Brief regering : Verslag van de informele Telecomraad van 9 en 10 oktober 2025

Nr. 1164
BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE
ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 12 november 2025

Hierbij bieden wij uw Kamer het verslag aan van de informele Telecomraad van 9 en
10 oktober 2025 in Horsens, Denemarken. De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties vertegenwoordigde Nederland bij de informele Telecomraad.

De Minister van Economische Zaken,
V.P.G. Karremans

De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
E. van Marum

Beleidsdebat over leeftijdsverificatie

Tijdens de informele Telecomraad organiseerde het Deens voorzitterschap een beleidsdebat
over het gebruik van leeftijdsverificatie online. Het Deens voorzitterschap vroeg
de lidstaten onder andere naar de ontwikkeling van verschillende methodes tot leeftijdsverificatie,
de wenselijkheid van een digitale minimum leeftijd en het benodigde juridische raamwerk
hiervoor.

Nederland heeft het belang van dit onderwerp benadrukt. Nederland heeft aangegeven
dat leeftijdsverificatie een zwaar middel is dat invloed kan hebben op de fundamentele
rechten van minderjarigen online. Voor Nederland is het van belang dat wordt gekeken
naar de proportionaliteit van de toepassing van een dergelijke maatregel. Nederland
heeft aangegeven geen voorstander te zijn van een algemene wettelijke minimumleeftijd
voor het gebruik van sociale media, maar hiertoe recent wel richtlijnen heeft gepubliceerd1. Ten slotte heeft Nederland aangegeven bezig te zijn met een onderzoek naar de wenselijkheid
en haalbaarheid van een Nederlandse leeftijdsverificatie-app gebaseerd op de Europese
white label app (blueprint) die in opdracht van de Europese Commissie wordt ontwikkeld.

Een grote hoeveelheid lidstaten benadrukte het belang van dit onderwerp en de mentale
problemen die minderjarigen ondervinden door overmatig gebruik van sociale media.
Veel lidstaten benadrukten tevens de problemen die nog bestaan bij de uitwerking van
online leeftijdsverificatie, zoals het beschermen van de privacy van minderjarigen
en verschillende nationale wetgeving. Tevens werd de rol van ouders in dit dossier
door verschillende lidstaten benoemd.

De Commissie benadrukte het belang om kinderen op te laten groeien in een veilige
omgeving en gaf aan dat zij de platformen als hoofdverantwoordelijke zien om de problemen
met hun diensten voor minderjarigen op te lossen. Zij wees hierbij op de al lopende
initiatieven die de Commissie onderneemt onder de DSA op dit onderwerp, zoals onderzoeken
naar TikTok en Meta.

Beleidsdebat over maatregelen om minderjarigen online te beschermen

Tijdens de informele Telecomraad organiseerde het Deens voorzitterschap een beleidsdebat
over verschillende maatregelen om minderjarigen online te beschermen. Het debat werd
gestructureerd naar de beleidsmaatregelen die terugkomen in de Jutland verklaring,
die meegestuurd wordt met deze Kamerbrief aan uw Kamer.

Nederland heeft aangegeven dat het van groot belang is om een veilige online wereld
aan te bieden aan minderjarigen, in lijn met het beschermen van waarden en digitale
rechten. Nederland is ingegaan op de prioriteiten van de Strategie Kinderrechten Online,
zoals op 4 september jl. met uw Kamer gedeeld2. Nederland benoemde de noodzaak om op Europees niveau samen te werken. Daarbij moet
worden gekeken naar een mix van beleidsinstrumenten die verder gaat dan enkel wetgeving.
Als voorbeeld heeft Nederland de resultaten van de Kinderrechten Impact Assessments
genoemd3. Ook heeft Nederland benoemt dat het belangrijk is dat het gebruik van schadelijke
verleidingstechnieken in online diensten wordt ontmoedigd.

Een grote groep lidstaten benoemde het belang van digitale veiligheid en de rol van
ouders in het beschermen van minderjarigen online. Verschillende lidstaten opperden
hierin het verbeteren van ouderlijk toezicht en de kennis van ouders over de digitale
wereld. Tevens belichtten enkele lidstaten hun acties tot het komen van een digitale
minimum leeftijd, uitgevoerd middels leeftijdsverificatie-mechanismen. Veel lidstaten
markeerden het aanpakken van dark patterns, zoals verslavend ontwerp, als prioriteit om de online wereld veiliger te maken voor
minderjarigen.

De Commissie onderstreepte het belang van dit onderwerp en de aandacht die het ook
in Brussel geniet. Zij verwees onder meer naar de acties van de Commissie in het ontwikkelen
van de white label app en het aangekondigde Europees actieplan tegen online pesten, dat naar verwachting
in het eerste kwartaal van 2026 door de Commissie wordt gepubliceerd.

Ondertekening van de Jutland Verklaring betreffende de bescherming van minderjarigen
online

Na afloop van het beleidsdebat over het beschermen van minderjarigen online is een
verklaring hieromtrent aangenomen: de Jutland Verklaring betreffende de bescherming
van minderjarigen online (hierna: Jutland Verklaring).

Nederland, 24 andere EU-lidstaten, Noorwegen en IJsland hebben de Jutland Verklaring
ondertekend. De Jutland Verklaring roept nationale regeringen en de Commissie onder
meer op tot effectieve en voorspoedige implementatie van de digitaledienstenverordening
(DSA), het veiliger maken van sociale media middels het safety-by-design principe en het onderzoeken van de mogelijke effecten van een digitale minimum leeftijd
en het gebruik van leeftijdsverificatiemechanismen.

Lunchdebat over technologische soevereiniteit

Tijdens de informele Telecomraad organiseerde het Deens voorzitterschap een lunchdebat
over technologische soevereiniteit. Het Deens voorzitterschap verzocht lidstaten te
reflecteren op de huidige en toekomstige inzet die nodig is om zinvolle impact te
hebben op digitale soevereiniteit. Verder werd gevraagd te reflecteren op de rol van
aanbestedingen in het creëren van vraag naar betrouwbare en soevereine digitale diensten
en waar vereenvoudiging van het digitale EU-acquis het meest nodig is om de digitale
soevereiniteit van de Europese Unie te bevorderen.

Nederland heeft benadrukt dat er strategische keuzes moeten worden gemaakt met betrekking
tot de technologieën waarin wordt geïnvesteerd. Dit proces moet op transparante wijze
verlopen, waarbij ook aandacht wordt besteed aan private investeringen in de Europese
digitale technologiesector. Om technologisch leiderschap in 2035 te waarborgen, is
het noodzakelijk om gerichter te investeren in AI, halfgeleiders, quantumtechnologie,
cloud, netwerktechnologie en cybersecurity. Ook heeft Nederland het belang onderstreept
van een weerbare digitale infrastructuur, een geharmoniseerde aanpak van het gebruik
van clouddiensten door overheden, het gebruik van open standaarden en technologieën,
en het reduceren van regeldruk ter bevordering van digitale soevereiniteit. Ten slotte
heeft Nederland aangegeven dat het Digital Package (waaronder de omnibus digitaal)
breed moet inzetten op het verminderen van regeldruk.

Andere lidstaten onderschreven het belang van het maken van strategische keuzes binnen
technologische investeringen om zo digitale soevereiniteit te versterken. Veel lidstaten
benadrukten de noodzaak om investeringen in de digitale technologiesector te stimuleren
en dat gerichte investeringen in AI, quantum, en cybersecurity essentieel zijn voor
technologisch leiderschap. Verder werd brede steun uitgesproken voor een veerkrachtige
digitale infrastructuur en initiatieven die regeldruk verminderen om innovatie en
digitale soevereiniteit te bevorderen.

Non-papers

Digitale omnibus

Het kabinet heeft het bijgevoegde non-paper opgesteld om bij te dragen aan de Europese
discussie over het Digital Package, met daarbinnen de nadruk op de Omnibus. Het Commissievoorstel wordt in november
verwacht. Het kabinet zal in lijn met de inzet uit het non-paper de komende maanden
in samenwerking met andere lidstaten, belanghebbenden en de Europese Commissie bijdragen
aan de totstandkoming van het Digital Package. Hiermee geeft het kabinet uitvoering aan de motie van de leden Martens-America en
Vermeer over het voortouw nemen om in de EU te komen tot een omnibus voor digitale
wetgeving4. Ook wordt er invulling gegeven aan de motie van het lid Vermeer om een actieve rol
te spelen richting de Commissie in het proces naar een Omnibusvoorstel voor digitaal
en dat niet alleen versimpelt, maar ook hervormt5.

Online consumentenbescherming

Het kabinet heeft bijgevoegde non-papers opgesteld in aanloop naar de aangekondigde
Digital Fairness Act en Europese Consumentenagenda 2025–2030. Het kabinet zet zich onder meer in voor
de Europese aanpak van verslavend ontwerp in sociale media en verleidingstechnieken
in games, zoals in-game aankopen en lootboxes.