Brief regering : Uitstel beoogde datum inwerkingtreding Archiefwet 20..

Nr. 39
BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 20 november 2025

In deze brief informeer ik u over de stand van zaken van de modernisering van de Archiefwetgeving
en het nieuwe streven om het wetsvoorstel tot intrekking van de Archiefwet 1995 en
vervanging door een nieuwe Archiefwet (hierna: Archiefwet 20..) met ingang van 1 januari
2027 in werking te laten treden.

Op 30 oktober 2025 heb ik de Eerste Kamer de nota naar aanleiding van het verslag
over de Archiefwet 20.. toegestuurd. Hierna heeft de vaste commissie voor Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap van de Eerste Kamer besloten tot een tweede schriftelijke ronde.

Naast de wet heb ik ook de uitwerking van de lagere regelgeving ter hand genomen.
Op 15 oktober 2025 is het Archiefbesluit 20xx voor advies bij de Raad van State aanhangig
gemaakt. De verwachting is dat zij begin 2026 advies uit zullen brengen. Na verwerking
van dit advies kan het Archiefbesluit 20xx worden afgerond. De Archiefregeling 20xx
is 16 oktober 2025 genotificeerd bij de Europese Commissie.

In de brief van mijn voorganger aan uw Kamer van 19 september 2024 werd 1 juli 2026
genoemd als beoogde inwerkingtredingsdatum voor de Archiefwet 20.. en de lagere regelgeving.1 Om de nieuwe wet in werking te laten treden is het evenwel nodig dat zowel de behandeling
van de wet in de Eerste Kamer als ook de lagere regelgeving is afgerond.

Tegelijkertijd is zekerheid over de inwerkingtredingsdatum van het wetsvoorstel van
groot belang voor (overheids)organisaties die onder de Archiefwet vallen: zij dienen
voldoende tijd te hebben om zich te kunnen voorbereiden op de nieuwe wet- en regelgeving.

Deze zekerheid is ook nodig voor de Regionaal Historische Centra (hierna: RHC’s),
vanwege mijn voornemen om na inwerkingtreding van het wetsvoorstel uit te treden uit
de gemeenschappelijke regelingen van de RHC’s. De gesprekken over de uittreding van
het Rijk uit deze regelingen lopen al langere tijd. De uitredingsbesluiten zijn op
4 september van dit jaar voorgehangen bij uw Kamer en de Eerste Kamer.2 Duidelijkheid over de uittredingsdatum is van cruciaal belang voor de RHC’s en hun
deelnemers om zekerheid te hebben over de nieuwe samenwerkingsafspraken tussen het
Rijk en de RHC’s. De vorm en financiering is afhankelijk van de inwerkingtreding van
het wetsvoorstel voor de Archiefwet 20... en uittreding uit de RHC’s kan enkel met
ingang van een nieuw kalenderjaar geschieden.

Gelet op bovenstaande informeer ik uw Kamer dat ik mij wil richten op de inwerkingtreding
van het wetsvoorstel met ingang van 1 januari 2027. Zolang de wet met ingang van deze
datum inwerking kan treden maakt dit voor de RHC’s geen verschil, maar het is voor
het uittredingsproces wel zeer belangrijk dat 1 januari 2027 gehaald wordt. Daarnaast
wil ik graag benadrukken dat het belangrijk blijft de nieuwe wet zo snel mogelijk
in werking te laten treden, omdat de huidige Archiefwet sterk verouderd is en steeds
slechter uitvoerbaar omdat deze nog gebaseerd is op de oude werkelijkheid van een
papieren archief. Het wetsvoorstel biedt de juiste kaders voor goed digitaal informatiebeheer
en digitale archivering. Dit is nodig om overheidsinformatie duurzaam digitaal te
beheren vanaf creatie. Het wetsvoorstel draagt daarmee in belangrijke mate bij aan
de doelstellingen van het kabinet om een sterke democratische rechtsstaat te bevorderen,
het draagt bij aan goed bestuur en zorgt voor voorspelbaarheid richting medeoverheden.

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
G. Moes