Brief regering : Reactie op verzoek commissie over de brief van de Unie van Waterschappen (UvW) over het belang van een geborgde stikstofaanpak, natuurherstel en het landelijke aanvalsplan invasieve exoten

Nr. 82
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 27 mei 2025

De vaste commissie voor Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur heeft voorafgaand
aan het Commissiedebat Stikstof en Natuur van 2 april 2025 een brief ontvangen van
de Unie van Waterschappen (UvW) over het belang van een geborgde stikstofaanpak, natuurherstel
en het landelijke aanvalsplan invasieve exoten (24 maart 2025). In de procedurevergadering
van 9 april 2025 heeft de commissie mij om een reactie gevraagd (kenmerk 2025Z06931). Hierbij zend ik u mede namens de Minister van LVVN mijn reactie op deze brief van
de UvW.

Stikstofaanpak en natuurherstel

De UvW vraagt om een geborgde stikstofaanpak zodat waterschapsprojecten zoals dijkversterking
en de uitbreiding van rioolwaterzuiveringsinstallaties niet vertraagd worden. Waterschappen
treffen deze maatregelen in het kader van waterveiligheid en waterkwaliteit. Ook natuurherstel
is hiermee gediend, aldus de UvW. De UvW stelt dat de huidige stikstofaanpak de opgaven
van waterveiligheid en waterkwaliteit bemoeilijkt en dat daarom een verruiming van
de vergunningverlening dringend nodig is. Dit in combinatie met een geborgde stikstofaanpak
waarbij werk wordt gemaakt van natuurherstel en verlaging van de stikstofuitstoot.

Wat betreft het belang van een geborgde stikstofaanpak en natuurherstel wil ik kort
ingaan op de ministeriële commissie Economie en Natuurherstel. Onlangs is het Startpakket
gepresenteerd. Voor de komende periode heeft deze commissie als doel om een vervolgprogramma
uit te werken om Nederland van het slot te halen en perspectief te bieden. Hierbij
gaat de ministeriële commissie uit van een brede aanpak voor natuurherstel met maatregelen
voor alle drukfactoren. In het bijzonder is hierbij aandacht voor maatregelen op het
gebied van hydrologie.

Recent, op 5 maart 2025, hebben de waterschappen samen met de provincies en de gemeenten
een gesprek gevoerd met deze ministeriele commissie. Vanuit deze overheden is bij
dit overleg ook aangestuurd op het belang van een geborgde stikstofaanpak en natuurherstel.
De Minister van LVVN en ik nemen de punten van de UvW ter harte.

Aanpak invasieve exoten en uitheemse rivierkreeft

De UvW vindt dat in het landelijk aanvalsplan invasieve exoten nauwelijks melding
wordt gemaakt van de Amerikaanse rivierkreeft. Ook geeft zij aan voor de aanpak van
de Amerikaanse rivierkreeft inzet en middelen van LVVN te willen voor de korte en
langere termijn.

Mede naar aanleiding van de problematiek van uitheemse rivierkreeften heeft uw Kamer
verzocht een offensief invasieve exoten op te stellen (Kamerstuk 36 410 XIV, nr. 12). Hieraan wordt uitvoering gegeven met het landelijk aanvalsplan invasieve exoten.
De Contouren van het landelijk aanvalsplan zijn in december 2024 met uw Kamer gedeeld
(Kamerstuk 26 407, nr. 154). Hierover heeft op 9 april 2025 een technische briefing met de vaste Kamercommissie
plaatsgevonden. In deze Contouren worden de algemene uitgangspunten voor het landelijk
aanvalsplan beschreven. Aan het aanvalsplan zelf wordt nog gewerkt, onder andere in
afstemming met de waterschappen. Naar verwachting zal ik dit aanvalsplan in de zomer
met uw Kamer delen.

Tijdens het Bestuurlijk Overleg Natuur van 27 maart 2025 hebben de waterschappen hun
zorgen over de uitheemse rivierkreeft aan mij overgebracht. In dit overleg heb ik
aangegeven dat voor de beheersaanpak van uitheemse rivierkreeften mijn prioriteit
ligt bij maatregelen die bijdragen aan de biodiversiteitsdoelstellingen van de Vogel-
en Habitatrichtlijnen en de Natuurherstelverordening. In de praktijk betreft dit maatregelen
die vooral in beschermde natuurgebieden worden genomen. Dit betekent dat mijn financiële
inzet zich niet richt op rijkswateren en regionale wateren en de uitheemse rivierkreeften
die daar voorkomen.

Voor het overige is er het programma Ontwikkeling Beheersingsaanpak Uitheemse Rivierkreeft
waar met alle gecommitteerde partijen, waaronder ook de UvW, wordt gewerkt aan een
kosteneffectieve beheersaanpak. Uw Kamer heb ik hierover eerder geïnformeerd met Kamerbrief
van 31 maart 2025 (Kenmerk 33 576, nr. 443).

Grensoverstijgende aanpak muskus- en beverratten

Tot slot vraagt de UvW aandacht voor instroom van muskus- en beverratten uit Duitsland.
Deze invasieve soorten zijn niet alleen schadelijk voor de biodiversiteit, maar ook
gevaarlijk voor de waterveiligheid omdat ze holen en gangen graven in dijken, aldus
de UvW. De waterschappen vragen hulp van het Ministerie van LVVN om te komen tot werkafspraken
met Duitsland.

Ik onderken het belang van een grensoverstijgende aanpak van invasieve exoten. In
de afgelopen jaren is hier op verscheidene manieren op ingezet en ik wil mij hiervoor
ook blijven inzetten. Het Ministerie van LVVN wil graag samen met de UvW blijven optrekken
om het contact met onze buurlanden duurzaam te verstevigen. Dit met als doel te komen
tot meer samenwerking en een effectieve aanpak van invasieve exoten in de grensgebieden.

LVVN zet zich in door onder meer agendering en contactopbouw via bilaterale overleggen,
de Benelux Unie, de Europese Unie en deelname aan internationale bijeenkomsten. Het
is helpend dat de UvW aanvragen indient voor Europese ondersteuning, zoals recent
voor een LIFE-project, voor de ontwikkeling en opschaling van effectieve bestrijdingstechnieken
tegen muskus- en beverratten.

Vanuit LVVN werken we samen met landen van de Benelux Unie aan een aanvraag voor technische
ondersteuning vanuit het Europese Technical Support Instrument om te komen tot effectieve
bestrijdingsstrategieën en meer structurele grensoverstijgende samenwerking met de
Duitse deelstaten Nedersaksen en Noordrijn-Westfalen.

Graag sluit ik mijn reactie af met op te merken dat ik erop reken dat mijn ministerie
en de waterschappen ook in de toekomst op een constructieve manier blijven samenwerken
aan versterking van de natuur en de (nationale en grensoverstijgende) aanpak van invasieve
exoten.

De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, J.F. Rummenie