Brief regering : Reactie op verzoek commissie over de brief van de stichting Natuurwet met betrekking tot legale handel in illegale gifkikkers

Nr. 399
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 16 september 2024

Op verzoek van de vaste Kamercommissie Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
geef ik reactie op de brief van stichting Natuurwet m.b.t. legale handel in illegale
gifkikkers (zie bijlage). In de brief vraagt de stichting aandacht voor de situatie
waarbij CITES-beschermde gifkikkersoorten het land van herkomst worden uitgesmokkeld
naar de EU en gefokte nakomelingen vervolgens met formele CITES-documenten weer worden
uitgevoerd uit de EU.

Allereerst wil ik graag benadrukken dat de Nederlandse CITES-uitvoering en inzet gericht
is op duurzame internationale handel in beschermde soorten en het tegengaan van iedere
vorm van illegale handel. Handel in specimen of nakomelingen daarvan, waarvan pas
later blijkt dat deze illegaal zijn verkregen, heeft al langer de aandacht. Dit probleem
treft niet enkel de gifkikkers waar de stichting aan refereert, maar ook diverse andere
soorten, zoals eerder al beschreven in de Kamerbrief «Schriftelijk overleg over Publicatie
Dreigingsbeeld Milieucriminaliteit 2021» (Kamerstuk 22 343, nr. 316) en de Kamerbrief Appreciatie motie van Esch (Kamerstuk 22 343 nr. 332).

In EU-verband is besproken hoe met dit probleem kan worden omgegaan. Daarbij zijn
aanvullend op de Richtsnoeren «Bewijs van legale verwerving voor levende dieren van
in bijlage B genoemde diersoorten en vereiste bewijsstukken1» op 8 augustus 2022 de Richtsnoeren voor «in gevangenschap gefokte levende dieren
in het kader van de EU-verordeningen inzake de handel in wilde dieren en planten2» gepubliceerd. Verificatie bij het land van oorsprong en aandachtspunten bij verkoop
van inbeslaggenomen dieren3 komen daarin aan de orde. De werkwijze voor vergunningverlening in Nederland is hierop
aangepast: bij vergunningaanvragen van soorten waarbij er over de legale fok twijfels
zijn wordt nader onderzoek gedaan in samenwerking met de handhaving en bij twijfels
over legale uitvoer en invoer wordt, indien nodig, contact opgenomen met de CITES
autoriteiten in het land van oorsprong.

Nederland is ook van oordeel dat er meer nodig is op EU-niveau om echt effectief te
zijn. Als maatregel heeft Nederland de EU CITES Expert Group voorgesteld een gezamenlijke
lijst op te stellen met soorten die zonder de juiste CITES documenten de EU zijn binnengebracht.
Dit om te voorkomen dat onbedoeld uitvoervergunningen worden verstrekt door CITES
autoriteiten van EU-lidstaten die geen weet hebben van de illegale herkomst of risico’s
daaromtrent. De noodzaak hiervoor wordt binnen de EU gedeeld. Hoe een dergelijke lijst
toegankelijk en actueel gehouden kan worden, wordt nu onderzocht. Een conceptlijst
staat op de agenda van de eerstvolgende EU CITES-vergadering (2 oktober 2024).

Daarnaast is de inzet van Nederland om gezamenlijk te bepalen of aanscherping van
de huidige EU richtsnoeren nodig en uitvoerbaar is, vooral als het gaat om de verkoop
of plaatsing bij particulieren van inbeslaggenomen Bijlage B specimen.

Op het moment dat er sprake is van wijziging van de EU CITES verordeningen, zullen
de EU-lidstaten beoordelen of aspecten uit richtsnoeren (beter) kunnen worden geborgd
in de verordening.

De Nederlandse CITES Management Autoriteit zal de punten aangedragen door de stichting
Natuurwet delen met de EU-lidstaten bij verdere besprekingen in EU verband.

De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, J.F. Rummenie