Brief regering : Reactie op de petitie 'Bied jongeren met long covid een toekomst'

Nr. 2241
BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 29 januari 2026

Met deze brief reageer ik, mede namens de Minister van SZW, de Staatssecretaris van
OCW en de Staatssecretaris Langdurige en Maatschappelijke Zorg, op het verzoek van
uw Kamer dd. 16 december 2025 om een reactie op de petitie «Bied jongeren met long
covid een toekomst».

De situatie van post-COVID patiënten – en van jongeren met post-COVID in het bijzonder
– gaat mij aan het hart. Veel van hen kampen al jaren met aanhoudende gezondheidsklachten
en het moet enorm frustrerend zijn dat er nog steeds geen genezende behandeling bestaat.
Ik begrijp het initiatief van deze petitie, die ingaat op verschillende onderwerpen
waar jongeren met post-COVID tegenaan lopen, dan ook goed.

Post-COVID onderzoek en zorg

Er gebeurt veel op het gebied van post-COVID. In mijn laatste brief aan uw Kamer heb
ik u geïnformeerd over de stand van zaken van de verschillende beleidsinitiatieven
rondom post-COVID en ander postinfectieuze aandoeningen.1 De voornaamste inzet vanuit het Ministerie van VWS is om kennis te ontwikkelen en
te vermeerderen, via onder andere het ZonMw Post-COVID programma (2023–2028).2

Er is ruim € 40 miljoen vrijgemaakt voor de vorming van een netwerk en een onderzoeksprogramma,
met als doel het vergroten en delen van kennis en expertise over post-COVID voor diagnose,
behandeling en het optimaliseren van zorg. Dit betekent dat er tot en met 2028 in
Nederland tientallen onderzoekers bezig zijn om meer kennis over post-COVID te vergaren.
En dat is ook de inzet van de post-COVID expertisecentra, die in de petitie worden
genoemd.

De reeds verworven kennis en inzichten over post-COVID worden overgebracht aan zorgverleners
en de samenleving. Het delen van kennis wordt onder andere gedaan door het landelijk
samenwerkingsnetwerk Post-COVID Netwerk Nederland (PCNN) dat in 2024 uit het ZonMw
programma is voortgekomen. In dit netwerk werken patiënten, wetenschappers, zorgprofessionals
en maatschappelijke partners samen om wetenschappelijk onderzoek en patiëntenzorg
voor mensen met post-COVID een stap verder te brengen. Het samenbrengen van deze kennis
is nodig om post-COVID beter te begrijpen, diagnoses te verbeteren en betere behandelingen
te ontwikkelen. Vanuit dit netwerk is onlangs een handreiking over post-COVID voor
zorgverleners en professionals in het sociaal domein beschikbaar gekomen.3 De praktische handvatten kunnen verbindend werken tussen disciplines en de samenwerking
bevorderen. Ook werken de Federatie Medisch Specialisten (FMS) en het Nederlands Huisartsen
Genootschap (NHG) samen aan herziening van de medische richtlijn voor post-COVID en
adviseert en ondersteunt de patiënten nazorgorganisatie C-support professionals onder
andere huisartsen en Wmo-consulenten door het geven van trainingen en nascholing over
post-COVID.

Goede en gelijke ondersteuning, waar je ook woont

De wetten in het sociaal domein, waaronder de Participatiewet, de Wet maatschappelijke
ondersteuning 2015 (Wmo 2015) en de Jeugdwet, kennen een gedecentraliseerde uitvoering.
Dit betekent dat gemeenten zelfstandig invulling geven aan de toegang tot voorzieningen.
Als gevolg hiervan bestaan er verschillen tussen gemeenten.

Post-COVID kan een diepgaande en langdurige impact hebben op alle domeinen van het
dagelijks leven. Tegelijkertijd ervaren patiënten met post-COVID dat er in de praktijk
nog onvoldoende bekendheid is met hun ziektebeeld. Tegen deze achtergrond hebben Q-support
en C-support, in afstemming met de VNG, VWS, gemeenten en patiënten, de Handreiking
postinfectieuze aandoeningen voor Gemeenten ontwikkeld, die in september 2025 is opgeleverd.4 Deze handreiking ondersteunt gemeenten door het bieden van zowel inhoudelijke kennis
over postinfectieuze aandoeningen, waaronder post-COVID, als een praktisch handelingskader
per relevante wet. Daarnaast wordt expliciet aandacht gevraagd voor de belangrijke,
maar vaak kwetsbare positie van mantelzorgers, en worden gemeenten opgeroepen hier
in hun beleid en uitvoering oog voor te hebben en waar mogelijk ontlastende ondersteuning
te bieden.

Sociale zekerheid

De beoordeling voor een WIA- of Wajong-uitkering kan als belastend worden ervaren
door mensen die langdurig ziek zijn, overigens ongeacht de aard of oorzaak van hun
ziekte. De beoordeling door UWV komt op een moment waarop mensen kwetsbaar zijn. Zij
ervaren onzekerheid over hun gezondheid en inkomen. Het is belangrijk dat zij zich
gezien, gehoord en geholpen voelen door een goede arbeidsongeschiktheidsbeoordeling.

De afgelopen jaren zijn verschillende acties ondernomen gericht op het verhogen van
het kennisniveau van professionals binnen het domein van Arbeid en Gezondheid. Zo
heeft het Ministerie van SZW de totstandkoming van leidraden ondersteund voor arbodeskundigen,
waaronder bedrijfsartsen, verzekeringsartsen en paramedische zorgprofessionals, voor
begeleiding van werkenden met post-COVID volgens de stand van de wetenschap. Ook heeft
UWV voor alle verzekeringsartsen en verpleegkundigen een bijscholing georganiseerd
over post-COVID en voert UWV kwaliteitsonderzoek uit naar beoordelingen van aanvragers
van een WIA-uitkering met post-COVID. Dit draagt bij aan de verbetering van de kwaliteit
van sociaal-medische beoordelingen van mensen met post-COVID.

Het kabinet is zich ervan bewust dat hypotheekverstrekkers terughoudend zijn bij het
verstrekken van hypotheken op basis van WGA-arbeidsongeschiktheids-uitkeringen. Dat
kan het lastig maken voor mensen met een WGA-uitkering om een hypotheek te krijgen.
Het kabinet begrijpt dat het toekomstperspectief van jongeren hierdoor ingrijpend
kan veranderen als zij arbeidsongeschikt worden. Tegelijkertijd gaat het hier om een
kwetsbare groep die ook behoed moet worden voor het risico van overkreditering bij
het krijgen van een hypotheek

Onderwijs

Post-COVID heeft ook op de schoolloopbaan van kinderen grote impact, en het is schrijnend
als je tijdens je schooltijd te maken hebt met de langdurige gevolgen van COVID. Scholen
hebben een zorgplicht en zij moeten leerlingen ondersteunen, daarbij geholpen door
het samenwerkingsverband passend onderwijs als extra ondersteuning nodig is. In voorjaar
2023 is door OCW onder meer in samenwerking met de PO-raad en jeugdartsen een handreiking
opgesteld, hoe scholen deze ondersteuning kunnen vormgeven.5

Ook onderwijs op afstand kan voor deze leerlingen daarbij een uitkomst zijn, om de
verbinding met de klas te behouden. Het kabinet stimuleert dat scholen de kansen van
digitaal afstandsonderwijs benutten. Ook werkt het kabinet aan meer ruimte voor maatwerk
voor kwetsbare leerlingen, iets wat ook wettelijk beter zal worden vastgelegd. Tot
slot kunnen scholen een beroep doen op ondersteuning via de consulenten ondersteuning
zieke leerlingen.6

Recent is door uw Kamer de motie Ceder aangenomen.7 Deze motie verzoekt om – in het kader van dat kinderen en jongeren met PAIS/post-COVID
– landelijke richtlijnen voor scholen op te stellen en mogelijke knelpunten uit huidige
wet- en regelgeving tegen het licht te houden. Voor de zomer zal uw Kamer worden geïnformeerd
over de uitvoering van deze motie.

Ik ben optimistisch dat met alle inspanningen op het gebied van onderzoek, expertisebevordering
en organisatie van zorg de kennis over post-COVID, en daarmee ook over andere postinfectieuze
aandoeningen, de komende periode blijft toenemen bij zorgprofessionals, binnen het
sociaal domein en breder in de samenleving. En ik ben ervan overtuigd dat onze inzet
bijdraagt aan herkenning, erkenning en perspectief voor alle patiënten met post-COVID
of een andere postinfectieuze aandoening.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
J.A. Bruijn