Brief regering : Geannoteerde agenda Energieraad van 16 maart 2026

Nr. 1189
BRIEF VAN DE MINISTER VAN KLIMAAT EN GROENE GROEI

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 27 februari 2026

Bijgevoegd vindt u de geannoteerde agenda voor de formele Energieraad van 16 maart
2026 in Brussel.

De Minister van Klimaat en Groene Groei,
S. van Veldhoven-van der Meer

Geannoteerde Agenda Formele Energieraad 16 maart 2026

Op 16 maart 2026 vindt in Brussel de Energieraad plaats onder het Cypriotische voorzitterschap
(hierna: het voorzitterschap). De volgende onderwerpen staan op de agenda: een beleidsdebat
over de voorstellen uit het European Grids Package, een uitwisseling van standpunten
over het Actieplan voor Betaalbare Energieprijzen en een uitwisseling over de energiesituatie
in Oekraïne en Moldavië.

Beleidsdebat European Grids Package

Tijdens de Energieraad staat een beleidsdebat over de wetgevende voorstellen van het
Grids Package op de agenda. Dit pakket, dat op 10 december jl. door de Europese Commissie werd
gepubliceerd, is gericht op het versnellen van een goed geïntegreerde Europese energie-infrastructuur
en het efficiënter benutten van bestaande netten. Daarmee beoogt de Commissie bij
te dragen aan structureel lagere energieprijzen, versterking van de leveringszekerheid
en de voltooiing van de Energie-Unie. De Kamer is recent geïnformeerd over de kabinetsappreciatie
van de voorstellen door middel van een BNC-fiche.1 Tijdens de laatste Energieraad vond al een eerste uitwisseling van standpunten plaats.2

Tijdens het beleidsdebat zal Nederland, conform de lijn in het BNC-fiche, het pakket
verwelkomen en het belang van deze voorstellen benadrukken als onderdeel van een stevig
uitvoeringspakket om tijdig de knelpunten in de transitie aan te pakken en het Europese
concurrentievermogen te versterken. Nederland zal aangeven dat het positief staat
tegenover de voorgestelde maatregelen om vergunningverlening te versnellen. Hierbij
zal Nederland in het bijzonder de versoepeling van regels rondom stikstofemissies
voor elektriciteitsnetten verwelkomen en ervoor pleiten om de bepaling breder van
toepassing te laten zijn op alle hernieuwbare energieprojecten met bijbehorende energie-infrastructuur.
Tegelijkertijd zal Nederland benadrukken dat lidstaten voldoende ruimte moeten behouden
om vergunningsprocedures in te richten passend bij hun nationale context, bijvoorbeeld
bij het al dan niet instellen van stilzwijgende toestemming (lex silencio positivo),
waarbij de vergunning verleend wordt indien de overheid niet tijdig een besluit genomen
heeft en wat voor onzekerheid kan zorgen bij ondernemers.

Nederland staat positief tegenover het voorstel voor een sterkere Europese aanpak
van infrastructuurplanning, omdat onvoldoende coördinatie tot inefficiënte en vertraagde
investeringen kan leiden. Het kabinet zal zich hierbij wel inzetten voor een sterke
betrokkenheid van lidstaten, netbeheerders, de Europese koepelorganisaties van netbeheerders
en andere stakeholders in het proces.

Nederland verwelkomt de voorstellen die bijdragen aan een rechtvaardigere verdeling
van de kosten van infrastructuurprojecten met grensoverschrijdende effecten. Nederland
steunt de voorgestelde EU-principes voor kostendeling, inclusief de mogelijkheid om
projecten te bundelen.

Actieplan voor Betaalbare Energieprijzen

Tijdens de Energieraad vindt een uitwisseling plaats over de implementatie van het
Actieplan voor Betaalbare Energieprijzen van 26 februari 2025, voortvloeiend uit het
Draghi-rapport over het Europees concurrentievermogen. Het actieplan is gericht op
het verlagen van energieprijzen en het versterken van het concurrentievermogen. Als
oorzaken van de hoge energieprijzen worden in het actieplan de afhankelijkheid van
geïmporteerde fossiele brandstoffen, geopolitieke ontwikkelingen, inefficiënties in
het elektriciteitssysteem, beperkte marktintegratie en stijgende systeemkosten genoemd.
Het actieplan bevat zowel kortetermijnmaatregelen om energierekeningen te verlagen
als structurele hervormingen om het energiesysteem en de interne energiemarkt te versterken.
De Kamer is via een BNC-fiche over de kabinetsappreciatie geïnformeerd.3

Het kabinet steunt de inzet van de Commissie om energieprijzen te verlagen via de
acties zoals beschreven in het actieplan. Nederland verwelkomt specifiek de voortgang
die sindsdien is geboekt met de publicatie van de voorstellen uit het European Grids Package en de richtsnoeren over nettarieven.4 Nederland ziet uit naar publicatie van andere aangekondigde voorstellen vanuit de
Commissie, zoals het Elektrificatie Actieplan, het Citizens Energy Package en de Clean Energy Investment Strategy, die zullen bijdragen aan het verlagen van de energieprijzen.

Nederland zal tijdens het beleidsdebat aangeven dat toegang tot betaalbare en schone
energie essentieel is voor het concurrentievermogen van de Europese en Nederlandse
industrie. Het Actieplan voor Betaalbare Energieprijzen, de recente herziening van
het EU-elektriciteitsmarktontwerp en het nieuwe staatsteunraamwerk ter ondersteuning
van de Clean Industrial Deal (CISAF) bieden effectieve instrumenten voor prijsstabiliteit en een goed functionerende
interne markt. Verdere maatregelen om prijzen te verlagen kunnen worden gezocht in
structurele oplossingen binnen het bestaande marktkader, zoals versterking van interconnecties,
versnelde uitrol van schone energie, het bevorderen van langetermijncontracten (tweerichtingscontracten
en Power Purchase Agreements), herziening van EU-regels voor capaciteitsallocatie en congestiemanagement, verdere
ontwikkeling van flexibiliteit via opslag en vraagrespons en volledige implementatie
van bestaande EU-regelgeving in alle lidstaten. Nederland is geen voorstander van
ingrijpende aanpassingen van het elektriciteitsmarktontwerp of prijsplafonds, gezien
de risico’s voor leveringszekerheid en de verstorende impact op het functioneren van
de markt.

Energiesituatie Oekraïne en Moldavië

Nederland steunt de agendering van de discussie over de energiesituatie in Oekraïne
en Moldavië, in het licht van de aanhoudende en geïntensiveerde aanvallen van Rusland
op de Oekraïense energievoorziening, de acute noodsituatie in Oekraïne en indirecte
gevolgen daarvan voor Moldavië. Nederland is zich bewust van de kritieke toestand
en dringende energiebehoeften in Oekraïne en Moldavië en zal tijdens de Energieraad
steun uitspreken voor hulp aan beide kandidaat-lidstaten.

Nederland zal zich blijven inzetten voor de acute noden in Oekraïne. Op 20 januari
2026 heeft Nederland extra energiesteun ter waarde van € 23 miljoen bekendgemaakt;
voor 2026 draagt Nederland € 133 miljoen bij aan energiesteun aan Oekraïne. Met betrekking
tot de situatie in Oekraïne zal Nederland specifiek waardering uitspreken voor alle
inspanningen van de EU, haar lidstaten en G7+-partners om Oekraïne te ondersteunen
bij een gecoördineerde aanpak van dringende behoeften, zoals gasleveringen.

Met betrekking tot de situatie in Moldavië zal Nederland steun uitspreken en de Europese
Commissie bedanken voor haar inzet middels het Civil Protection Mechanism5 en elektriciteitsexport via Roemenië. Moldavië kampt met aanhoudende energieonzekerheid
door de sterke afhankelijkheid van geïmporteerd gas uit Rusland en van elektriciteit
uit de centrale in de afgescheiden regio Transnistrië. De situatie werd verergerd
door het als wapen inzetten van de energievoorziening door Rusland en het aflopen
van transitovereenkomsten eind 2024. Extra steun is nodig in de vorm van nieuwe infrastructuur,
integratie met de Europese energiemarkten en de ontwikkeling van binnenlandse hernieuwbare
energie, ondersteund door de EU en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling
(EBRD).