Brief regering : Reactie op verzoek commissie over versterkingsoperatie en reactie op bewonersbijeenkomst in Ten Post

Nr. 1374
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 16 februari 2026

Op 11 december jl. heeft de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken verzocht om een
reactie op de open brief van de Vereniging Groninger Monument Eigenaren (VGME) van
30 november 2025. Met deze brief informeer ik uw Kamer over mijn reactie op de door
VGME geschetste zorgen en aandachtspunten.

Kernpunten uit de open brief

De heer Kremer, voorzitter van de VGME, beschrijft in zijn brief de aanhoudende impact
van aardbevingen en de versterkingsoperatie op bewoners in Groningen.

In zijn brief pleit de heer Kremer voor een substantiële systeemwijziging en het maken
van ruimte voor fundamentele koerswijzigingen, waaronder meer decentrale en integrale
aanpakken, meer mandaat voor professionals en een sterkere positie voor bewoners in
de regie over hun eigen woning.

Inhoudelijke reactie en huidige inzet

Ik zet mij al jaren in voor bewoners in Groningen. Dat deed ik voordat ik Staatssecretaris
werd en zal ik blijven doen. Ik ben het dan ook niet eens, met de stelling dat ik
de realiteit misken door niet te kiezen voor systeemwijzigingen. Integendeel: ik erken
juist hoe ingrijpend en ontwrichtend iedere verandering in beleid of werkwijze voor
bewoners kan zijn, en hoeveel onzekerheid dat met zich meebrengt. Als Staatssecretaris
heb ik gezien wat wijzigingen van beleid door de jaren te weeg hebben gebracht. Zoals
de parlementaire enquêtecommissie ook heeft geconcludeerd, leiden wijzingen van beleid
voornamelijk tot vertraging. Daarom is het niet verstandig om fundamentele wijzingen
in het systeem aan te brengen.

Daarnaast suggereert de heer Kremer politieke tegenwerking van integrale, bewezen
aanpakken. Binnen het kabinet en in overleg met uw Kamer wordt steeds gezocht naar
uitvoerbare en juridisch houdbare oplossingen die recht doen aan de veiligheid en
het perspectief van bewoners. Verschillen van inzicht over de beste route zijn onvermijdelijk
in een complex dossier als dit, maar dat betekent niet dat er sprake is van tegenwerking
of belemmeringen vanuit mijn rol.

Dat neemt niet weg dat verbetering nodig is. In lijn met de voorstellen van de heer
Kremer zijn door de jaren heen verschillende verbeteringen doorgevoerd in de versterking.
Zo hebben bewonersbegeleiders een ruim mandaat van € 50.000 gekregen, wat bijdraagt
aan snellere keuzes met minder bureaucratie voor de bewoner. Ook hebben bewoners al
een sterke positie in de regie over hun eigen woning. Zo hebben zij de mogelijkheid
om de versterking van opname tot uitvoering in eigen beheer uit te voeren. Dit geldt
ook voor monumenteigenaren. Voor monumenteigenaren die in de versterking zitten is
daarnaast bij de NCG het werkproces Versterken Erfgoed ingericht, waarbij integraal
de versterking en andere onderdelen – zoals restauratie of schadeherstel – worden
uitgevoerd voor monumenteigenaren. Dit is een stap om het systeem dat we hanteren
voor monumenten beter aan te laten sluiten bij de praktijk en moet een aandachtspunt
blijven.

Verder zet ik in op het oplossen van complexe zaken. Deze bewoners wachten vaak al
lang en verdienen het om snel te worden geholpen. Deze aanpak begint zijn vruchten
af te werpen.

Daarnaast heb ik uw Kamer op 23 juni 2025 (Kamerstuk 33 529, nr. 1319) en 19 november 2025 (kamerstuk 33 529, nr. 1342) geïnformeerd over een Agenda voor Herstel. Met deze agenda nemen BZK, IMG, NCG,
de provincie Groningen en de vijf versterkingsgemeenten gezamenlijk de verantwoordelijkheid
om inwoners beter te ondersteunen. Dit doen we door meer duidelijkheid te scheppen,
gerichte en persoonlijke begeleiding te bieden en door met concrete oplossingen te
komen. We streven ernaar om de samenwerking tussen de uitvoeringsorganisaties en verschillende
overheden te verbeteren. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de al bestaande structuren
en wordt gestreefd om de efficiëntie hiervan te optimaliseren.

Ik heb ook de zorgen van bewoners gehoord over de kwaliteit van beoordelingsrapporten,
en heb daarom het Adviescollege Veiligheid Groningen gevraagd hier onafhankelijk onderzoek
naar te doen. Daarnaast heb ik zorgen geadresseerd over de geleverde kwaliteit binnen
de versterkingsketen, en heb daarom de adviezen van de Staatstoezicht op de Mijnen
d.d. 28 februari 2025 overgenomen.

De verbeteringen die ik nu nog met NCG wil doorvoeren om de versterking merkbaar beter
te maken voor bewoners, staan in het jaarplan van NCG voor 2026. Bij die verbeteringen
geef ik expliciet gehoor aan de zorgen en problemen die ik van bewoners heb gehoord.
Op 5 december 2025 heb ik uw Kamer geïnformeerd dat ik met NCG op de langere termijn
inzet op vier uitkomsten:

1) Bewoners zijn tevreden over de dienstverlening van NCG

2) Bewoners zijn veilig in hun woning

3) Bewoners wonen duurzamer na de versterking

4) Bewoners ervaren één overheid met een gezamenlijke koers

Afsluitend

Ik onderschrijf dat de versterking beter en voortvarender moet verlopen. Echter, ik
ga geen substantiële systeemwijziging doorvoeren. Ik vertrouw er namelijk op dat er
met maatwerk beter en voortvarender gehoor kan worden gegeven aan de wensen en zorgen
van bewoners. Zo zal maatwerk bijdragen aan een soepeler – en daarmee sneller – proces.

Het is belangrijk dat er blijvende aandacht is voor veiligheid, vertrouwen en perspectief
voor bewoners in het aardbevingsgebied. Deze thema’s zullen centraal blijven staan
bij de verdere uitvoering, communicatie richting bewoners en bij de informatievoorziening
aan uw Kamer.

De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
E. van Marum