Brief regering : Toezegging gedaan tijdens het commissiedebat WIA-problematiek van 21 januari 2026, over het dossier sociaal-medisch beoordelen

Nr. 865
BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 10 februari 2026

In deze Kamerbrief ga ik in op een twee onderwerpen gerelateerd aan sociaal-medisch
beoordelen, naar aanleiding van toezeggingen uit het commissiedebat WIA-problematiek
van 21 januari 2026. Allereerst ga ik in op de situatie waarbij UWV een WIA-claimbeoordeling
een aantal maanden na het bereiken van de eindewachttijd (EWT) uitvoert. Ten tweede
ga ik in op een interview in het Algemeen Dagblad (AD) van 21 januari 20261 met de afzwaaiend voorzitter van de Nieuwe Orde van Verzekeringsartsen Arbeid & Gezondheid
(NOVAG). De NOVAG is de vakbond van verzekeringsartsen binnen UWV en heeft voornamelijk
contact met UWV. Vanuit mijn ministerie wordt regelmatig gesproken met stakeholders,
waaronder de Nederlandse Vereniging voor Verzekeringsgeneeskunde (NVVG) en de Nederlandse
Vereniging van Arbeidsgeneeskundigen (NVvA).

WIA-claimbeoordeling na bereiken eindewachttijd (EWT)

Het lid Neijenhuis (D66) vroeg tijdens het debat hoe UWV omgaat met de beoordeling
van mensen die lang wachten op een WIA-claimbeoordeling en waarvan de situatie in
de periode tussen de EWT en het moment van de beoordeling aanzienlijk veranderd is.

UWV heeft laten weten dat zij voor mensen die lang wachten op een WIA-claimbeoordeling
de volgende werkwijze hanteert. Bij de WIA-claimbeoordeling wordt met terugwerkende
kracht de arbeidsongeschiktheid van de cliënt op de datum van de EWT (104 weken ziekte)
vastgesteld. Daarnaast bekijkt UWV wat de situatie is op het moment van de beoordeling
(bijv. één jaar na de einde wachttijd). Als de situatie aanzienlijk anders is dat
het moment van de eindewachttijd bepalen zij óók de mate van arbeidsongeschiktheid
op het tijdstip van de beoordeling. De cliënt krijgt in dat geval direct meerdere
brieven; over het recht en de hoogte van de uitkering per EWT (met terugwerkende kracht)
én over het recht en de hoogte per toekomende datum. Ter illustratie: UWV stelt vast
dat cliënt per EWT (1 mei 2025) recht heeft op een WGA-uitkering horend bij een arbeidsongeschiktheidspercentage
van 55–65%. De situatie is gedurende de wachttijd (voorschotperiode) aanzienlijk verslechterd.

UWV stelt daarom ook vast dat per datum van de beoordeling (1 februari 2026) recht
is op een WGA-uitkering horend bij een arbeidsongeschiktheidspercentage van 80–100%.
De werkwijze is de afgelopen jaren niet uniform uitgevoerd en daarom is UWV nu bezig
om sterker te sturen op uniforme toepassing.

Hoewel deze werkwijze een oplossing biedt voor de situatie die het lid Neijenhuis
(D66) heeft aangehaald, is de oplossing niet ideaal. UWV geeft aan dat uitkeringsgerechtigden
deze manier van werken als belastend en verwarrend ervaren. Het begrijpen van de uitkomst
van een WIA-claimbeoordeling is op zichzelf al ingewikkeld. Als er meerdere uitkomsten
tegelijkertijd gepresenteerd worden, wordt het begrijpen daarvan nog ingewikkelder.
De werkwijze is daarnaast ook voor UWV belastend, omdat een beoordeling met terugwerkende
kracht ingewikkeld is.

Zoals tijdens het commissiedebat aangegeven blijft het daarom van belang om de mismatch
bij de kern op te lossen, zodat het stelsel weer uitlegbaar en uitvoerbaar wordt en
bovenstaande werkwijze niet toegepast hoeft te worden.

AD-artikel van 21 januari 2026

Het lid Patijn (GL – PvdA) vroeg tijdens het debat om een reflectie op het op dezelfde
datum verschenen artikel van het AD. In dit artikel gaat de afzwaaiend voorzitter
van de NOVAG in op de huidige situatie bij UWV met betrekking tot sociaal-medisch
beoordelen. De in het artikel geschetste situatie met betrekking tot de mismatchproblematiek
wordt herkend en over de voortgang bij dit dossier wordt uw Kamer periodiek geïnformeerd,
voor het laatst op 19 december 20252.

Daarnaast weten we sinds medio 2024 dat de kwaliteit van de vaststelling van uitkeringen
bij ziekte en arbeidsongeschiktheid niet volledig op orde is. Om de kwaliteit van
dienstverlening te verbeteren voert UWV zowel periodieke kwaliteitsonderzoeken als
risicogerichte onderzoeken uit. Eén van de risicogerichte onderzoeken die UWV onlangs
heeft uitgevoerd, gaat over hulp door medewerkers van het UWV-kantoor in Heerlen aan
andere kantoren. Dit onderzoek is UWV gestart naar aanleiding van een intern signaal.
Over het onderzoek heb ik uw Kamer tevens geïnformeerd in de voortgangsbrief van 19 december
2025.

In het onderzoek is gekeken naar hulp van verzekeringsartsen van het UWV-kantoor in
Heerlen bij andere kantoren in 2023 en de eerste helft van 2024. Deze hulp is verleend
bij WIA-claimbeoordelingen van ex-werknemers die langer dan 6 maanden wachtten op
een beoordeling. Deze werkwijze is halverwege 2024 gestopt. Het foutpercentage van
70% dat in het AD-artikel genoemd wordt, herkent UWV niet. Wel blijkt uit de steekproef
dat er fouten zijn gemaakt en dat de navolgbaarheid van de beoordeling lager was dan
gewenst en lager dan elders in het land in die specifieke periode3. Naar aanleiding van de resultaten heeft UWV actie ondernomen en hebben de betreffende
medewerkers gerichte coaching en opleiding gevolgd. Omdat de resultaten te herleiden
zijn tot individuele medewerkers maak ik deze niet openbaar.

Vanaf eind 2024 zijn de periodieke kwaliteitsonderzoeken opnieuw ingevoerd. Daaruit
blijkt dat de kwaliteit van de dienstverlening in het UWV-kantoor in Heerlen vergelijkbaar
is met het landelijk beeld. UWV werkt aan maatregelen om landelijk de kwaliteit van
beoordelingen te vergroten. Zo zijn er een aantal waarborgen ingevoerd zoals het vierogenprincipe
bij de maatmanloonbeoordeling en is er een extra opleiding voor de verzekeringsarts
op het gebied van duurbelasting. Daarnaast zijn verbeteringen bij de dagloonberekening
doorgevoerd, om foutgevoeligheid te verkleinen.

Wanneer mensen zich zorgen maken over de juistheid van hun uitkering, kunnen zij terecht
bij een landelijk team met cliëntondersteuners. Hiervoor kunnen zij contact opnemen
met het Klantcontactcentrum van UWV.

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
M.L.J. Paul