Brief regering : Reactie op verzoek commissie over de brief van de gemeente Haarlemmermeer inzake toenemende problematiek rondom mierensoort Mediterraan draaigatje

Nr. 158
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 16 juni 2025

Bij brief van 9 april 2025 met kenmerknummer 2025Z05371/2025D15747 heeft de commissie voor Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) verzocht
om een reactie op de brief van de gemeente Haarlemmermeer d.d. 20 maart 2025 over
de mierensoort Mediterraan draaigatje. Hierbij zend ik u mede namens de Minister van
Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO), de Minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport (VWS) en de Minister van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) de reactie op
dit verzoek.

De brief van de gemeente Haarlemmermeer gaat over de problematiek en aanpak van de
invasieve en exotische mierensoort Mediterraan draaigatje. De problematiek rond het
Mediterraan draaigatje is mij bekend. Het baart mij zorgen dat deze soort op meerdere
locaties in Nederland aanwezig is en dat deze mierensoort schade aanricht, zoals die
door de gemeente Haarlemmermeer in de brief wordt geduid.

Elke plaagsoort gedraagt zich anders. Daarmee heeft elke plaagsoort zijn eigen specifieke
problematiek en moet voor elke plaagsoort een unieke set aan maatregelen gezocht en
ingezet worden. Plaagsoorten kunnen schadelijk zijn voor uiteenlopende zaken, zoals
biodiversiteit, leefomgeving, volkshuisvesting, waterkwaliteit, infrastructuur en
volksgezondheid. Hierdoor is voor verschillende plaagsoorten vaak andere regelgeving
van toepassing en moeten voor elke plaagsoort andere maatregelen gezocht en ingezet
worden. Plaagsoorten raken beleidsvelden van verschillende departementen. Ook oplossingsrichtingen
kunnen bij verschillende departementen gevonden worden.

Zoals aangekondigd in de Kamerbrief van 19 oktober 2023 (Kamerstuk 27 858, nr. 638) hebben de ministeries LVVN, VRO, IenW en VWS de handen ineengeslagen om gezamenlijk
plaagsoorten aan te pakken binnen een interdepartementale coördinatiestructuur. In
deze coördinatiestructuur wordt voor elke nieuwe plaagsoort die in Nederland wordt
waargenomen, afgewogen of en welke inzet van de Rijksoverheid ten aanzien van deze
plaagsoort nodig is.

De Rijksoverheid hanteert ten aanzien van plaagsoorten het principe van IPM, integrated
pest management, waarbij preventie voorop staat. Daarnaast wordt gekoerst op vroege
eliminatie van nieuwe plaagsoorten waar mogelijk, aangezien dit het meest effectief
is, het goedkoopste is en het minste schade veroorzaakt, in vergelijking met bestrijding
als de plaagsoort zich al verder verspreid heeft.

Op dit moment vindt een afweging plaats voor het Mediterraan draaigatje, aan de hand
van een reeds beschikbare informatie die de introductieroutes, potentiële risico’s
en maatregelen beschrijven. Hiermee kan in het interdepartementaal overleg worden
besproken of dit een probleem is waarbij de Rijksoverheid een rol heeft en zo ja,
met welke partijen uit het veld maatregelen worden ontwikkeld tegen deze exotische
mierensoort. De suggesties van de gemeente Haarlemmermeer zullen hierbij dan worden
betrokken.

De gemeente Haarlemmermeer vraagt in haar brief aan de vaste commissie voor LVVN onder
meer om het Mediterraan draaigatje mee te nemen in de Contouren landelijk aanvalsplan
invasieve exoten. De Contouren zijn in december 2024 reeds aan uw Kamer verstuurd
(Kamerstuk 26 407, nr. 154) en beschrijft de uitgangspunten die in het (nog op te leveren) landelijk aanvalsplan
invasieve exoten concrete uitwerking krijgen. Het Landelijk aanvalsplan invasieve
exoten richt zich op invasieve exoten die voornamelijk schadelijk zijn voor de biodiversiteit.
Het Mediterraan draaigatje geeft problemen op veel meer vlakken en wordt daarom in
het interdepartementaal afstemmingsoverleg belegd.

De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, J.F. Rummenie