Brief regering : Impactanalyse brandstofkostenreductie landbouw

Nr. 377 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 11 juli 2025

Zoals tijdens het commissiedebat nationale fiscaliteit van 2 juli 2025 toegezegd bied
ik u het rapport aan over de verkenning van mogelijke beleidsopties voor het verlagen
van de brandstofkosten in de landbouwsector. Deze analyse is uitgevoerd in het kader
van de afspraken in het Hoofdlijnenakkoord en het Regeerprogramma om de brandstofkosten
voor de landbouwsector te verlagen.

In het rapport zijn drie beleidsopties onderzocht: de herinvoering van rode diesel,
een accijnsteruggaveregeling voor diesel en een subsidieregeling. Bij alle drie de
beleidsopties is tevens beoordeeld in hoeverre deze toepasbaar zijn op volledig Hydrotreated
Vegetable Oil (HVO100)1, een duurzame vervanger van fossiele diesel. De analyse richtte zich op aspecten
als uitvoerbaarheid, doelmatigheid en milieueffecten. Juridische inpasbaarheid is
slechts beperkt meegenomen.

De onderzoekers concluderen dat zowel de herinvoering van rode diesel als een accijnsteruggave
als beleidsopties slecht scoren, vanwege complexe uitvoerbaarheid en aanzienlijke
risico’s op fraude. Volgens de onderzoekers belemmert de gecombineerde inzet van voertuigen
voor zowel landbouw- als niet-landbouwactiviteiten door loonwerkers effectieve handhaving
en vergt dit aanzienlijke investeringen van loonwerkers omdat zij voor werkzaamheden
buiten de landbouw dan geen voertuigen waarin rode diesel is getankt, kunnen gebruiken.
Daarnaast bemoeilijkt verbeterde brandstofbeveiliging in nieuwe auto’s de controles.

Het rapport geeft aan dat een subsidieregeling beter uitvoerbaar zou kunnen zijn.
Echter moeten (on)mogelijkheden van de juridische vormgeving van een nader uit te
werken subsidieregeling nog worden onderzocht.

Uit het rapport blijkt dat aan alle drie de onderzochte beleidsopties onzekerheden
zitten. Een van deze onzekerheden is of de beleidsopties na uitwerking Europeesrechtelijk
zijn toegestaan en onder welke voorwaarden.

Zo moet onder meer worden nagegaan wat er toegestaan is volgens staatssteunkaders.
Het rapport raadt aan om dit verder te onderzoeken en in overleg te treden met de
Europese Commissie.

HVO100 kan volgens de onderzoekers bijdragen aan een verlaging van de emissies indien
de zogenoemde jaarverplichting, het jaarlijkse aandeel hernieuwbare energie dat een
brandstofleverancier verplicht is te leveren, wordt verhoogd. Zonder de aanpassing
van de jaarverplichting is het voor brandstofleveranciers enkel makkelijker om aan
hun verplichtingen te voldoen en ontbreekt voor brandstofleveranciers de prikkel om
een groter aandeel hernieuwbare diesel te leveren.

De Staatssecretaris van Financiën, T. van Oostenbruggen