Brief regering : Periodieke rapportage hoofdlijnen Justitieel Vierpartijenoverleg

Nr. 22
BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 10 november 2025

Op 11 september jl. heeft het Justitieel Vierpartijenoverleg (hierna: JVO) plaatsgevonden
in (Europees) Nederland. Middels deze brief informeer ik u over de hoofdlijnen van
dit overleg tussen de vier landen van het Koninkrijk.1

Hoofdlijnen JVO 11 september 2025

Het JVO is het halfjaarlijks overleg tussen de vier Ministers van Justitie van Aruba,
Curaçao, Sint Maarten en Nederland (hierna: de Ministers). Doel van het JVO is bijdragen
aan een effectieve en gezamenlijke aanpak van justitiële aangelegenheden binnen het
Koninkrijk. Nederland kent een intensieve samenwerking met de landen op dit gebied.
Het JVO is in dit kader een belangrijk gremium. Daarnaast is het Ministerie van Justitie
en Veiligheid verantwoordelijk voor de justitieketen in Caribisch Nederland en zijn
de gesprekken op het JVO over de regionale samenwerking tussen de verschillende eilanden
relevant vanwege de kleinschalige keten van dit deel van Nederland.

Het JVO kent een roulerend voorzitterschap en organisatie. Op verzoek van de voorgaande
Minister van Justitie en Veiligheid van Nederland vond het JVO deze keer plaats in
Den Haag, onder voorzitterschap van de Minister van Justitie, Integratie en Openbaar
Vervoer van Aruba. Hieronder volgt een beknopte uiteenzetting van de belangrijkste
onderwerpen die zijn behandeld.

Aanpak georganiseerde ondermijnende criminaliteit

Binnen het Koninkrijk wordt gezamenlijk opgetrokken bij de aanpak van georganiseerde
ondermijnende criminaliteit. Ook tijdens dit JVO ben ik hierover in gesprek gegaan
met mijn collega-Ministers. Daarbij is niet alleen oog voor de repressieve aanpak,
maar ook voor de bestuurlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit. In de afgelopen
periode zijn ook Bonaire, Sint Eustatius en Saba gaan deelnemen aan de JVO-werkgroep
bestuurlijke aanpak. Gezien de gedeelde thematiek en belangen met Aruba, Curaçao en
Sint Maarten is dit een waardevolle en logische ontwikkeling. Deze werkgroep evalueert
de komende periode het Protocol inzake de bestuurlijke aanpak van georganiseerde en
ondermijnende criminaliteit in de Caribische landen van het Koninkrijk. Over de uitkomst
van deze evaluatie gaan de Ministers in gesprek tijdens het volgende JVO.

De Ministers hebben kennisgenomen van de update van het multidisciplinaire Ondermijningsplatform
Caribisch gebied. In dit platform komen voornamelijk Caribische ketenpartners periodiek
samen om kolom- en landoverstijgend te werken aan een gezamenlijke ondermijningsaanpak.
Mijn departement heeft zowel incidenteel als structureel middelen toegekend aan dit
platform. Vanuit deze middelen wordt onder andere gewerkt aan criminaliteitsbeelden,
om versterkt inzicht te verkrijgen in de aard en omvang van transnationale criminaliteit
in het Caribisch deel van het Koninkrijk.

Op 6 november 2024 is tijdens het commissiedebat Justitieketen van het Caribisch deel
van het Koninkrijk een motie ingediend.2 Deze verzoekt mij met het JVO toe te werken naar een plan om drugstoevoer naar onder
andere Nederland tegen te gaan. Ik ben hierover met mijn collega-Ministers in gesprek
gegaan. Samen hebben wij besloten om te starten met een inventarisatie van de lopende
samenwerking op dit vlak. Daarbij wordt ook gekeken naar de doorvoer van drugs naar
andere bestemmingen, met aandacht voor zowel de «upstream» als de «downstream disruption».
Tijdens het volgende JVO bespreken de Ministers, aan de hand van deze inventarisatie,
of de bestaande samenwerking voldoende is, moet worden aangepast of geïntensiveerd,
of dat aanvullende trajecten wenselijk worden geacht. Daarmee heb ik invulling gegeven
aan uw motie om samen met het JVO toe te werken naar een concreet plan om de drugstoevoer
naar onder andere Nederland aan te pakken en heb ik de motie afgedaan. Op het moment
dat er inhoudelijke resultaten te delen zijn, koppel ik die aan u terug in de halfjaarbrief
georganiseerde ondermijnende criminaliteit.

Forensische zorg, terbeschikkingstelling (tbs) en plaatsing in een inrichting voor
jeugdigen (pij)

Er is momenteel een gebrek aan forensische behandelmogelijkheden binnen het Caribisch
deel van het Koninkrijk. Deze situatie brengt veiligheidsrisico’s met zich mee voor
het hele Koninkrijk. Het is daarom van essentieel belang dat de landen op dit onderwerp
samenwerken. Tijdens het JVO van juni 2024 is ingestemd met de ontwikkeling van een
meerjarig programma forensische zorg en behandeling, tbs en pij. Het is van belang
om stappen te zetten in de concretisering en daadwerkelijke uitvoering van dit programma.
Om die reden was dit ook een belangrijk agendapunt tijdens dit JVO. De Ministers hebben
kennisgenomen van de voortgangsrapportage van de JVO-werkgroep forensische zorg, tbs
en pij en hun commitment ten aanzien van de verbeteringen in eigen land herbevestigd.

De komende maanden werft de JVO-werkgroep een programmamanager. Deze programmamanager
stelt, samen met de JVO-werkgroep, overkoepelende doelstellingen en een integraal
programmaplan op. Daarnaast ondersteunt de programmamanager de individuele landen
bij het opstellen van een (gefaseerd) plan van aanpak per land. Naast projecten per
land, heeft het meerjarig programma zeker ook tot doel om Koninkrijksbrede projecten,
zoals opleidingen, op te zetten waar alle (ei)landen in het Caribisch deel van het
Koninkrijk van kunnen profiteren. Nederland draagt bij in de financiering van dergelijke
Koninkrijksbrede projecten, mits deze projecten concreet binnen de doelstellingen
van het meerjarig programma vallen. De verbetering van de forensische zorg heeft blijvend
de aandacht van de Ministers en de voortgang wordt volgend JVO besproken. De JVO-werkgroep
is inhoudelijk verantwoordelijk voor het meerjarig programma en verzorgt ieder JVO
een terugkoppeling.

Officier in Opleiding

In 2019 heeft het JVO ingestemd met een professionaliseringstraject binnen het Openbaar
Ministerie Carib (hierna: OM Carib). In het kader hiervan is het traject Officier
in Opleiding (hierna: OIO-traject) gestart. Dit is een intensief en op maat gesneden
opleidingstraject dat als doel heeft lokaal talent in het Caribisch deel van het Koninkrijk
op te leiden tot officier van justitie. De verwachting is dat het OIO-traject op termijn
bijdraagt aan een evenwichtiger samengesteld OM Carib en dat de afhankelijkheid van
beschikbaarheid van officieren van justitie uit (Europees) Nederland afneemt. Inmiddels
hebben vier personen het OIO-traject met succes afgerond. Eind 2025 rondt, naar verwachting,
de laatste persoon het traject af. Tijdens het JVO is ingestemd met een nieuw driejarig
OIO-traject.

Intrekking Voogdijregeling

Na afloop van dit JVO is de onderlinge regeling ondertekend waarmee het Protocol inzake
de samenwerking op het gebied van voogdijvoorzieningen tussen Nederland en de Nederlandse
Antillen uit 2006 is ingetrokken. Dit na eerdere besluitvorming tijdens het JVO van
juni 2024 om hiertoe over te gaan. Met de inwerkingtreding van deze onderlinge regeling
wordt de verplichting afgeschaft om een tijdelijke voogd aan te stellen voor minderjarigen
die zich zonder begeleiding vanuit het Caribisch deel van het Koninkrijk in Europees
Nederland vestigen. Vanwege digitale ontwikkelingen en het ontbreken van voldoende
objectieve rechtvaardiging voor onderscheid op basis van geografische afkomst werd
deze regeling niet langer nodig geacht. Het afschaffen van overbodige regels is ook
een mooi resultaat van dit periodieke overleg op ministerieel niveau.

Harmonisatie bescherming persoonsgegevens

Nederland hecht waarde aan het gezamenlijk optrekken binnen het traject van de harmonisatie
bescherming persoonsgegevens binnen het Koninkrijk. De gezamenlijke JVO-projectgroep
Harmonisatie bescherming persoonsgegevens3 werkt aan de implementatiewetgeving voor de Goedkeuring Verdrag tot bescherming personen
met betrekking tot geautomatiseerde verwerking persoonsgegevens. Zo wordt gezorgd
voor een goede basis voor het delen van persoonsgegevens en wordt geborgd dat het
Koninkrijk aansluit bij het dataprotectieverdrag (C108+). De werkzaamheden op dit
vlak worden de komende periode voortgezet.

Jaarverslagen, jaarplannen en begrotingen

Elk JVO worden jaarplannen, jaarverslagen en begrotingen van gezamenlijke instellingen
en diensten besproken. Door de verplaatsing van het JVO in januari 2025 naar september,
heeft deze bespreking dit keer later plaatsgevonden dan normaliter. Tijdens het JVO
zijn stukken behandeld van het Recherche Samenwerkingsteam (RST), de Stichting Beheer
ICT Rechtshandhaving (SBIR), het Parket van de Procureur-Generaal, de Raad voor de
Rechtshandhaving en het Gemeenschappelijke Hof van Justitie. Tijdige vaststelling
van deze stukken is belangrijk voor het functioneren van deze instellingen en diensten.
Nederland spant zich hiervoor in en heeft opgeroepen om – daar waar nog geen instemming
of consensus over de stukken is bereikt – dit zo spoedig mogelijk te realiseren.

Tot slot

De landen binnen het Koninkrijk werken constructief en intensief samen om georganiseerde
(ondermijnende) criminaliteit te bestrijden en de rechtsstaat en veiligheid te versterken.
Mede gezien de verantwoordelijkheid voor de justitieketen in Caribisch Nederland,
is deze nauwe samenwerking met Aruba, Curaçao en Sint Maarten essentieel voor Nederland.
Als Minister van Justitie en Veiligheid van Europees en Caribisch Nederland vind ik
het van groot belang om deze samenwerking te continueren en het JVO blijvend in te
zetten als plek van ontmoeting en uitwisseling.

Het volgende Justitieel Vierpartijenoverleg zal plaatsvinden op 14, 15 en 16 januari
2026 op Sint Maarten.

De Minister van Justitie en Veiligheid,
F. van Oosten