Brief regering : Zesde voortgangsbrief FATCA

Nr. 345
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 7 maart 2025

Eerder heb ik uw Kamer geïnformeerd over de door de VS uitgebrachte nadere richtlijnen
in het kader van FATCA over de verplichting van banken om een Amerikaans Tax Identification
Number (US TIN) te rapporteren van rekeninghouders met (ook) de Amerikaanse nationaliteit.
Bestaande bankrekeningen die vóór 1 juli 2014 zijn geopend zijn door de VS tijdelijk
uitgezonderd van de verplichting om een US TIN te rapporteren. Deze uitzondering is
nu door de VS verlengd tot en met 2027.1 In deze brief informeer ik uw Kamer over deze verlenging en de gevolgen voor banken
en voor rekeninghouders met (ook) de Amerikaanse nationaliteit.

Achtergrond

Het Amerikaanse belastingsysteem is uitzonderlijk. De VS kennen namelijk een wereldwijde
belastingplicht voor Amerikaanse staatsburgers. Dat betekent dat personen die (ook)
Amerikaans staatsburger zijn (ook) in de VS belastingplichtig zijn, zelfs als zij
niet in de VS wonen en zeer beperkte banden hebben met de VS. De Amerikaanse FATCA-wetgeving
verplicht financiële instellingen wereldwijd, dus ook Nederlandse banken, om informatie
te verstrekken aan de VS over Amerikaanse personen die een rekening bij hen hebben
met een rekeningsaldo van 50.000 dollar of meer.2 Daarbij geldt de verplichting om van deze personen een US TIN te rapporteren.

Personen die ook de Amerikaanse nationaliteit hebben zijn verplicht om een US TIN
aan te leveren bij hun bank, maar niet alle Amerikaanse Nederlanders hebben een US
TIN (of willen afstand doen van hun Amerikaanse nationaliteit). Daardoor hebben zij
problemen ervaren met de toegang tot een betaalrekening.3 Het kabinet heeft in de afgelopen jaren nationaal en internationaal veel inspanningen
geleverd om deze bankrekeningproblemen op te lossen.

Op 20 maart 2023 heb ik uw Kamer geïnformeerd dat de inspanningen van het kabinet
geresulteerd hebben in nadere richtlijnen van de VS over de verplichting van banken
om een US TIN te rapporteren van rekeninghouders met (ook) de Amerikaanse nationaliteit.
Op grond van die richtlijnen zijn bestaande bankrekeningen die vóór 1 juli 2014 zijn
geopend, uitgezonderd van de verplichting om een US TIN te rapporteren. Het is positief
dat de VS deze tijdelijke uitzondering nu hebben verlengd.

Verlenging uitzondering rapportageverplichting voor banken

De door de VS gemaakte uitzondering op de verplichting voor banken om voor alle bankrekeningen
een US TIN te rapporteren, gold in eerste instantie tot en met 2024. Deze uitzondering
is nu door de VS verlengd tot en met 2027. Ik ben blij met de verlenging omdat hiermee
meer duidelijkheid wordt gegeven aan banken en Amerikaanse rekeninghouders over hun
rapportageverplichtingen voor de komende jaren.

Dankzij de verlenging geldt dat als een bank voldoet aan de door de VS gestelde voorwaarden,
de bank kan voorkomen om door de Amerikaanse belastingdienst (IRS) te worden aangemerkt
als significant non-compliant. Dat geldt ook als deze bank niet voor alle bankrekeningen van Amerikanen een US
TIN rapporteert. De voorwaarden staan in het betreffende document van de Amerikaanse
belastingdienst.4 Net als in de afgelopen jaren het geval was, geldt deze uitzondering slechts voor
bestaande bankrekeningen die vóór 1 juli 2014 zijn geopend. Ook is de uitzondering
wederom tijdelijk (tot en met 2027). Banken dienen specifieke codes te rapporteren
als zij een bestaande bankrekening rapporteren waarbij een US TIN ontbreekt. Deze
codes zijn ontwikkeld door de Amerikaanse belastingdienst om inzicht te krijgen in
de reden voor het ontbreken van US TINs.

De nieuwe richtlijnen verlengen dus de bestaande tijdelijke uitzondering en zijn grotendeels
gelijk aan de FATCA-richtlijnen die eind 2022 gepubliceerd zijn door de VS.5 Een belangrijk verschil ten opzichte van de voorgaande richtlijnen, is dat de VS
twee aanvullende voorwaarden stellen aan banken om in aanmerking te komen voor de
uitzondering en dus te voorkomen dat zij als significant non-compliant worden aangemerkt door de VS. Beide voorwaarden gaan om het rapporteren van informatie
over rekeninghouders waarvan de bank niet beschikt over een US TIN. De eerste is het
rapporteren van het nationale belastingnummer van de rekeninghouder (in het geval
van Nederland zou dat het burgerservicenummer zijn) als de bank daarover beschikt.
De tweede voorwaarde gaat over de wijze van rapporteren van de adresgegevens, namelijk
het rapporten van de stad en woonland van de rekeninghouder met gebruik van het zogeheten
AddressFix element. Ik ben momenteel in overleg met de Nederlandse Vereniging van
Banken (NVB) en met andere EU lidstaten over de gevolgen van de door de VS gestelde
aanvullende voorwaarden.

De Amerikaanse belastingdienst werkt ondertussen aan definitieve richtlijnen over
de rapportageverplichtingen voor banken op grond van FATCA. In de verlengde richtlijnen
herhalen de VS hun eerdere waarschuwing dat de reikwijdte van een eventuele definitieve
uitzondering waarschijnlijk strikter zal zijn dan de huidige tijdelijke uitzondering.

Gevolgen voor banken en Amerikaanse rekeninghouders

Naar aanleiding van de verlenging van de FATCA-richtlijnen door de VS heb ik contact
gehad met de NVB over wat dit betekent voor rekeninghouders met (ook) de Amerikaanse
nationaliteit. De NVB geeft aan dat banken het huidige beleid ten aanzien van hun
klanten met (ook) de Amerikaanse nationaliteit voortzetten. Dat betekent, kort gezegd,
dat hetgeen in de brief van 20 maart 2023 (Kamerstuk 25 087, nr. 315) staat over de handelwijze van banken ten aanzien van bestaande rekeningen vooralsnog
ook geldt tijdens de verlenging. Een aandachtspunt is dat de VS nu twee aanvullende
voorwaarden stellen aan banken om in aanmerking te komen voor de uitzondering (het
rapporteren van het nationale belastingnummer van de rekeninghouder (in het geval
van Nederland zou dat het burgerservicenummer zijn) als de bank daarover beschikt
en het rapporten van de stad en woonland van de rekeninghouder met gebruik van het
zogeheten AddressFix element). Over de gevolgen daarvan ben ik, zoals hiervoor aangegeven,
in gesprek met de NVB en andere EU-lidstaten. Ik zal uw Kamer informeren zodra er
nieuwe ontwikkelingen zijn.

De NVB geeft aan dat de grootbanken coulance blijven bieden aan rekeninghouders die
kunnen aantonen dat zij de procedure hebben gestart voor het aanvragen van een US
TIN of het afstand doen van hun Amerikaanse nationaliteit. Personen met (ook) de Amerikaanse
nationaliteit kunnen hun rekening bij een van de vier grootbanken behouden als zij
aantonen dat zij de procedure voor de aanvraag van een US TIN of het afstand doen
van hun Amerikaanse nationaliteit (CLN) in gang gezet hebben. Ik ben blij met deze
handelwijze van de banken. Het is dus belangrijk dat rekeninghouders die in de aanvraagprocedure
zitten maar hun US TIN of CLN nog niet hebben ontvangen, dit doorgeven aan hun bank
om ervoor te zorgen dat zij gebruik kunnen blijven maken van hun bankrekening.

Slot

Het is goed nieuws dat de VS de tijdelijke uitzondering op de rapportageverplichtingen
voor banken hebben verlengd tot en met 2027 en dat grootbanken coulance blijven bieden
aan rekeninghouders die aantonen dat zij de procedure hebben gestart voor het aanvragen
van een US TIN of het afstand doen van hun Amerikaanse nationaliteit. Dit geeft duidelijkheid
aan banken en Amerikaanse rekeninghouders over hun verplichtingen voor de komende
jaren. Tegelijkertijd betekent de door de VS verlengde uitzondering dat de VS de komende
jaren waarschijnlijk geen verdere versoepeling of aanvullende uitzondering op de FATCA-rapportageverplichtingen
verlenen. Bovendien hebben de VS gewaarschuwd dat een toekomstige definitieve uitzondering
strikter zal zijn. Daarom blijft het voor personen met ook de Amerikaanse nationaliteit
belangrijk om zo snel mogelijk actie te ondernemen door een US TIN aan te vragen of
afstand te doen van hun Amerikaanse nationaliteit.

De Staatssecretaris van Financiën,
T. van Oostenbruggen