Brief regering : Deel II Gezondheidsraad advies over de gezondheidsrisico’s rondom geitenhouderijen.

Nr. 285
BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 8 december 2025

Hierbij bied ik uw Kamer, mede namens de Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid
en Natuur (LVVN), het Gezondheidsraad advies «Gezondheidsrisico’s rond veehouderijen
2025: deel II Gezondheidsimpact van wonen nabij geitenhouderijen en mogelijkheden voor beperking
gezondheidsrisico's» aan met de bijbehorende technische toelichting. Dit tweede deeladvies is vandaag
ook gepubliceerd op de website van de Gezondheidsraad.1 Ik dank de Gezondheidsraad voor dit advies.

Eerder is uw Kamer geïnformeerd over het eerste deeladvies van de Gezondheidsraad
over de gezondheidsrisico’s rondom geitenhouderijen.2 Op basis van de beschikbare wetenschappelijke literatuur concludeerde de Raad in
juli dat het verband tussen wonen in de nabijheid van geitenhouderijen en het risico
op longontstekingen waarschijnlijk oorzakelijk is. Dat geeft volgens de Raad voldoende
aanleiding om op basis van het voorzorgsbeginsel maatregelen te nemen om de gezondheidsrisico’s
voor omwonenden van geitenhouderijen te beperken.

In het tweede deeladvies heeft de Gezondheidsraad voor zover mogelijk antwoorden gegeven
op complexere en meer gedetailleerde vragen omtrent de aard en ernst van de gezondheidseffecten
en de mogelijke oorzaken. De Raad komt tot de conclusie dat het risico op longontsteking
is verhoogd voor omwonenden binnen 500 meter (73%) en 1 kilometer (19%) van een geitenhouderij.
De Raad komt op lagere schattingen van het aantal extra longontstekingen, ziekenhuisopnamen
en sterfgevallen dat op landelijke schaal is toe te schrijven aan de aanwezigheid
van geitenhouderijen dan eerder gecommuniceerd.3

De Raad geeft in zijn advies een aantal aanbevelingen voor mogelijke maatregelen die
om een politiek-bestuurlijk besluit vragen. Volgens de Raad is het terugdringen van
de blootstelling van omwonenden de meest aangewezen manier om het gezondheidsrisico
van omwonenden van geitenhouderijen te beperken. Dit kan door het reduceren van emissies
(van micro-organismen, fijnstof en endotoxinen), en een minimale afstand aan te houden
tussen geitenhouderijen en kwetsbare bestemmingen. Daarbij adviseert de Raad om onderzoek
te doen naar het effect van emissiereducerende maatregelen en dit effect te monitoren,
omdat hierover weinig kennis over beschikbaar is.

Ik neem dit advies en de gezondheidseffecten voor omwonenden serieus. Voor het bepalen
van een vervolgaanpak ga ik de twee deeladviezen samen met de Minister van LVVN grondig
bestuderen. U ontvangt onze inhoudelijke beleidsreactie zo snel mogelijk, uiterlijk
in februari volgend jaar.

Op dit moment werkt de WUR aan een overzicht van (on-)mogelijkheden om emissie van
bacteriën uit stallen te verminderen.4 Dit overzicht wordt verwacht in januari. Daarnaast heeft de geitensector zeer recent
een sectorplan over deze problematiek gepubliceerd. Het onderzoek van de WUR en het
initiatief uit de geitensector zullen wij meenemen bij de inhoudelijke reactie op
het Gezondheidsraad advies.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
J.A. Bruijn