Brief regering : Inkooponrechtmatigheden Nationaal Coördinator Groningen (NCG)

Nr. 1325
BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRTARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 7 juli 2025

Met deze brief informeren wij uw Kamer over de door de Auditdienst Rijk (ADR) geconstateerde
inkooponrechtmatigheden bij Nationaal Coördinator Groningen (NCG) en de door de Algemene
Rekenkamer (AR) toegekende «onvolkomenheid» Inkoopbeheer NCG1. Daarnaast wordt aangegeven hoe hieraan opvolging wordt gegeven waarbij veiligheid
en keuzevrijheid van bewoners zwaar wegen.

Zoals aangegeven in de beleidsbrief Versterken2 is de versterking bovenal een menselijke opgave. Hierbij is het van belang om als
overheid niet alleen doelmatig en rechtmatig te werken, maar ook te streven naar rechtvaardig
handelen. Daarbij is luisteren en handelen naar de behoefte van bewoners eveneens
van belang.

Dit vraagt van de uitvoerder, NCG, dat zij bij de toepassing van de regel ook de ruimte
die het recht biedt, opzoekt. Dit geldt ook bij de uitbesteding van werkzaamheden
aan leveranciers op basis van de Aanbestedingswet. Hierbij moet de NCG recht doen
aan de unieke opgave van het versterken van woningen die eigendom zijn van bewoners
of verhuurders.

Ontstane inkooponrechtmatigheden bij NCG in 2024

De ADR constateerde bij haar audit over 2024 dat bij uitgevoerde (Europese) aanbestedingen
NCG fouten maakte. Deze fouten leidden volgens de ADR tot het oordeel onrechtmatigheid3. Dit wil zeggen dat deze aanbestedingen niet (volledig) volgens de aanbestedingsregels
zijn aanbesteed. De fouten zijn onder meer ontstaan door:

– Administratieve onzorgvuldigheden in het inkoopproces van de NCG.

– Het tussentijds aanpassen van een opdracht vanwege veranderde omstandigheden, terwijl
er daardoor sprake was van een (wezenlijk) gewijzigde opdracht.

– De wijze waarop NCG op basis van de uiteindelijke voorkeur van bewoners bepaalt welke
marktpartij een overeenkomst gegund krijgt.

Naar aanleiding van de bevindingen van de ADR en als gevolg daarvan ontstane onrechtmatigheid,
heeft de AR een onvolkomenheid toegekend aan het Inkoopbeheer NCG.

Genomen maatregelen ten behoeve van kwaliteitsverbeteringen

We erkennen dat er verbetermogelijkheden zijn rondom het aanbesteden door NCG. NCG
zette de afgelopen jaren flinke stappen om vanuit een private omgeving te veranderen
naar een aanbestedende dienst. Deze omslag had een grote impact op de gehele organisatie.
Desalniettemin geven de bevindingen van ADR reden tot herstel- en verbeteracties.

Wij gaven NCG daarom opdracht aan de slag te gaan met herstelacties en tot het opstellen
van een plan voor het verbeteren van het inkoopbeheer.

Wij streven ernaar de ontstane onrechtmatigheid zo klein mogelijk te houden met als
doel dat dit leidt tot geen of minimale impact op de versterkingsoperatie.

Daarnaast versterken we de samenwerking tussen NCG en de Coördinerend Directeur Inkoop
BZK (CDI). Dit zodat de risico’s en spanningen die ontstaan met de uitvoering van
de versterkingsopgave en het aanbestedingsrecht gezamenlijk worden gewogen.

Bovengenoemde aanpak is in lijn met de werkwijze binnen BZK voor inkopen en onrechtmatigheden
daarbij. Hiermee zorgen we dat NCG recht doet aan een goede balans tussen rechtmatigheid
en doelmatigheid en het luisteren en handelen naar de behoefte van bewoners. In eerdere
Kamerbrieven is hierover reeds aangegeven dat de versterkingsoperatie in Groningen
erop gericht is om bewoners zekerheid en een realistisch vooruitzicht op een veilige
woning te bieden en ze daarbij, zoals in het bouwakkoord is afgesproken, meer keuzevrijheid
en zeggenschap te bieden.

Tot slot informeren we uw Kamer via de Bedrijfsvoeringsparagraaf van het jaarverslag
2025 van BZK over de stand van de onrechtmatigheden en het oplossen van de onvolkomenheid
bij NCG.

Wij verwachten een overschrijding van de rapporteringstoleranties voor onrechtmatigheden
uit de Rijksbegrotingsvoorschriften van begrotingshoofdstuk VII – BZK.

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
J.J.M. Uitermark

De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
E. van Marum