Brief regering : Ministeriële regeling ter vaststelling van indicatieve referentiewaarden wettelijk minimumloon

Nr. 7
BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 25 september 2024

Op 24 april 2024 is bij uw Kamer een wetsvoorstel ingediend voor de Wet implementatie
EU-richtlijn toereikende minimumlonen (Kamerstuk 36 545, nr. 2). Onderdeel van dit wetsvoorstel is dat er indicatieve referentiewaarden worden vastgesteld
in een ministeriële regeling. Die indicatieve referentiewaarden dienen als niet-bindend
richtsnoer voor het beoordelen van de toereikendheid van het wettelijk minimumloon.

Met deze brief informeer ik uw Kamer over de beoogde invulling van de ministeriële
regeling, zodat uw Kamer dit in ogenschouw kan nemen bij behandeling van het wetsvoorstel.
Een concept van de ministeriële regeling is bijgevoegd bij deze brief.

In de nota naar aanleiding van het verslag (Kamerstuk 36 545, nr. 6) gaf mijn ambtsvoorganger aan dat zij sociale partners heeft geconsulteerd over de
beoogde inhoud van de ministeriële regeling. Ook gaf zij aan wat de stand van het
denken daarover was. De consultatie van werkgeversorganisaties en vakbonden is inmiddels
afgerond. De standpunten van de werkgeversorganisaties en vakbonden zijn weergegeven
in de consultatieparagraaf in de toelichting bij de ministeriële regeling.

De Europese richtlijn vraagt om indicatieve niet-bindende referentiewaarden voor het
beoordelen van de toereikendheid van het wettelijk minimumloon. Hierbij kunnen lidstaten
rekening houden met de nationale omstandigheden. Het huidige stelsel in Nederland
is uniek in de wijze waarop inkomen wordt herverdeeld via fiscaliteit en toeslagen.
Binnen dit stelsel beoordeelt het kabinet de huidige hoogte van het minimumloon als
toereikend. De indicatieve referentiewaarden die in de ministeriële regeling vastgesteld
worden, reflecteren dat. Daarbij wordt zowel gekeken naar wat voltijds werkenden uiteindelijk
in de portemonnee overhouden (het besteedbaar inkomen als percentage van de noodzakelijke
kosten voor het levensonderhoud) als de hoogte van het minimumloon bezien vanuit het
loongebouw (het bruto minimumloon als percentage van het bruto mediane loon). De referentiewaarden
zijn op ronde getallen vastgesteld, omdat het gaat om indicatieve waarden.

Ze bieden een ijkpunt om de toereikendheid van het minimumloon beter te kunnen beoordelen,
en veranderingen door de tijd heen inzichtelijk te maken. Het betreft dus geen exacte
waarden waarop het minimumloon zich op ieder moment precies moet bevinden.

Niet alleen de hoogte van inkomens is relevant voor bestaanszekerheid. Ook de zekerheid
van inkomens en de complexiteit van regelingen spelen een rol. Op die punten ziet
het kabinet dat het huidige stelsel knelt. Daarom heeft het kabinet de ambitie om
de inkomensondersteuning te vereenvoudigen. Het kabinet start hiervoor een hervormingsagenda
met drie doelen. Inkomensondersteuning moet zekerheid bieden en gemakkelijk te begrijpen
zijn. En (meer) werken moet lonen. De marginale druk moet omlaag, omdat we iedereen
nodig hebben op de arbeidsmarkt.1

In het kader van deze hervormingsagenda heeft het kabinet de ambitie om deze kabinetsperiode
wetgeving voor te bereiden voor een hervorming van het toeslagen- en belastingstelsel
en op diverse onderdelen van de sociale zekerheid. Het kabinet schenkt daarbij waar
nodig aandacht aan de relatie tussen het toeslagen en belastingstelsel, het minimumloon
en de sociale zekerheid. Een dergelijke vereenvoudiging kan betekenen dat de context
verandert waarin het kabinet de toereikendheid van het minimumloon beziet. Dat kan
betekenen dat te zijner tijd ook de referentiewaarden heroverwogen moeten worden.

Het maatschappelijke en politieke gesprek over de wenselijke hoogte van het minimumloon
is gebaat bij een rijk palet aan verschillende indicatoren. Op dit moment wordt het
minimumloon elke vier jaar geëvalueerd. Deze evaluatie kijkt naar uiteenlopende indicatoren,
breder dan de referentiewaarden. Dit gaat bijvoorbeeld om koopkracht, loonverdeling,
productiviteitsontwikkeling, werkgelegenheid en een vergelijking met internationale
ontwikkelingen. Binnen deze bredere set indicatoren is met name de afweging tussen
inkomens van minimumloonverdieners, verwachte werkgelegenheidseffecten en de concurrentiepositie
van het bedrijfsleven van belang bij het vaststellen van de wenselijke hoogte van
het minimumloon. Ook spelen budgettaire effecten een rol bij een koppeling aan de
uitkeringen. Om een breed geïnformeerd gesprek over de gewenste hoogte van het minimumloon
te faciliteren, blijft het kabinet het minimumloon elke vier jaar evalueren. Tijdens
de evaluatie wordt ook gerapporteerd over de referentiewaarden.

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
Y.J. van Hijum