Brief regering : Rapportage ‘Erfenis van Onrecht’ van de Commissie Toeslagen en Uithuisplaatsingen over uithuisplaatsingen in de toeslagenaffaire

36 708
Toeslagen

Nr. 1071
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 27 maart 2025

Met deze brief stuur ik u, mede namens de Staatssecretaris Herstel en Toeslagen en
de Staatssecretaris Jeugd, Preventie en Sport, het rapport «Erfenis van Onrecht» van
de Commissie Toeslagen en Uithuisplaatsingen. Deze commissie onder voorzitterschap
van mevrouw Mariëtte Hamer is in 2023 ingesteld door de toenmalige Minister voor Rechtsbescherming,
de Staatssecretaris Financiën – Toeslagen en Douane en de Staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport. Het rapport is op 27 maart jl. openbaar gemaakt door de commissie
en aangeboden aan de Staatssecretaris Herstel en Toeslagen, de Staatssecretaris Jeugd,
Preventie en Sport en mij.

De commissie heeft onderzoek gedaan naar de samenloop van factoren die speelden bij
gedupeerde gezinnen die te maken hebben gehad met een uithuisplaatsing, de effecten
van deze samenloop op het leven van de gedupeerde gezinnen en naar de rol van de overheid
en overige betrokken instanties. Op basis van onder meer gesprekken met gedupeerde
ouders en kinderen van gedupeerde ouders en op basis van dossieronderzoek heeft de
commissie conclusies en aanbevelingen geformuleerd. De commissie concludeert onder
meer dat de toeslagenaffaire bij bijna alle gezinnen die zij heeft gesproken, een
dusdanig negatieve invloed heeft gehad op de gezinssituatie dat het uiteindelijk een
uithuisplaatsing van een kind tot gevolg had. En dat deze uithuisplaatsingen waarschijnlijk
niet hadden plaatsgevonden als de effecten van de toeslagenaffaire eerder waren gestabiliseerd.
Daarnaast constateert de commissie dat de gevolgen voor de uithuisgeplaatste kinderen
zeer groot zijn, waaronder een aangetast toekomstperspectief.

De commissie beveelt onder meer aan dat er een zelfstandige erkenning moet komen voor
kinderen van gedupeerde ouders die met uithuisplaatsing te maken hebben gehad, en
een toekomstgerichte herstelaanpak. Daarnaast doet de commissie aanbevelingen om de
jeugdzorg en jeugdbescherming te verbeteren.

Het rapport laat op indringende wijze zien hoe groot de impact is op de jongeren en
hun ouders die zijn geraakt door de toeslagenaffaire en met uithuisplaatsing te maken
hebben gehad. Het leed dat hen is aangedaan heeft grote doorwerking tot op de dag
van vandaag. De stevige conclusies en aanbevelingen vragen om serieuze opvolging.
Het kabinet wil dit zorgvuldig doen, omdat deze jongeren en hun ouders dat verdienen
en hierbij betrokkenheid van veel organisaties nodig is. De inhoudelijke reactie op
het rapport, waarmee tevens een reactie wordt gegeven op de reflectierapporten van
de Rechtspraak (openbaarmaking daarvan is voorzien op 31 maart 2025), de gecertificeerde
instellingen1 en de Raad voor de Kinderbescherming2, wordt voor het zomerreces met uw Kamer gedeeld.

De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
T.H.D. Struycken