Brief regering : Uitvoering van de motie van de leden Veltman en Michon-Derkzen over structureel voorzien in adequaat toezicht door groene boa's (Kamerstuk 33576-458)

Nr. 464
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 2 september 2025

Op 3 juli 2025 heeft uw Kamer mij via de motie Veltman c.s1 verzocht om de noodzakelijke middelen beschikbaar te stellen, binnen het beschikbare
budget voor natuur of het ANLb, om structureel te voorzien in adequaat toezicht en
handhaving door groene boa's. Daarnaast heb ik toegezegd2 om informatie te delen met uw Kamer over de gesprekken tussen LVVN en terreinbeherende
organisaties inzake de minimale uitvoering van toezicht en handhaving door de groene
boa’s. Met deze Kamerbrief informeer ik u graag over de uitvoering van de motie Veltman
en deel ik de gevraagde informatie.

Financiering van toezicht en handhaving van groene boa’s bij de TBO’s

Toezicht en handhaving van de natuurwetgeving door groene boa’s is essentieel. Vanuit
werkgevers van de groene boa’s, met in het bijzonder Staatsbosbeheer, is het signaal
gekomen dat door ervaren uitdagingen in het buitengebied het belang van toezicht en
handhaving toeneemt in de natuur. De terreinbeherende organisaties zouden dan ook
graag het niveau van toezicht en handhaving in de natuur zien stijgen ten behoeve
van natuurbescherming en de veiligheid. Aangegeven is dat zij hiertoe echter niet
in staat zijn door ontbrekende financiering. Daarbij komt dat in het bijzonder Staatsbosbeheer
genoodzaakt is door een tekort van € 2 miljoen structureel het aantal groene boa’s
te laten afnemen.

De zorgen met betrekking tot de huidige financiering van de groene boa’s zijn voor
mij bekend en er is het afgelopen jaar ook verkend of er oplossingen mogelijk waren.
De uitkomst van de verkenning was dat de begroting van LVVN niet structureel kan voorzien
in toezicht en handhaving door groene boa’s.

Via de eerdergenoemde motie is mij verzocht binnen het beschikbare budget voor natuur
of het ANLb structureel middelen beschikbaar te stellen voor toezicht en handhaving
door groene boa’s. Als het aankomt op de ANLb-middelen dan gaat het om middelen waarvoor
de provincies verantwoordelijk zijn. Als ANB-middelen worden bedoeld, dan heeft het
Kabinet besloten op basis van het Hoofdlijnenakkoord dat deze middelen landen op het
boerenerf om hen te ondersteunen bij hun inzet voor de natuur-, water- en klimaatdoelen
en hen daarbij marktconforme financiële zekerheid te bieden. Het inzetten van middelen
voor toezicht en handhaving in natuurgebieden is een heel ander bestedingsdoel, dit
zou ten koste gaan van het doelbereik in het landelijk gebied en het duurzame verdienmodel
van de boeren om daaraan te werken. Daarbij komt dat de ANLb-middelen (en ook de ANB-middelen
in belangrijke mate) besteed worden via de GLB-systematiek, die zich richt op landbouwgrond
en niet op natuurgrond.

Tegelijkertijd bevinden we ons in een situatie waarin de opgave voor natuurherstel
groot is en urgent, terwijl de beschikbare middelen beperkt zijn. Elke euro die aan
toezicht en handhaving wordt uitgegeven, is op dat moment niet beschikbaar voor herstelmaatregelen.
Het opdelen van het beschikbare budget voor natuur over steeds meer lijnen betekent
dat het moeilijker wordt om daadwerkelijk doelbereik te realiseren op het gebied van
natuurherstel. Daarbij komt bij dat het budget voor natuur grotendeels incidenteel
van aard is, waardoor er na 2030 geen dekking beschikbaar is om te voorzien in structurele
toezicht en handhaving door groene boa’s.

Ondanks de boven gegeven informatie ben ik welwillend aan het kijken welke mogelijkheden
er zijn om in elk geval in 2025 en 2026 het urgente tekort bij Staatsbosbeheer te
verhelpen. Dit ter hoogte van € 2 miljoen in beide jaren om te voorkomen dat het aantal
groene boa’s daalt op de korte termijn. Daarbij zal LVVN in gesprek blijven met de
terreinbeherende organisaties om te kijken naar de mogelijkheden voor een structurele
oplossing.

De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, J.F. Rummenie