Brief regering : Tweede update verminderen administratieve lastendruk, versnellen inkoopproces

Nr. 17 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 15 december 2025

De dreiging richting onze samenleving neemt toe. Hybride acties verstoren onze manier
van leven en daar moeten we ons tegen verweren. Zowel Europa als Nederland moeten
meer eigen verantwoordelijkheid nemen om onze weerbaarheid te vergroten. Defensie
draagt daaraan bij via versnelde gereedstelling van de krijgsmacht, omdat dat onze
militaire afschrikking verhoogt.

Deze versnelde gereedstelling vereist onder andere meer en sneller beschikbaar materieel
en dienstverlening. Dat maakt een verdere en blijvende vergroting van de inkoopkracht
van Defensie noodzakelijk. Dat is ons in de afgelopen jaren ook gelukt, want zowel
het aantal aangegane verplichtingen als de waarde daarvan vertoont een stijgende trend.
Ten opzichte van 2022 ging Defensie in 2024 ongeveer 25% meer inkoopverplichtingen
aan met een totale waarde die ruim drie keer hoger lag. In november 2025 passeerde
Defensie het aantal aangegane verplichtingen uit 2024. Defensie faciliteert deze noodzakelijke
stijging door het nemen van maatregelen die het inkoopproces vereenvoudigen en versnellen.
Eerder informeerde ik uw Kamer al over diverse maatregelen.1

In deze update neem ik uw Kamer mee in de actuele status van reeds getroffen en nieuwe
maatregelen waarover ik u in mijn brief van 30 juni j.l. informeerde. Ten eerste betreft
dit het versneld aanschaffen van inkoopbehoeftes ten behoeve van de gereedstelling
voor hoofdtaak 1 door gebruikmaking van uitzonderingsbepalingen van de Aanbestedingswet
2012 en de Aanbestedingswet op Defensie- en Veiligheidsgebied. Deze maatregel werkt
in het gebruik goed en draagt bij aan het versneld verwerven van goederen en diensten
die voor de militair van cruciaal belang zijn. Defensie paste deze maatregel recentelijk
toe bij bijvoorbeeld opdrachten op het gebied van persoonlijke uitrusting en logistieke
ondersteuning die direct impact hebben op «de vierkante meter rond de militair». Daarmee
draagt deze versnelling bij aan de personele opschaling van Defensie. Zowel voor militaire
als civiele goederen benut Defensie zoveel mogelijk de beschikbare ruimte binnen de
aanbestedingswetgeving. In het overgrote deel van de inkooptrajecten maakt Defensie
dan ook gebruik van de uitzonderingsbepalingen die de wetgeving biedt.

Defensie is op de goede weg, maar we blijven inzetten op een sneller voorzien-in proces.
Dit proces omvat alle stappen vanaf de behoeftestelling tot en met de levering van
het product respectievelijk het aanbieden van de dienstverlening. Noodzakelijke stappen
zoals het opstellen van het programma van eisen, het kiezen en contracteren van een
leverancier en het houden van leveranciers aan garantieverplichtingen maken deel uit
van dit proces. De opgerichte Taskforce Versnellen Inkoop, waarover ik u eerder informeerde,
kijkt naar deze gehele voorzien-in keten, identificeert en treft vervolgens versnellingsmaatregelen.
Onderstaand licht ik een tweetal voorbeelden van resultaten van het afgelopen half
jaar uit. Deze draaien allebei om meer vertrouwen en minder controle.

De versnelde gereedstelling vraagt veel van het Defensiepersoneel, waaronder inkopers.
Zij sluiten overeenkomsten met (Defensie)bedrijven in een uitdagende markt waarbij
de nadruk ligt op het zo snel mogelijk leveren van materieel. Op hen rust een belangrijke
taak en daarbij hoort een passend mandaat voor de inkopers, zodat zij minder capaciteit
besteden aan administratieve verantwoording van keuzes binnen de organisatorische
lijn en daarmee juist capaciteit vrijspelen om zodoende meer orders te plaatsen. Daarom
hebben we de inkoopmandaten fors verhoogd. Dit levert handelingsvrijheid op en vermindert
de doorlooptijd significant. Voor de financieel omvangrijke en de complexe inkoopdossiers
blijft de huidige verantwoordingslijn gehandhaafd.

Daarnaast versnelt Defensie door het gericht verminderen van het aantal beoordelingsmomenten
van inkoopdossiers, zoals financiële- en kwaliteitsinhoudelijke beoordelingsmomenten.
Aan deze herziening ligt een risico-gestuurde aanpak ten grondslag. Zo geldt ook hier
dat voor de complexe inkoopdossiers de huidige beoordelingssystematiek gehandhaafd
blijft. Verder wordt de juridische ondersteuning in het inkoopdomein uitgebreid waardoor
ook los van de beoordelingsmomenten juridische kwaliteit van de inkoopdossiers wordt
vergroot.

Bovendien is er de afgelopen maanden ingezet op het verruimen van de Europese aanbestedingsregelgeving,
waarbij de Nederlandse inzet zich richt op het verminderen van de administratieve
lastendruk. De Defensie Omnibus-voorstellen, waar wijzigingsvoorstellen van de Europese
aanbestedingsregelgeving deel van uitmaken, worden naar verwachting op 19 januari
a.s. plenair in het Europees Parlement (EP) behandeld. Na aanname van de geamendeerde
voorstellen door het EP zullen de triloogonderhandelingen tussen het EP en de Raad
spoedig van start gaan.

Tot slot informeer ik uw Kamer over de voortgang van het Strategic Defence Innovation
Research (SDIR), een instrument voor innovatiegericht inkopen waarbij samenwerking
met de markt tijdens de ontwikkelingsfase van producten en opschaling samenkomen.
Defensie heeft inmiddels meerdere SDIR-opdrachten gestart. Bijvoorbeeld binnen het
focusgebied slimme materialen, waar een achttal haalbaarheidsstudies is gestart naar
de «landingsvaartuigen van de toekomst». Inmiddels tonen diverse internationale partners
interesse voor onze aanpak.

Het verhogen van de weerbaarheid van onze samenleving zorgt dat we onze manier van
leven kunnen voortzetten om de dreiging daartegen het hoofd te bieden. Voor Defensie
betekent dit onder andere een focus op het voorzien van ons personeel in de juiste
en voldoende middelen. Eerdere en bovenstaande maatregelen dragen daaraan bij.

De Staatssecretaris van Defensie, G.P. Tuinman