Brief regering : Vier rapporten van de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme

Nr. 512
BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 16 maart 2026

Hierbij bied ik u de vier meest recente publicaties van de Staatscommissie tegen Discriminatie
en Racisme (hierna: de Staatscommissie) aan die het afgelopen jaar zijn uitgebracht.
Het betreft de volgende rapporten:

Voortgangsrapportage «Keer op Keer. Inzichten in gestapelde discriminatie-ervaringen
in Nederland en Europa» (hierna: het rapport Keer op Keer) van 21 maart 2025

Het rapport Keer op Keer richt zich op cumulatieve discriminatie: de stapeling van
discriminatie-ervaringen van een individu gedurende zijn of haar levensloop op verschillende
maatschappelijke terreinen, zoals de woningmarkt, het onderwijs, de arbeidsmarkt en
de zorg. Het rapport Keer op Keer biedt met statistieken en verdiepende interviews
onderbouwde inzichten over de patronen van cumulatieve discriminatie die mensen met
een Turkse en Noord-Afrikaanse herkomst ervaren. De ervaringsverhalen van de geïnterviewden
geven context aan de cijfers.

Voortgangsrapportage «Gelijkheidsplicht Publieke Sector: Naar wettelijke verankering
van een proactieve aanpak van discriminatie door de overheid» van 4 september 2025

In dit rapport concludeert de Staatscommissie dat een wettelijke gelijkheidsplicht
publieke sector kan bijdragen aan de verbetering van de bescherming tegen discriminatie
binnen de overheid. Deze gelijkheidsplicht houdt in dat de overheid gelijke behandeling
proactief moet bevorderen. De Staatscommissie doet drie aanbevelingen in oplopende
mate van intensiteit voor het opnemen van een gelijkheidsplicht voor de publieke sector
in de wet.

Preadviezen «Samen voor gelijkheid. Een toekomstvisie op het non-discriminatierecht»
(hierna: de Preadviezenbundel) van 10 december 2025

De Preadviezenbundel bestaat uit negen bijdragen geschreven door wetenschappers en
maatschappelijke partijen gezamenlijk. Elk preadvies belicht een specifiek vernieuwingsvraagstuk
binnen het gelijke behandelingsrecht. Aan bod komen structurele discriminatie en bestuurlijke
bewustwording daarvan, intersectionaliteit, positieve actie, de uitbreiding van de
gelijkebehandelingswetgeving met eenzijdig overheidshandelen, de gelijkheidsplicht
publieke sector, equality data, algoritmische discriminatie en effectieve rechtsbescherming
voor slachtoffers. Op basis van de adviezen doet de staatscommissie enkele aanbevelingen
voor vernieuwing van het gelijkebehandelingsrecht en de wijze van totstandkoming daarvan.

Voortgangsrapportage «Tussen Kamer, krant en sociale media. De wisselwerking tussen
de Tweede Kamer, landelijke kranten en sociale media in de verspreiding van discriminerende
uitingen.» (hierna: het rapport Tussen Kamer, krant en sociale media) van 11 februari
2026.

Het Rapport Tussen Kamer, krant en sociale media gaat over de wisselwerking van discriminerende
uitingen in drie domeinen: in de Tweede Kamer, in landelijke kranten en op sociale
media. Voor het onderzoek zijn data uit de periode 2014 tot en met 2024 vergeleken.
Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat Tweede Kamerleden invloed hebben op
uitingen in kranten en op sociale media. Er zijn ook aanwijzingen dat uitingen op
sociale media invloed hebben op uitspraken van Tweede Kamerleden. Kranten lijken vooral
invloed te hebben op de hoeveelheid uitingen over bevolkingsgroepen op sociale media.

Ik ben de Staatscommissie erkentelijk voor deze waardevolle rapporten en ik kijk bijzonder
uit naar de vervolgwerkzaamheden van de Staatscommissie, waaronder het eindrapport
dat naar verwachting in juni 2026 verschijnt. De reactie van het kabinet op de hierboven
genoemde rapporten zal ik meenemen in de reactie op het eindrapport van de staatscommissie.

Zoals beschreven in de voortgangsrapportage «Discriminatie in dienstverlening. Ervaringen
en lessen om discriminatie in publieke dienstverlening te voorkomen en te bestrijden.»
van 13 februari 2025 heeft de staatscommissie in 2025 ook een discriminatietoets ontwikkeld
die al kan worden gebruikt door de publieke sector om risico’s op discriminatie in
hun dienstverlening te bestrijden. De staatscommissie biedt begeleiding aan publieke
dienstverleners die de toets willen afnemen in de eigen organisatie. De VNG zal op
korte termijn starten met eenzelfde begeleiding voor gemeenten. Dit instrument is
te vinden op de website Discriminatietoets.nl. Ik zal binnenkort naar aanleiding van de aangenomen motie van het lid Van Nispen
c.s.1 en de toezegging van mijn ambtsvoorganger in het commissiedebat discriminatie, racisme
en mensenrechten van 11 september 20252 in een afzonderlijke brief reageren op deze voortgangsrapportage en de ontwikkeling
van deze toets. Ook zal ik een toelichting geven op de wijze waarop ik het gebruik
ervan de komende jaren wil stimuleren en faciliteren.

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
P.E. Heerma

BIJLAGEN

Volgnummer

Naam

Classificatie

1

Rapport Keer op Keer

2

Rapport Gelijkheidsplicht publieke sector

3

Preadviezenbundel

4

Rapport Tussen Kamer, krant en sociale media