Brief regering : Dienstverleningsovereenkomst met SGH

Nr. 1420
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 16 juli 2024

Ouders die geraakt zijn door de kinderopvangtoeslagaffaire, moeten zo spoedig en goed
mogelijk geholpen worden in hun herstel. Dat bestaat onder meer uit het terugbetalen
van de onterecht teruggevorderde toeslagbedragen, het bieden van brede ondersteuning
door gemeenten en een schuldenaanpak. Een belangrijk onderdeel dat daar ook bij hoort
is het vergoeden van de schade die de onterechte terugvorderingen veroorzaakt hebben.

Het vorige kabinet constateerde in 2023 dat het vergoeden van schade die is ontstaan
door de toeslagenproblematiek niet leidde tot het gewenste resultaat. De bejegening
van ouders was onvoldoende, wachtrijen waren te lang en het proces via de Commissie
Werkelijke Schade (CWS) duurde te lang.1 In het afgelopen jaar is daarom geëxperimenteerd met een alternatieve schaderoute
via Stichting (Gelijk)waardig Herstel (SGH).

Uw Kamer heeft opgeroepen op zo kort mogelijke termijn – nog voor het zomerreces –
een dienstverleningsovereenkomst (DVO) te sluiten met SGH, op een wijze die focus
aanbrengt in de doelgroep voor de SGH-route.2 Middels deze brief informeer ik uw Kamer dat aan deze motie is voldaan.

SGH biedt ouders de mogelijkheid om op hun eigen tempo aan een luisterend schrijver
hun verhaal te vertellen (het «Feitenrelaas»). Op basis van dit Feitenrelaas stellen
schadeanalisten aan de hand van forfaitaire bedragen een schadestaat op, die de ouder
als vaststellingsovereenkomst (VSO) aanbiedt aan de Staat. De route is – met veel
ruimte voor het verhaal van de ouder – gericht op ouders die hun schade op grofmazige
wijze berekend willen hebben. Deze alternatieve route is in september 2023 gestart
in pilotvorm en inmiddels afgerond en geëvalueerd. Op 31 mei jl. is uw Kamer geïnformeerd
over de voorwaarden die het kabinet stelt aan opschaling van de schadevergoedingsroute
via SGH.3

In diezelfde brief is ook aangegeven dat het gesprek met SGH over de invulling van
de te maken afspraken in een nieuwe DVO nog liep. Onder het vorige kabinet is hard
gewerkt zo snel mogelijk overeenstemming te bereiken met SGH over de inhoud van de
DVO. Inmiddels heeft ook een externe validatie op het door SGH gehanteerde schadekader
plaatsgevonden. Hedenochtend is de DVO getekend door zowel SGH als door de Staat.
De inhoud van de DVO en bijlagen voldoen aan de door het kabinet gestelde voorwaarden
en doen recht aan de conclusies van de pilotevaluatie. Inwerkingtreding van de overeengekomen
DVO leidt tot een budgettair beslag dat naar verwachting binnen de kaders past van
de nota van wijziging van 26 juni jl. op de 1ste suppletoire begroting van Financiën.

De externe validatie heeft uitgewezen dat het schadekader in lijn is met de eisen
van het civiele schadevergoedingsrecht. Ook is extern gevalideerd dat het schadekader
voldoende ruimhartig en uitlegbaar is, mede in het licht van de bestaande schaderoutes
binnen de hersteloperatie toeslagen. Met de afspraken die zijn opgenomen in de DVO
wordt beoogd dat het schadekader in de praktijk zal worden toegepast op een wijze
die uitlegbaar en ruimhartig is. Waarnemingen uit de pilotevaluatie, zoals het gegeven
dat schade werd vergoed van voor de start van de toeslagenaffaire, worden door deze
afspraken gemitigeerd. Op zo kort mogelijke termijn zal een derde partij worden gevraagd
de door SGH opgeleverde schadestaten te toetsen op rechtmatigheid en uitlegbaarheid.
Tot dit geregeld is, zal het ministerie deze rol zelf op zich nemen zodat de operatie
zo snel mogelijk kan herstarten.

Daarnaast is focus aangebracht in de doelgroep van SGH. In deze fase is afgesproken
dat alleen de ouders voor volledige afronding in aanmerking komen die in de integrale
beoordeling recht hebben op meer compensatie dan in de Catshuisregeling van € 30.000,-
toegekend. Daarnaast kan deze groep niet alleen gedupeerd zijn op basis van de toekenning
Opzet/Grove Schuld (O/GS) en niet eerder een (be)schikking of rechterlijke uitspraak
over hun schade hebben ontvangen. Ook ex-toeslagpartners komen in deze fase niet in
aanmerking voor de SGH-route. Dubbele aanvragers kunnen de SGH-route volledig doorlopen,
zolang zij samen één VSO afsluiten.

Vanzelfsprekend gaat het kabinet aan de slag met het vinden van een passende oplossing
voor groepen ouders die nu niet in aanmerking komen voor een financiële afronding
via de SGH-route, waarbij het ook in overleg treedt met SGH. Voor het opstellen van
hun Feitenrelaas kunnen ouders zich blijven melden bij SGH.

Over een aantal zaken wordt nog doorgesproken met SGH, vanuit een gedeelde wens van
de route een succes te maken. Dat geldt bijvoorbeeld voor het opschalingsplan. Op
dit moment schat het kabinet dat de SGH-route benut zal worden door tussen de 9.000
en 20.000 ouders, afhankelijk van hoe het huidige aanmeldpercentage van 25% zich verder
ontwikkelt. Over de afspraken die nog worden gemaakt, zal de Kamer gelijktijdig met
de volgende voortgangsrapportage (VGR) worden geïnformeerd.

Met het afsluiten van een DVO met SGH is een belangrijke stap gezet in het vormgeven
aan een uitlegbare, schaalbare en robuuste schadevergoedingsmethode. De SGH-route
zal nu zo snel mogelijk stapsgewijs worden gestart, met het oog op het nog vast te
stellen opschalingsplan.

Ouders die zich al in de pilotfase hadden aangemeld, kunnen daardoor snel verder met
hun herstel. Het versnellen en verbeteren van de hersteloperatie blijft de inzet van
dit kabinet.

De Staatssecretaris van Financiën,
N. Achahbar