermogen. Het coalitieakkoord benadrukt het belang van de
beschikbaarheid van talent voor een sterke economie en sterke samenleving. Het kabinet
zet daarom specifiek in op een talentstrategie. De noodzaak van talent voor innovatie
en met name voor technologische georiënteerde werkvelden volgt ook uit de Nederlandse
Technologie Strategie4. Hier zal Nederland dan ook specifiek aandacht aan willen besteden in de Europese
context.

Daarnaast zet het kabinet zich in de Europese context in om de juiste condities te
creëren zodat innovatieve bedrijven volop kansen kunnen pakken met zo min mogelijk
obstakels op de Europese interne markt. Om op te schalen kijken deze bedrijven namelijk
al snel over de landsgrenzen heen, op zoek naar onder andere financiering, afzetmarkt,
partners en kennis. De Europese markt biedt hierbij velerlei kansen. Tegelijkertijd
is er sprake van niet toereikende staatssteunregelgeving (zoals de definitie voor
Onderneming in Moeilijkheden5), versnipperde wet- en regelgeving die vaak per land ingeregeld is, een hoge regeldruk,
ontoereikende toegang tot durfkapitaal en talent. Dit remt de internationale expansie
van Nederlandse innovatieve bedrijven af.

Naast talent en het wegnemen van barrières zijn investeringen in vervolgonderwijs,
onderzoek en wetenschap essentieel zodat we als innovatief Nederland voorop kunnen
blijven lopen. Door ruimte te blijven creëren voor fundamenteel onderzoek kunnen goede
ideeën uitgroeien tot succesvolle ondernemingen. Het kabinet wil hier de komende periode
vol op inzetten onder andere door te blijven streven naar een stabiel onderzoek- en
innovatie-ecosysteem met goede randvoorwaarden waaronder academische vrijheid en open
science.