Brief regering : Crisisindicatoren KLM – vervolg evaluatie steunpakket

Nr. 70
BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 30 september 2025

In de brief van 23 oktober 2024 aan uw Kamer over de evaluatie van het steunpakket
aan KLM heeft het kabinet de aanbeveling van EY onderschreven om regelmatig en bij
het optreden van crisisindicatoren een integraal beeld gereed te hebben van de financiële
positie van KLM.1 Daarbij is aangegeven om een set indicatoren voor KLM vast te stellen. Met deze brief
informeer ik u over de voortgang daarvan en deel ik de uitkomsten van een vervolgonderzoek
door EY.

De managementsamenvatting van dit vervolgonderzoek treft u als bijlage aan bij deze
brief. Het volledige financieel vervolgonderzoeksrapport ligt vertrouwelijk ter inzage
in uw Kamer.2 De reden van vertrouwelijkheid komt voort uit de onderliggende analyses en bevindingen
die bedrijfsvertrouwelijke en koersgevoelige informatie bevatten die openbaarmaking
niet toelaat. Bovendien zou openbaring van het volledige rapport het goed functioneren
van de staat als aandeelhouder kunnen belemmeren, omdat derden bij een eventuele crisis
strategieën of richtingen uit het rapport zouden kunnen ontlenen.

Financieel vervolgonderzoek EY

In navolging van de evaluatie heeft het kabinet EY aanvullend onderzoek laten uitvoeren.
Dit onderzoek richtte zich enerzijds op de financiële positie van Air France-KLM en
KLM over de periode 2018–2024 en anderzijds op het vaststellen van crisisindicatoren
en mogelijke herstel- en resolutie-instrumenten voor KLM.

In haar financiële analyse beschrijft EY verschillende uitdagingen voor KLM. Hoewel
in het afgelopen jaar een bescheiden omzetgroei is gerealiseerd, is de onderliggende
winstgevendheid afgenomen. Dit komt vooral door stijgende kosten: de operationele
kosten per beschikbare stoelkilometer liggen structureel boven het gemiddelde van
vergelijkbare luchtvaartmaatschappijen. Mede door de grote investeringen in vlootvernieuwing
kent de balans van KLM een sterke afhankelijkheid van externe financiering. EY adviseert
KLM daarom structurele kosteninefficiënties aan te pakken, de operationele prestaties
te verbeteren en de balans te versterken. De analyse van Air France-KLM laat vergelijkbare
kwetsbaarheden zien. Hoewel Air France-KLM profiteert van een gunstigere kostenstructuur,
blijft zij achter bij concurrenten in omzetefficiëntie. Bovendien bevindt de solvabiliteit
van Air France-KLM zich op een lager niveau dan dat van KLM.

EY heeft in haar onderzoek 23 geschikte financiële en operationele indicatoren geïdentificeerd
en 39 herstel- en resolutie-instrumenten verkend, die potentieel kunnen bijdragen
aan herstel in geval van (acute) financiële stress in de toekomst. Op dit moment zijn
er geen signalen dat hiervan sprake is.

De analyse is uitgevoerd op basis van openbare informatie en internationale best practices, aangevuld met benchmarking met vergelijkbare luchtvaartmaatschappijen. KLM heeft,
gezien haar positie binnen een beursgenoteerde groep en de publieke aard van het rapport,
geen vertrouwelijke gegevens gedeeld ten behoeve van het onderzoek.

Kabinetsreactie op kernbevindingen

Ik herken de bevindingen van EY uit het rapport. De analyse laat zien dat zowel Air
France-KLM als KLM momenteel verschillende financiële uitdagingen kennen, waaronder
een relatief hoge schuldenlast en lage marges vergeleken met peers. Daarbij opereren
zij in een complex krachtenveld, met geopolitieke spanningen, toenemende mondiale
en Europese concurrentie en hoge investeringsopgaven, met name op het gebied van duurzaamheid
en vlootvernieuwing.

Tegen deze achtergrond is het belangrijk dat risico’s goed worden gemonitord, zodat
tijdig maatregelen kunnen worden genomen indien dat nodig is. Met het in 2024 geïntroduceerde
kostenbesparingsprogramma Back on Track voert KLM maatregelen door die moeten bijdragen aan een structurele verbetering van
de winstgevendheid. Het is van belang dat KLM haar financiële positie structureel
versterkt, omdat dit noodzakelijk is om voldoende concurrerend te blijven. Het kabinet
ondersteunt het programma Back on Track daarom volledig en laat zich periodiek door KLM informeren over de voortgang.

Vervolg

Het kabinet is momenteel in constructief gesprek met KLM over de definitieve invulling
van de afspraken rond de financiële en operationele indicatoren. Daarbij gaat het
zowel om de samenstelling van de set indicatoren als de frequentie en vorm van rapportage.
De verwachting is dat deze afspraken dit najaar worden afgerond. Met deze afspraken
wordt uitvoering gegeven aan de aanbevelingen uit de evaluatie van het coronasteunpakkket
en aan de eerder aan uw Kamer beloofde opvolging om een set financiële indicatoren
vast te stellen.

Air France-KLM en KLM vervullen een publiek belang dat ook in toekomst gewaarborgd
moet blijven. Met structurele monitoring en duidelijke afspraken kan de staat als
aandeelhouder beter en met meer regelmaat zicht houden op de financiële positie van
KLM. Bovendien is het kabinet hierdoor beter voorbereid en kan het adequaat handelen
bij eventuele toekomstige liquiditeits- en solvabiliteitsvraagstukken.

De Minister van Financiën,
E. Heinen