Brief regering : Geannoteerde Agenda Raad Buitenlandse Zaken Defensie d.d. 1 december 2025

Nr. 293
BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 21 november 2025

Hierbij ontvangt u de geannoteerde agenda voor de Raad Buitenlandse Zaken (RBZ) met
Ministers van Defensie die op 1 december in Brussel plaatsvindt. Op de agenda staan
militaire steun aan Oekraïne en defensiegereedheid. Daarnaast zal er een Steering
Board plaatsvinden van het European Defence Agency (EDA).

Geannoteerde agenda RBZ Defensie

Militaire steun Oekraïne

Tijdens de RBZ Defensie zal worden gesproken over militaire steun aan Oekraïne. Het
kabinet blijft Oekraïne militair, diplomatiek, politiek, financieel en moreel actief
en onverminderd steunen in tijden van oorlog, herstel en wederopbouw, zolang als dat
nodig is. Nederland zal tijdens de RBZ Defensie benadrukken dat het cruciaal is dat
alle EU-lidstaten een substantiële bijdrage leveren aan de ondersteuning van Oekraïne
en zo verantwoordelijkheid nemen voor de Europese veiligheid. Daarbij zal Nederland
concrete initiatieven voor aanschaf van militair materieel voor Oekraïne benoemen
waar andere lidstaten bij aan kunnen sluiten. Het belangrijkste voorbeeld hiervan
zijn de contracten die Nederland eerder heeft afgesloten met Oekraïense bedrijven
voor de productie van verschillende drones (mede als onderdeel van het Drone Line
Initiative).

Daarnaast zal naar verwachting gesproken worden over het initiatief van de Europese
Commissie voor herstelleningen, gerelateerd aan het inzetten van de bevroren Russische
tegoeden ten behoeve van Oekraïne. Het kabinet staat open voor dit initiatief dat
in lijn is met de Nederlandse oproep om aanvullende maatregelen op basis van de bevroren
tegoeden te verkennen in lijn met de motie Boswijk c.s.1 Nederland acht het van belang dat de steun zoveel mogelijk aansluit op de noden van
Oekraïne, conform de motie Van Campen en Boswijk.2 Nederland zal daarom tijdens de RBZ Defensie aangeven dat het van belang is dat zowel
militaire als niet-militaire noden van Oekraïne onderdeel zullen zijn van het voorstel
van de Commissie.

Defensiegereedheid

Op de agenda van de RBZ Defensie staat ook defensiegereedheid. Er wordt gesproken
over de voortgang van de negen overeengekomen Priority Capability Areas («PCA’s») binnen de EU. Nederland heeft de coördinerende rol op zich genomen op het
PCA drones en counterdrones, samen met Letland en Kroatië. Daarnaast speelt Nederland
een coördinerende rol binnen het PCA militaire mobiliteit, in samenwerking met Duitsland
en België. Tijdens de RBZ Defensie zullen de landen die een leidende rol spelen in
de PCA’s, een update geven over de voortgang. Nederland zal andere lead nations hierbij oproepen om snel voortgang te boeken. Op 16 oktober jl. publiceerde de Commissie
een Routekaart inzake defensiegereedheid 2030. Deze Routekaart vormt de implementatie-agenda
van het Witboek Europese defensiegereedheid 2030. De Routekaart sluit aan bij de Nederlandse
inzet op het gebied van EU veiligheid en defensie en bevat geen nieuwe beleidsvoorstellen,
ook niet op het gebied van financiering. Tijdens de RBZ Defensie wordt mogelijk gesproken
over de vlaggenschipprojecten die door de Europese Commissie zijn voorgesteld in de
Routekaart. De Routekaart stelt vier vlaggenschipprojecten voor: het European Drone Defence Initiative, de Eastern Flank Watch, het European Air Shield en het European Space Shield. Verdere uitwerking van deze vlaggenschipprojecten ligt bij de lidstaten. Deze zullen
vermoedelijk worden meegenomen in de verschillende PCA-trajecten. Het EDA, de Commissie
en andere EU-instellingen spelen hierbij een faciliterende rol. Ook voor deze vlaggenschipprojecten
geldt dat de militaire behoeftestelling vanuit de NAVO leidend blijft. EU en NAVO
zullen daarom nauw moeten blijven samenwerken bij de verdere uitwerking.

We bevinden ons in een cruciale fase voor Europese defensiesamenwerking. De PCA’s
spelen hierbij een belangrijke rol. Nederland acht het van belang dat de vlaggenschipprojecten
in lijn zijn met de negen PCA’s. Daarnaast kijkt Nederland uit naar het wetgevingspakket
voor Militaire Mobiliteit. Ook benadrukt Nederland de noodzaak van een snel akkoord
op het Defensie Omnibus wetgevingspakket voor een brede vereenvoudiging van EU-wetgeving
met het oog op Europese defensiegereedheid 2030.

Nederland is verheugd over het voorlopige akkoord over het Europees Defensie Industrie
Programma (EDIP). Hierover is uw Kamer geïnformeerd in het verslag van de afgelopen
Raad Buitenlandse Zaken3. Voor Nederland is het cruciaal dat EU-programma’s voor de defensie-industrie voldoende
mogelijkheden moeten bieden voor samenwerking met de industrie uit belangrijke partnerlanden
buiten de EU, met name NAVO-bondgenoten zoals de VS, het VK, Canada en Noorwegen.
In dit kader vindt Nederland het ook belangrijk dat er snel een akkoord komt over
het verbeteren van de toegang voor industrieën uit Canada en het Verenigd Koninkrijk
tot het SAFE-programma.

Militaire mobiliteit

Naar verwachting wordt op 19 november as. het EU Militaire Mobiliteitspakket gepubliceerd
en door de Commissie toegelicht tijdens de RBZ Defensie. Dit pakket zal uit drie delen
bestaan: 1) een gezamenlijke mededeling van de Europese Commissie en de Hoge Vertegenwoordiger,
2) een verordening gericht op de harmonisatie van administratieve lasten, en 3) gerichte
aanpassingen van bestaande wet- en regelgeving. De gezamenlijke mededeling vervangt
de eerdere militaire mobiliteitsactieplannen en geeft een algemene richting aan de
militaire mobiliteitsinzet van de EU. De verordening is bedoeld om wet- en regelgeving
te harmoniseren en zal zich voornamelijk richten op het faciliteren van een zo snel
mogelijke grensoverschrijdende verplaatsing. Dit betreft administratieve zaken zoals
douaneformulieren en de digitalisering hiervan. De gerichte aanpassingen van bestaande
wet- en regelgeving zal zich toespitsen op onder andere vervoer van gevaarlijke stoffen,
maten en gewichten, en rij- en rusttijden voor militair vervoer.

Nederland kijkt uit naar het EU Militaire Mobiliteitspakket en onderschrijft het belang
ervan. De Nederlandse inzet zal na publicatie van het pakket middels het BNC-traject
worden vastgesteld en met uw Kamer worden gedeeld.

EDA Steering Board

Er zal op 1 december 2025 ook een EDA Steering Board plaatsvinden. Op de agenda staat
de versterking van EDA voor de defensiegereedheid van Europa in 2030 en de synthese
van midden tot lange termijn pillars of action.

Versterking van EDA

Nederland hecht belang aan de rol van EDA en onderschrijft de ambities van EDA. Daarbij
blijft het van belang dat EDA haar activiteiten prioriteert. Nederland benadrukt dat
het belangrijk is dat EDA lidstaten ondersteunt in het uitvoeren van de PCA’s.

Pillars of action

Nederland is positief over de prioritaire projectgebieden op capability development
voor de midden en lange termijn die EDA heeft geanalyseerd en gedefinieerd, de niet-bindende
pillars of action.

De Minister van Defensie,
R.P. Brekelmans