Brief regering : Onderzoek naar beleving en gedrag van agrarische ondernemers met betrekking tot klimaatadaptatie en de evaluatie subsidieregeling Brede Weersverzekering

Nr. 102
BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 15 augustus 2024

In opdracht van het ministerie onderzocht Motivaction, zowel kwantitatief als kwalitatief,
de beleving en het gedrag van agrarische ondernemers inzake klimaatadaptatie. Tevens
evalueerde Ecorys in samenwerking met Wageningen Economic Research (WECR) de doeltreffendheid
en doelmatigheid van de subsideregeling Brede Weersverzekering, inclusief de huidige
vrijstelling van de assurantiebelasting. In de evaluatie worden ook de vragen uit
het toetsingskader fiscale regelingen beantwoord. Beide rapporten bied ik u hierbij
aan.

Onderzoek beleving en gedrag agrarische ondernemers inzake klimaatadaptatie

Het door Motivaction uitgevoerde onderzoek, dat door mijn voorganger is aangekondigd1, bevestigt de in het actieprogramma neergelegde aanpak. We gaan in de goede richting.
Agrarische ondernemers nemen preventieve maatregelen, maar het kan beter. Het Motivaction-onderzoek
biedt hiervoor ook goede aanknopingspunten, zoals het versterken van de inzet op het
ontwikkelen, verspreiden en toepassen van kennis, innovatie en goede ervaringen, denk
aan Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW). De focus kan daarbij de komende jaren meer
komen te liggen op de ontwikkeling en toepassing van meer klimaatadaptieve rassen,
gewassen en teeltsystemen, die beter kunnen omgaan met droogte, verzilting of natheid.
Uit het onderzoek blijkt dat agrarisch ondernemers de negatieve gevolgen van de veranderingen
in het klimaat voor hun bedrijfsvoering en de financiële situatie van hun bedrijf
merken, zoals minder gewasopbrengst door droogte. Ook werd duidelijk dat op dit moment
met name agrariërs werkzaam in de open teelten worden geraakt door de veranderingen
in het klimaat; veehouders ervaren veel minder negatieve gevolgen, alhoewel hun vee
ook te maken krijgt met hittestress of (nieuwe) dierziekten. Als agrariërs maatregelen
nemen, doen zij dat vooral op het gebied van bodem en water. Aanpassingen in de teelt
krijgen nog niet zoveel aandacht.

Evaluatie Brede Weersverzekering

Een van de pijlers van het Actieprogramma klimaatadaptatie landbouw is het geven van
een impuls aan het risicomanagement van vooral de agrarische ondernemers met open
teelten, zodat risico’s tijdig worden gezien, de gevolgen ervan kunnen worden ingeschat
en de ondernemer daarop maatregelen kan nemen, waardoor de continuïteit van het bedrijf
beter is geborgd. Resteren na het inzetten van schadevoorkomende en -beperkende maatregelen
nog hoogscorende weerrisico’s met grote impact, dan blijven ondernemingen gevaar lopen
en is het aan de ondernemer zich al dan niet hiervoor te verzekeren. Dit kan met private
weerverzekeringen en de op dit moment door het ministerie gesubsidieerde Brede Weersverzekering.

De komende maanden zullen gesprekken worden gevoerd met vertegenwoordigers van de
land- en tuinbouwsector over het belang van een (aangepaste) Brede Weersverzekering
binnen het totale pallet aan instrumenten en maatregelen om de land- en tuinbouwsector
klimaatadaptiever te maken.

De inhoudelijke kabinetsreactie op beide rapporten zal in het najaar volgen.

De Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, F.M. Wiersma