Brief regering : Reactie op verzoek commissie inzake aandacht voor misstanden in rundveehouderij

Nr. 256
BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 12 juni 2024

Op 21 maart 2022 heeft mijn voorganger u een brief1 gestuurd waarin een reactie is gegeven op het verzoek van de vaste commissie voor
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (kenmerk 2021Z15179/2021D33725) met een reactie op een burgerbrief inzake «Verzoek om aandacht voor misstanden in
rundveehouderij».

Mijn voorganger heeft de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) gevraagd, om
in afstemming met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), nader onderzoek
te doen. In dit onderzoek is gekeken naar de vraag of de erkende stamboekvereniging
coöperatie CRV voldoet aan de voorwaarden voor erkenning, zoals opgenomen in de Fokkerijverordening.
Ook is gekeken of sprake is van een belangenconflict bij uitbesteding van stamboektaken
door de coöperatie CRV aan de onderneming CRV bv. Dit rapport gaat expliciet niet
in op de vermeende machtspositie van de coöperatie CRV, hetgeen een mededingingsrechtelijk
aspect betreft waarvoor niet RVO, maar de Autoriteit Consument en Markt (ACM) de bevoegde
autoriteit is. Ik kan u melden dat het onderzoek recent is afgerond. Vanwege de complexiteit
van het onderwerp en het betrachten van de benodigde zorgvuldigheid heeft dit onderzoek
langer geduurd dan eerder voorzien. Zoals toegezegd in de brief van 21 maart 2022
informeer ik de Kamer hierbij over de resultaten van het onderzoek.

Samenvattend geeft RVO in het onderzoeksrapport aan:

«RVO stelt in dit rapport vast dat de coöperatie CRV voldoet aan de erkenningsvoorwaarden
uit de Fokkerijverordening. Daarnaast is vastgesteld dat enkel de stamboektaak melkproductieregistratie
(MPR) is uitbesteed. Het onderzoek naar de aan- of afwezigheid van een belangenconflict
reikt dan ook niet verder de uitbesteding van de MPR. Dit onderzoek stelt vast dat
er geen sprake is van een belangenconflict bij uitbesteding door de coöperatie van
deze taak aan CRV bv. Het risico op misbruik van voorkennis door de uitbesteding van
MPR aan CRV bv is minimaal en aanvaardbaar.

Desondanks kan het optreden van een datalek niet volledig worden uitgesloten met een
(potentieel) belangenconflict tot gevolg. Om dit risico te beperken wordt een drietal
vervolgstappen genomen».

Conclusies RVO en vervolgstappen

Onderdeel erkenningsvoorwaarden Fokkerijverordening

Conclusies en aandachtspunten

RVO concludeert dat de coöperatie CRV voldoet aan de voorwaarden voor erkenning zoals
opgenomen in artikel 4 en bijlage I, deel 1 van de Fokkerijverordening. Wel zijn er
enkele kleine, technische punten opgevallen bij de controle die aandacht behoeven.
RVO neemt dit mee in het gesprek met de coöperatie CRV.

Onderdeel belangenconflict bij uitbesteding aan CRV bv

Zoals aangegeven in de inleiding van deze brief, is gekeken of sprake is van een belangenconflict
bij uitbesteding van stamboektaken. Het gaat hierbij met name om data die de commerciële
onderneming van het CRV-concern – CRV bv – eerder dan andere marktpartijen ter beschikking
zou hebben en dat CRV bv door het gebruik van deze data een bevoordeelde positie zou
verwerven in het marktsegment van kunstmatige inseminatie.

Conclusies

RVO concludeert dat van een belangenconflict, als bedoeld in artikel 8, vierde lid,
onder b van de Fokkerijverordening, geen sprake is bij de uitbesteding van MPR (melkproductieregistratie)
door de coöperatie CRV aan CRV bv. Laatstgenoemde beschikt enkel over ruwe MPR-data
van niet alle fokdieren en er zijn nog meer gegevens van belang voor de fokwaarden.
Het voorgaande in samenhang bezien met de vaststelling dat het CRV-concern beschikt
over een deugdelijke informatiebeveiliging maakt het risico op misbruik van voorkennis
minimaal en aanvaardbaar. Het stelsel van procedures waarborgt een gelijk speelveld.

Vervolgstappen

Alhoewel RVO concludeert dat het risico op misbruik van voorkennis door de uitbesteding
van minimaal is, volgt RVO wel het advies van Improven (bijlage C van het onderzoeksrapport)
op en wordt een drietal vervolgstappen genomen. RVO treedt in gesprek met het CRV-concern
om ten eerste bewustmaking te realiseren van de positie die zij in de markt inneemt
en de bijzondere verantwoordelijkheid die deze positie met zich mee brengt en ten
tweede om te komen tot een protocol met betrekking tot het handelen van het CRV-concern
bij een datalek met een (potentieel) belangenconflict tot gevolg. Ten derde stelt
RVO zelf een meldpunt in, waar erkende stamboekverenigingen een datalek met een (potentieel)
belangenconflict tot gevolg moeten melden.

Tot slot

Ik vind het belangrijk is dat rundveehouders zich bewust zijn van hun datapositie
en zorgvuldig omgaan met het vastleggen van machtigingen/toestemming. Dit is ook een
relevant aandachtpunt uit het onderzoek. Het CRV-concern kent een machtigingen-structuur
waarbij de veehouder (vrijwillig) een akkoord geeft op het delen van zijn (stamboek)gegevens
met CRV bv. Een veehouder kan ook bij het melden van zijn of haar rund(eren) in het
I&R-systeem via mijn.rvo.nl toestemming vastleggen voor het delen van dier-mutatie
gegevens met CRV bv.

Om te komen tot een goed overwogen keuze tot het wel of niet afgeven van een machtiging
van de rundveehouder aan het CRV-concern is het ook van belang dat de toestemmingstekst,
die bij het melden van rund(eren) in het systeem van RVO wordt getoond, actueel blijft.
RVO heeft de toestemmingtekst inmiddels geactualiseerd.

RVO heeft de coöperatie CRV in kennis gesteld van de resultaten van het onderzoek.
Daarnaast heeft mijn ministerie de schrijver van de betreffende burgerbrief in kennis
gesteld over het uitgevoerde onderzoek en de resultaten daarvan. Na het afronden van
een zienswijzeprocedure zal het onderzoeksrapport van RVO actief openbaar worden gemaakt
via de website www.rijksoverheid.nl. Het onderzoeksrapport bevat namelijk bedrijfs- en fabricagegegevens die vertrouwelijk
aan de overheid zijn meegedeeld en daar moet ik zorgvuldig mee omgaan. Ik ga ervanuit
dat de genoemde acties bijdragen aan verdere bewustwording bij zowel de coöperatie
CRV als bij rundveehouders.

De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
P. Adema