Brief regering : Geannoteerde agenda van de informele JBZ-Raad van 22-23 januari 2026

Nr. 989
BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID, DE MINISTER VAN ASIEL EN MIGRATIE
EN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 15 januari 2026

Hierbij bieden wij uw Kamer de geannoteerde agenda aan van de informele Raad Justitie
en Binnenlandse Zaken (JBZ-Raad) van 22–23 januari a.s. in Cyprus. De Staatssecretaris
van Justitie en Veiligheid en de Minister van Asiel en Migratie zullen hieraan deelnemen.

Daarnaast informeren wij uw Kamer over de volgende onderwerpen.

Aanname jaarlijkse solidariteitspool en verdeling solidariteitsverplichtingen

Op 5 januari heeft de Raad overeenstemming bereikt over jaarlijkse solidariteitspool
en de verdeling van solidariteitsverplichtingen onder lidstaten. Uw Kamer werd middels
het verslag van de JBZ-Raad van 8 en 9 december geïnformeerd over de inzet van Nederland1. Ik informeer u graag, in lijn met de toezegging aan het lid Podt2, over hoe lidstaten omgaan met de verdeling van solidariteit. Bulgarije, Cyprus,
Duitsland, Frankrijk en Roemenië kiezen voor herplaatsingen. Litouwen, Luxemburg en
Malta kiezen voor een combinatie van herplaatsingen en financiële bijdrage. Spanje,
België, Ierland, Portugal, Slovenië, Finland en Zweden kiezen voor een financiële
bijdrage. Estland heeft gekozen voor een combinatie van financiële bijdrage en alternatieve
solidariteitsmaatregelen. Griekenland, Italië en Letland hebben gekozen voor alternatieve
solidariteitsmaatregelen. Hierbij is het van belang op te merken dat Spanje, Griekenland,
Italië en Cyprus indien gewenst uitgezonderd zullen worden van een solidariteitsbijdrage.
Het is op het moment van schrijven nog niet duidelijk of deze landen hier gebruik
van zullen maken. Tsjechië, Kroatië, Oostenrijk, Polen zijn aangemerkt als landen
met een significante migratiesituatie en zijn daarom niet verplicht om bij te dragen.
Hongarije en Slowakije hebben gesteld geen bijdrage te zullen leveren aan de solidariteitspool.

Voorlopig politiek akkoord inzake voorstellen herziening veilig-derde-land-concept
en EU-lijst veilige landen van herkomst

Op 18 december jl. kwamen het Deense Voorzitterschap namens de Raad en het Europees
Parlement tot een voorlopig akkoord over het voorstel inzake herziening van het veilig-derde-land-concept
en het voorstel tot vaststelling van een EU-lijst van veilige landen van herkomst.
Het betreft een voorlopig politiek akkoord tussen beide wetgevende instellingen en
dient nog formeel te worden goedgekeurd, waarna het gepubliceerd zal worden in het
Publicatieblad van de EU. Het is op moment van schrijven nog niet bekend wanneer het
onderhandelingsresultaat wordt geagendeerd voor goedkeuring door de Raad. De nieuwe
regelgeving is bedoeld om tegelijkertijd met het Asiel- en Migratiepact op 12 juni
dit jaar van toepassing te worden.

Het kabinet is voornemens in te stemmen met beide onderhandelingsresultaten in de
Raad. Het uiteindelijke resultaat wijkt nauwelijks af van het raadsmandaat dat is
vastgesteld op de JBZ-Raad van 8 en 9 december jl. en is op de voor Nederland belangrijke
onderdelen niet gewijzigd. Het kabinet is Deense Voorzitterschap erkentelijk voor
de snelle onderhandelingen en het bereiken van een voorlopig akkoord met het Parlement
voor het einde van het vorige kalenderjaar. De nieuwe regelgeving is een belangrijke
aanvulling op het Pact en biedt lidstaten straks meer instrumenten om asielprocedures
versneld af te doen of elders in een derde land te laten beoordelen. In lijn met de
verhoudingen over de goedkeuring van het raadsmandaat, is de verwachting dat de Raad
met gekwalificeerde meerderheid zal instemmen met het voorlopige akkoord.

Autorisatie van een Memorandum of Understanding tussen de EU en India op het terrein
van migratie en mobiliteit

Op 6 november 2025 heeft de Europese Commissie de Raad geïnformeerd over haar voornemen
om met India in onderhandeling te treden over een Memorandum of Understanding (MoU) aangaande, zoals de Commissie het omschrijft, een «alomvattend kader voor mobiliteit».
Dit kader omvat EU-competenties inzake verschillende vormen van reguliere migratie
en inzake management van irreguliere migratie. Het onderhandelingsresultaat is in
de week van 12 januari jl. aan de Raad gepresenteerd. Naar verwachting zal de Raad
op korte termijn gevraagd worden in te stemmen met ondertekening door de Europese
Commissie, namens de EU. Het huidige voorziene ondertekenmoment is de EU-India Top
die op 29 januari 2026 gepland is. Het MoU is naar zijn aard niet (juridisch) bindend
en bevat met name intentieverklaringen. Nederland heeft zich kritisch opgesteld en
samen met verschillende andere Lidstaten herhaaldelijk aandacht gevraagd voor, onder
andere, nationale prioriteiten samenhangend met grip op migratie, en voor het respecteren
van nationale competenties: het MoU mag geen afbreuk doen aan nationale competenties
inzake (arbeids)migratie en arbeidsmarkt, alsook de mogelijkheid om bilaterale overeenkomsten
aan te gaan: Nederland werkt in Benelux verband eveneens met India aan afspraken over
terugkeer en, op verzoek van India, reguliere migratie binnen de bestaande kaders.
Het kabinet stelt vast dat de tekst de genoemde nationale bevoegdheden expliciet markeert
en, naast reguliere migratie, ook terugkeer en irreguliere migratie behandelt. Voorts
overweegt het kabinet dat het MoU een positieve bijdrage zal leveren aan de bredere
relatie van de EU met India, waarin veiligheids- en economische belangen nadrukkelijk
een rol spelen. Het kabinet is daarom voornemens om in te stemmen met autorisatie.

Uw Kamer wordt zoals gebruikelijk nader geïnformeerd over het verdere vervolg.

De Minister van Justitie en Veiligheid,
F. van Oosten

De Minister van Asiel en Migratie,
D.M. van Weel

De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
A.C.L. Rutte