Brief regering : Voortgang Integraal Zorgakkoord: monitor van de beweging

Nr. 941
BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 8 september 2025

Via deze weg bied ik u zoals eerder aangekondigd de 1-meting van de «beweging van het Integraal Zorgakkoord» (IZA) aan. Met deze aanbieding geef ik invulling aan de motie Tielen1, motie Thiadens2 en de aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer.3 Momenteel ligt het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) voor bij partijen voor
de achterbanraadpleging. Na ondertekening zal ik in overleg treden met partijen over
de monitoring van het AZWA en daarbij – conform afspraak – voortbouwen op de bestaande
monitoring van het IZA.

Toelichting monitoring IZA

De monitoring van het IZA bestaat uit drie onderdelen. De 1) voortgangsrapportage
van het IZA is één van de drie onderdelen van de bredere IZA-monitoring en gaat specifiek
in op de planvorming en uitvoering van gemaakte IZA-afspraken. Hiernaast monitoren
we gezamenlijk 2) de cruciale veranderingen «beweging» in het zorgveld en 3) het effect
van de IZA-afspraken voor de gezondheid van verschillende doelgroepen inwoners en
patiënten.

Via deze weg ontvangt uw Kamer de volledige (jaarlijkse) rapportage (1-meting) van
de «monitoring van de beweging». Ook is een korte rapportage van de «Monitor doelgroepen
IZA» opgenomen.4

Periodiek ontvangt u voortgangsbrieven over het IZA waar we ook de voortgangsrapportages
aan toevoegen. Als laatste ontving u de «IZA
voortgangsrapportage Q2 2025», waarin de meest recente inputinformatie wordt gerapporteerd zoals gebruikt tijdens
het bestuurlijke overleg IZA om waar nodig bij te sturen.5 We verwachten in oktober wederom een volgende voortgangsrapportage aan uw Kamer te
sturen.

Daarnaast hebben de IZA-partijen afgesproken om een «mid-term review» (MTR) van het
IZA tussentijds uit te voeren om de uitvoering te beoordelen. Zoals afgelopen jaar
in de Kamerbrief over de MTR6 aangegeven is er veel in gang gezet en zijn er eerste resultaten te zien, maar moet
er ook nog veel gebeuren. Dat was niet heel verrassend, aangezien we pas aan het begin
van de beweging stonden. De MTR bevatte de 0-metingen van de monitor van de beweging,
welke het startpunt zijn van de voorliggende 1-meting.

De uitkomsten van de MTR bevestigden dat verandering een proces is van de lange adem.
Het tempo van de transformatie van zorg en welzijn moet fors omhoog, de samenhang
moet worden versterkt en de focus worden verbreed. Die constateringen hebben als input
gediend voor het AZWA dat nog voor ligt ter achterbanconsultatie.

Algemene toelichting 1-meting «bewegingsmonitor»

Met het monitoren van de beweging willen de IZA-partijen en ik zicht krijgen op de
cruciale veranderingen in de zorg. Bij deze monitor die uw Kamer nu ontvangt ligt
de focus op wat inspanningen (output) vanuit het IZA opleveren en in hoeverre deze
inspanningen ons gezamenlijk dichter bij onze (lange-termijn) doelen brengen van het
IZA. De «monitor van de beweging» kijkt naar een aantal cruciale veranderingen in
het IZA: 1. Passende zorg als norm, 2. Beweging naar meer regionale samenwerking,
3. Beweging naar meer hybride zorg, en 4. Beweging naar een sterkere eerste lijn.

Het Nivel, RIVM en Zorginstituut Nederland hebben de opdracht gekregen om vanuit hun
rol als kennisinstituut deelmonitors te ontwikkelen die aansluiten bij deze cruciale
veranderingen. Ook is er samen met de kennisinstituten een «overzicht» van die rapporten
ontwikkeld om zoals door mijn ambtsvoorganger aangegeven te komen tot overzichtelijke
en duidelijke monitoring met gebruikmaking van bestaande cijfers.

Aandachtspunten 1-meting

Uit deze eerste volledige rapportages komt, zoals verwacht, nog niet een eenduidig
beeld van de inzet van het IZA. Dit komt deels doordat het hier géén directe sturingsinformatie
betreft, maar uitkomsteninformatie waarvan resultaten in de praktijk langer tijd nodig
hebben om zichtbaar te worden. Het IZA loopt vanaf 2023. Voor de 0-meting is een eerste
beeld opgeleverd met data uit de jaren 2022 en deels 2023. De huidige deelmonitors
voor de 1-meting zien op de effecten in 2023 en deels 2024. De monitor van de beweging
en de doelgroepen zijn voornamelijk van meerwaarde over een langere termijn. We kijken
nu naar een eerste referentiejaar, dat maakt dat we voorzichtig moeten zijn met interpretaties
van deze onderzoeken. In de 2-meting ga ik ervan uit meer duiding te kunnen geven
over trends die dan meer zichtbaar worden. Voor de specifieke inhoudelijke aanbevelingen
verwijs ik u naar het overzicht, dat bedoeld is als korte weergave van de uitgebreide
achterliggende rapporten.

Qua volwassenheid zien we nog verschillen tussen de verschillende deelmonitors. Er
zijn verbeterpunten voor de monitors, bijvoorbeeld omdat het met bestaande data (om
geen administratieve lasten te creëren) nog zoeken is om op onderdelen een volledig
beeld te geven. Ik ga hierover met partijen en de kennisinstituten in gesprek voor
de doorontwikkeling richting de 2-meting volgend jaar.

Doorontwikkeling IZA monitoring en AZWA

De monitors worden het komende jaar doorontwikkeld, passend bij de meest recente inzichten
en mogelijk veranderende behoeftes. Daarbij zal ik ook – na ondertekening – de afspraken
betrekken die op het gebied van monitoring zijn gemaakt in het AZWA. Zo kunnen de
deelmonitors verder ontwikkelen en in de tijd meer waardevolle informatie bieden over
de cruciale ontwikkelingen in zorg en welzijn die we beogen met het IZA en AZWA.

Tijdens het Bestuurlijk Overleg IZA eind september ga ik met IZA-partijen in gesprek
over de resultaten van deze 1-meting en maak ik afspraken over de doorontwikkeling
van de monitor.

Toezegging arbeidsmarktmonitor

In het Commissiedebat Arbeidsmarktbeleid in de zorg van 19 december jl., is uw Kamer
toegezegd om via de arbeidsmarktmonitor in het IZA periodiek geïnformeerd te worden
over de resultaten van de acties om het arbeidsmarkttekort terug te dringen.7 De arbeidsmarktmonitor is beschikbaar via het dashboard Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (AZW) en wordt bij het beschikbaar komen van nieuwe cijfers steeds geactualiseerd.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
J.A. Bruijn