Brief regering : Aanvullende advisering over 13 projecten Nationaal Groeifonds uit eerste, tweede en derde indieningsronde (inclusief reactie kabinet)

Nr. 12
BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN KLIMAAT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 15 maart 2024

Op 9 april 2021, 14 april 2022 en 30 juni 2023 bent u over de uitslagen van de eerste
drie rondes van het Nationaal Groeifonds geïnformeerd.1 Over dertien projecten uit deze rondes heeft de Adviescommissie Nationaal Groeifonds
(hierna: de adviescommissie) een aanvullend advies uitgebracht. In deze brief licht
ik, mede namens de Minister van Financiën, het advies, de reactie van het kabinet
en het vervolg toe.

Achtergrond

De adviescommissie adviseert of voorstellen van voldoende kwaliteit zijn om in aanmerking
te komen voor financiering vanuit het fonds. In de eerste drie indieningsrondes hebben
op basis van deze adviezen een aantal voorstellen een toekenning onder voorwaarden
gekregen. Daarnaast zijn er middelen gereserveerd voor mogelijk kansrijke projecten die
nog nader uitgewerkt moeten worden om een eerste toekenning te krijgen. Ook zijn middelen
gereserveerd voor de volgende fases van langlopende projecten met een toekenning.

De adviescommissie heeft over dertien van deze projecten aanvullend advies uitgebracht
in maart jl.

Samenvatting advies adviescommissie

Voor elf projecten is er een aangepast projectvoorstel ingediend om een reservering
of voorwaardelijke toekenning om te zetten in een (voorwaardelijke) toekenning. Voor
tien van deze projecten heeft de adviescommissie positief geadviseerd over een (gedeeltelijke)
omzetting. Dit zijn de volgende projecten: Centrum voor Proefdiervrije Biomedische
Translatie (CPBT), Creative Industries Immersive Impact Coalition (CIIIC), GroenvermogenNL,
Holomicrobioom, Innovatie Onderwijshuisvesting, Investeren in het Talent van de Toekomst
(Programma Techkwadraat), Impuls Open Leermiddelen, Material Independence & Circular
Batteries, Meer Uren Werkt! en Polaris. Voor drie van deze projecten betreft het een
advies voor een eerste toekenning (CPBT, Holomicrobioom en Talent voor de Toekomst)
op basis van de reservering.

Voor een van de projecten waarvoor een reservering is gemaakt, Deltaplan Valorisatie,
is een negatief advies gegeven door de adviescommissie. De gereserveerde middelen
voor dit project vervallen.

Daarnaast zijn er twee projecten die een significante wijziging hebben voorgesteld
waar de adviescommissie advies over heeft gegeven (Biotech Booster en QuantumDeltaNL).
De beoordeling van deze wijzigingen heeft betrekking op de uitwerking van de projecten
en heeft geen nieuwe financiële gevolgen.

Zie de onderstaande tabel voor het overzicht van de adviezen van de adviescommissie.
In bijlage 1 worden de projecten en de adviezen verder toegelicht. In bijlage 2 is
de advisering van de adviescommissie te vinden.

 

Advies adviescommissie

(€ mln)

 

Project

Ronde

Voorgelegde bijdrage voor advies (€ mln)1

TOE

VW

RES

Waardoor additioneel juridisch verplicht

(€ mln)2

CPBT

3

124,5 (res)

55,0

69,5

–

124,5

CIIIC

3

200,0 (vw)

102,3

97,7

–

0

Deltaplan Valorisatie

3

417,0 (res)

–

–

–

–

GroenvermogenNL

1+2

190,0 (vw)

99,0

91,0

–

0

Holomicrobioom

3

200,0 (res)

60,0

140,0

–

200,0

Innovatie Onderwijshuisvesting

2

483,7 (vw+res)

124,2

359,5

–

208,53

Investeren in Talent van de Toekomst (Programma Techkwadraat)

3

351,6 (res)

145,8

205,8

–

351,6

Impuls Open Leermiddelen

2

57,9 (vw)

19,5

38,4

–

0

Material Independence & Circular Batteries

3

59,7 (res)

39,9

–

19,8

39,9

Meer Uren Werkt!

3

75,0 (vw+res)

30,0

45,0

–

45,04

POLARIS

3

101,7

101,7

–

–

0

TOTAAL

 
 

777,4

1.046,9

19,8

969,5

X Noot

1

Voor de projecten GroenvermogenNL, Impuls Open Leermiddelen en Material Independence & Circular Batteries werd een deel van de reservering of voorwaardelijke toekenning opgevraagd.

X Noot

2

Middelen worden juridisch verplicht wanneer gereserveerde middelen worden omgezet
in een voorwaardelijke of definitieve toekenning.

X Noot

3

De voorwaardelijke toekenning bedroeg € 275,2 miljoen en de reservering € 208,5 miljoen.
De voorwaardelijke toekenning wordt gedeeltelijk omgezet in een toekenning van € 124,2
miljoen. De reservering wordt geheel omgezet in een voorwaardelijke toekenning. Het
totaal voorwaardelijk toegekende bedrag wordt daarmee € 359,5 miljoen. Alleen de omzetting
van de reservering zorgt voor additioneel juridisch verplichte middelen.

X Noot

4

De voorwaardelijke toekenning bedroeg € 30,0 miljoen en de reservering € 45,0 miljoen.
De voorwaardelijke toekenning wordt omgezet in een toekenning en de reservering wordt
omgezet in een voorwaardelijke toekenning. Alleen de omzetting van de reservering
zorgt voor additioneel juridisch verplichte middelen.

Reactie kabinet en vervolg

Het kabinet neemt de adviezen van de adviescommissie integraal over.

Het kabinet is daarmee voornemens om aan tien projecten definitief € 777,4 miljoen
toe te kennen. Als gevolg van de omzettingen van de reserveringen wordt € 969,5 miljoen
juridisch verplicht. Daarnaast vervalt de reservering van € 417 miljoen voor het project
Deltaplan Valorisatie. Dit bedrag was niet juridisch verplicht. Als gevolg hiervan
is nu circa € 7,4 miljard beschikbaar voor de vierde en vijfde ronde en het nader
uit te werken investeringsfonds voor het Caribisch deel van het Koninkrijk (€ 130
miljoen).

De budgettaire verwerking vindt plaats bij Voorjaarsnota 2024. De omzettingen van
de reserveringen zijn definitief na autorisatie van de eerste suppletoire begroting
(Voorjaarsnota) door beide Kamers. Op basis daarvan kan een vervolg worden gegeven
aan de uitvoering van de betreffende projecten.

De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
M.A.M. Adriaansens

BIJLAGE 1: TOELICHTING BESLUITVORMING PROJECTEN

1. Omzettingen reserveringen en voorwaardelijke toekenningen

Centrum voor Proefdiervrije Biomedische Translatie (CPBT)

De vertaling van biomedische kennis naar nieuwe geneesmiddelen, medische technologie
en voedingsmiddelen bevordert de gezondheid en economie van Nederland. Dierproeven
zijn daar nog altijd een belangrijke schakel in, maar staan steeds meer onder druk
omdat deze niet representatief, duur en tijdrovend zijn. Het CPBT-project maakt gebruik
van de nieuwste technologieën (zoals lab-on-a-chip, organoïden, weefsel- en orgaanchips)
en faciliteiten om bestaande technologieën te valideren en nieuwe modellen te ontwikkelen.
Het nationale centrum op het Utrecht Science Park brengt academici en bedrijven samen
en richt zich op vier relevante ziektebeelden (ALS, cystic fibrosis, Astma&COPD en
Reuma&Artritis). Het verwacht structureel bbp-effect van dit project wordt geschat
op 0,04 procent vanaf 2050, wat gelijkstaat aan ongeveer 600 miljoen euro per jaar.

In 2023 is bij de derde indieningsronde voor dit voorstel maximaal 124,5 miljoen euro
gereserveerd uit het Nationaal Groeifonds. Het nu ingediende voorstel voldoet aan
het advies van de adviesscommissie bij ronde 3. De adviescommissie adviseert daarom
om de reservering voor het voorstel om te zetten in een definitieve toekenning van
55,0 miljoen euro en een voorwaardelijke toekenning van 69,5 miljoen euro.

Creative Industries Immersive Impact Coalition (CIIIC)

De industrie rond technieken zoals virtual reality en augmented reality, samen ook
wel immersive experience genoemd, is sterk in opkomst. Immersive experience biedt
kansen voor nieuwe manieren van leren en ontwikkelen. Om deze industrie verder te
laten ontwikkelen en om een duurzaam ecosysteem te creëren zet dit voorstel in op
het ontwikkelen van het menselijk kapitaal in deze sector. Hiermee wordt een economische
sector met een grote groeipotentie versterkt. Het voorstel biedt daarnaast kansen
om een nieuwe instroom van digitaal geschoolde werkers te realiseren, door in te zetten
op mensen die voor een creatief beroep kiezen. Het voorstel draagt hiermee bij aan
het tegengaan van tekorten in de ICT.

Het voorstel heeft bij de derde indieningsronde in 2023 een voorwaardelijke toekenning
van 200 miljoen euro gekregen. De adviescommissie adviseerde om het voorstel op een
aantal onderdelen aan te scherpen, met name om de maatschappelijke impact beter te
garanderen. Naar het oordeel van de adviescommissie is het plan nu voldoende aangescherpt
om uit te voeren. De adviescommissie adviseert om 102,3 miljoen euro toe te kennen
zodat een start met het project kan worden gemaakt. Een bedrag van 97,7 miljoen euro
blijft voorwaardelijk toegekend.

Deltaplan Valorisatie 2032

Deltaplan Valorisatie is een voorstel uit de derde indieningsronde in 2023 waarvoor
een reservering is gemaakt (417,0 miljoen euro). Het is een voorstel van de Ministers
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en Economische Zaken en Klimaat (EZK).
Het primaire doel van het voorstel is de economische en maatschappelijke impact van
hoogwaardige kennis te vergroten door veranderingen in en uitbreiding van het valorisatiesysteem.
De kracht van dit voorstel zit in haar doelstellingen, namelijk de beoogde systeemveranderingen.
Vanwege het strategisch belang van dit onderwerp voor Nederlandse innovaties en het
feit dat veel van de bij valorisatie betrokken partijen deel uitmaken van het voorstel,
heeft de adviescommissie in juni 2023 geadviseerd een reservering te maken en heeft
zij gevraagd om een nieuw integraal plan dat voldeed aan verschillende vereisten die
in haar advies werden genoemd.

De adviescommissie ziet verbetering in het nieuwe voorstel met een versterkte en overtuigende
probleemanalyse en een overtuigend consortium met in de uitvoerende activiteiten een
betere weerspiegeling van de markt. Tegelijk vindt zij de invulling van de vereisten
niet toereikend genoeg en de aangedragen oplossingen onvoldoende geconcretiseerd,
bijvoorbeeld met betrekking tot de National Support Office. Daarnaast ziet de adviescommissie
haar advies inzake systemische inbedding onvoldoende terug. Door indieners is onvoldoende
ingezet op het herdefiniëren van rollen, taken en verantwoordelijkheden. Derhalve
heeft de adviescommissie aan fondsbeheerders het advies gegeven de reservering te
laten vervallen.

GroenvermogenNL

GroenvermogenNL (GVNL) realiseert onderzoeksprojecten, onderwijsprogramma’s en innovatieve
waterstofdemonstratieprojecten door het hele land, met als doel om het ecosysteem
van innovatieve bedrijven en kennisinstellingen rond groene waterstof te versterken
en de kostprijs voor grootschalige productie van waterstof in Nederland competitief
te maken. In eerste en tweede indieningsronde en na twee omzettingen is in totaal
de bijdrage uit het Nationaal Groeifonds 838,0 miljoen euro, waarvan 442,0 miljoen
euro toegekend en 396,0 miljoen euro voorwaardelijk toegekend. Begin februari 2024
heeft het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat de voortgangsrapportage over
2023 aangeleverd met daarbij ook een verzoek om een deel van de voorwaardelijk toegekende
middelen om te zetten om de continuïteit van het programma te kunnen waarborgen.

De adviescommissie heeft dit verzoek inmiddels beoordeeld en is positief over de invulling
van programmaonderdeel Research & Development (R&D). De hierbinnen gestarte werkpakketten
laten zien dat een grote groep partijen van wetenschap tot maakbedrijf en industriële
spelers zich (financieel) gecommitteerd hebben om in de hele keten samen te werken
aan groene waterstofinnovaties. De adviescommissie ziet momenteel geen acute noodzaak
additionele middelen voor de overige programmaonderdelen om te zetten, omdat daar
nog voldoende budget beschikbaar is om in 2024 een flinke set aan projecten mogelijk
te maken. De continuïteit van deze programmaonderdelen is daarmee niet in gevaar.
Daarnaast loopt er momenteel een onafhankelijke review van GVNL, waarin deze programmaonderdelen
ook aan bod komen. De verwachting is dat deze voor de zomer van 2024 is afgerond.
Op basis van de uitkomst hiervan en de voortgang van de aangekondigde regelingen kan
de adviescommissie dan een beter onderbouwde afweging bij haar advies maken.

Vanwege de succesvolle start van de R&D-werkpakketten én om de continuïteit te kunnen
behouden adviseert de adviescommissie om voor de resterende onderzoeks, ontwikkelings,
en innovatie-activiteiten 99,0 miljoen euro om te zetten in een toekenning. Bij de
overige programmaonderdelen adviseert de adviescommissie een deel van de voorwaardelijke
toekenning in stand te houden. Met deze gedeeltelijke omzetting wordt van de 838,0
miljoen euro 541,0 miljoen euro uit het Nationaal Groeifonds toegekend en blijft 297,0
miljoen euro voorwaardelijk toegekend.

Holomicrobioom

Ondersteund door kunstmatige intelligentie, gaat het Holomicrobioom Instituut project
microbiomen onderzoeken. Een microbioom verwijst naar het geheel van micro-organismen
(zoals bacteriën, schimmels en virussen). Hierdoor komen veel toepassingen dichterbij,
zoals methoden voor grondstoffenrecycling en doorbraken op het gebied van antibioticaresistentie.
Het voorstel ziet toe op het samenbrengen van kennis op de verschillende terreinen
en het ontwikkelen van simulatiemodellen, die de onderliggende microbioommechanismen
beter gaan verklaren.

De adviescommissie adviseert om de reservering van 200,0 miljoen euro om te zetten
in een definitieve toekenning van 60,0 miljoen euro en een voorwaardelijke toekenning
van 140,0 miljoen euro. De adviescommissie ziet de economische en maatschappelijke
potentie van dit onderzoeksveld. Samen met de sterke wetenschappelijke uitgangspositie
van Nederland en de vernieuwende domein overstijgende aanpak en betrokkenheid van
het bedrijfsleven van dit project, maakt dit dat de adviescommissie positief adviseert
over dit voorstel.

Impuls Open Leermiddelen

Met open source leermiddelen kan de kwaliteit van onderwijs worden verbeterd, doordat
lesmateriaal beter aansluit bij de behoeften van leerlingen. Een gezonde open leermiddelenmarkt
heeft naar verwachting ook een positief effect op de leermiddelenmarkt in zijn geheel.
Dit project richt zich op het versterken van open leermiddelen voor het hele funderende
onderwijs.

In 2022 is bij de tweede indieningsronde aan dit project 20,5 miljoen euro en is 57,9
miljoen euro voorwaardelijk toegekend. Nieuwe tranches van de voorwaardelijke toekenning
worden omgezet wanneer het project voldoende voortgang en resultaat laat zien. In
de eerste twee jaar zijn onder andere de volgende resultaten bereikt: de projectorganisatie
en governance zijn geregeld, er is een kwaliteitsmodel ontwikkeld om de kwaliteit
van materiaal te kunnen beoordelen en er zijn in de pilotprojecten 16 collecties van
open leermaterialen ontwikkeld met in totaal ruim 3.000 materialen. De adviescommissie
ziet daarmee voldoende voortgang om te adviseren om een tranche van 19,5 miljoen euro
toe te kennen.

Innovatieprogramma Onderwijshuisvesting

De kwaliteit van onderwijshuisvesting heeft duidelijke invloed op leerprestaties en
de gezondheid van leerlingen en leraren. Leerwinsten voor leerlingen hebben grote
positieve effecten voor de toekomstige beroepsbevolking. Er ligt daarnaast een grote
maatschappelijke opgave om de schoolgebouwen te vernieuwen. De adviescommissie verwacht
dat dit voorstel kan leiden tot zowel kwaliteitsverbetering als kostenbesparing bij
nieuwbouw van schoolgebouwen. Het voorstel draagt daarmee bij aan zowel het duurzaam
verdienvermogen als aan deze maatschappelijke opgave.

In 2023 is bij de derde indieningsronde een voorwaardelijke toekenning van 275,2 miljoen
euro en een reservering van 208,5 miljoen euro toegekend. Op een aantal onderdelen
adviseerde de adviescommissie om het plan aan te scherpen en beter te onderbouwen.
De adviescommissie adviseert op basis van het aanvullende plan om 124,2 miljoen euro
toe te kennen en het gereserveerde bedrag van 208,5 miljoen euro om te zetten in een
voorwaardelijke toekenning.

Investeren in het talent van de toekomst! (Programma Techkwadraat)

De welvaart en het verdienvermogen van Nederland zijn sterk verbonden met voldoende
technisch-geschoold personeel. Ook de mate waarin personeel in alle sectoren bekwaam
is in nieuwe technologische en digitale ontwikkelingen is van belang. Dit voorstel
wil leerlingen in het funderend onderwijs veel vaker en op een aansprekende manier
in aanraking laten komen met technologie, binnen én buiten de school, zodat de belangstelling
van jongeren voor dit soort onderwijs toeneemt.

In 2023 heeft het kabinet bij de derde indieningsronde 351,6 miljoen euro gereserveerd
voor dit project. De adviescommissie constateert significante verbeteringen in de
strategische onderbouwing en de kwaliteit van het plan. Ook is er een koppeling met
de curriculumherziening in het plan, waardoor betere resultaten worden verwacht. De
adviescommissie adviseert daarom om de start en de eerste drie jaar tot en met 2027
vanuit het Nationaal Groeifonds te financieren (een toekenning van 145,8 miljoen euro).
Voor de overige jaren tot en met 2031 (205,8 miljoen euro) adviseert de adviescommissie
een voorwaardelijke toekenning.

Material Independence & Circular Batteries

Batterijtechnologie speelt een cruciale rol in de energietransitie als opslagsysteem
voor groene energie, zowel voor het stabiliseren van het elektriciteitsnet als voor
de elektrificatie van onder meer de mobiliteitssector. Het project Material Independence & Circular Batteries uit de derde indieningsronde richt zich op het realiseren van een sterke positie
voor de Nederlandse maakindustrie in de mondiale batterijketen, waarbij duurzaamheid
en circulariteit centraal staan. Dit is essentieel om de klimaatdoelstellingen te
behalen en duurzame economische ontwikkeling in Nederland te realiseren. Het programma
bestaat uit drie programmalijnen:

• Programmalijn 1 is gericht op duurzame materiaalvoorziening;

• Programmalijn 2 omvat de ontwikkeling en opschaling van duurzame batterijtechnologie;

• Programmalijn 3 is gericht op circulaire batterijsystemen voor mobiele toepassingen
en netstabiliteit.

Voor programmalijnen 2 en 3 is de voorwaardelijke toekenning uit ronde 3 (118 miljoeur
euro) in oktober 2023 omgezet. Daarnaast is er een reservering voor dit programma
van 178,0 miljoen euro. Van deze reservering is maximaal 59,7 miljoen euro voor programmalijn
1 geoormerkt. Eind januari 2024 is voor deze programmalijn een verder uitgewerkt voorstel
ingediend.

Met dit aangepaste plan is grotendeels aan de gestelde voorwaarden van de adviescommissie
voldaan. Inzet op innovaties en ontwikkelingen rondom black mass en directe recycling zijn mondiaal kansrijk. Hiermee wordt voortgebouwd op de al
in Nederland aanwezige, vooral wetenschappelijke, expertise op het vlak van materiaalkunde
en recyclingprocessen. Daarbij zijn te behalen controlepunten benoemd in de toekomstige
batterijen/materialenwaardeketen op het vlak van onder meer recyclingtechnologie en
lithiumraffinage in Nederland, onder meer via de bouw van een lithiumhydroxidefaciliteit.
De adviescommissie ziet dat in het project meer focus is aangebracht en dat dit de
kans op het genereren van nieuw duurzaam verdienvermogen vergroot. De adviescommissie
is echter niet overtuigd geraakt van het plan voor het opzetten van strategic battery business intelligence (SBBI). Ook is over de gehele linie van deze programmalijn de scope voor fase 2 nog niet voldoende
uitgewerkt.

De adviescommissie adviseert daarom om 39,9 miljoen euro van de 59,7 miljoen euro
om te zetten in een toekenning en het bedrag voor SBBI en fase 2 in reservering te houden. Een omzetting van de middelen voor programmalijn
1 betekent dat voor het gehele project in totaal 157,9 miljoen is toegekend en 138,1 miljoen
in reservering blijft.

Meer Uren Werkt!

Krapte op de arbeidsmarkt is een urgent maatschappelijk probleem in Nederland. Dit
komt mede doordat er veel in deeltijd wordt gewerkt. Dit project heeft als doel om
zichtbare en onzichtbare drempels weg te nemen in de sociale omgeving, bij arbeidsorganisaties
en bij deeltijders zelf. Dit kan resulteren in meer gewerkte uren, een structureel
hoger bbp, betere kwaliteit van maatschappelijke sectoren en meer economisch zelfstandige
burgers. Het programma kent een integrale aanpak over een langere termijn, met aandacht
voor verschillende groepen deeltijders.

In 2023 heeft het kabinet bij de derde indieningsronde 30,0 miljoen euro voorwaardelijk
toegekend en 45,0 miljoen euro gereserveerd voor dit project. De adviescommissie ziet
dat tegemoet is gekomen aan de gestelde voorwaarden. Daarom adviseert de adviescommissie
om de voorwaardelijke toekenning om te zetten in een toekenning van 30,0 miljoen euro
en de reservering van 45,0 miljoen euro voorwaardelijk toe te kennen. De toekenning
van 30 miljoen euro is bedoeld voor het opzetten en uitvoeren van de eerste onderzoeks-
en interventieactiviteiten in de sectoren onderwijs, zorg en kinderopvang en voor
het voorbereiden van de opschalingsactiviteiten (2024 tot en met 2028).

POLARIS

Het project Polaris uit de derde indieningsronde richt zich op het verder ontwikkelen
en toepassen van micro-elektrische Radio Frequency (RF) systemen, onder andere door
het doen van (fundamenteel) onderzoek en het combineren van verschillende ecosystemen.
Deze RF-systemen vinden toepassing in bijvoorbeeld radar, MRI en telecommunicatie.
De adviescommissie stelt vast dat er is voldaan aan de eerder gestelde voorwaarden
en adviseert om de voorwaardelijke toekenning van 101,7 miljoen euro om te zetten
in een definitieve toekenning. De adviescommissie is enthousiast over de potentie
van nieuwe RF-technologie en over de valorisatiemogelijkheden. Hiermee zal de technologische
en economische positie van Nederland op het gebied van RF-technologie worden versterkt.

2. Significante wijzigingen

Biotech Booster

Biotech Booster is een project uit de tweede indieningsronde. Het hoofddoel van het
project is om het Nederlandse biotechecosysteem te versterken. Het voorstel zou in
2025 terugkomen bij de adviescommissie om de voorwaardelijke toekenning (196,4 miljoen
euro) om te zetten in een toekenning. In januari 2024 heeft het indienend ministerie
(OCW) het verzoek ingediend bij de adviescommissie om vervroegd een deel van de middelen
uit de voorwaardelijke toekenning (23,0 miljoen euro) om te zetten in een toekenning.
Na uitgebreide bestudering van het verzoek heeft de adviescommissie geadviseerd om
niet mee te gaan met oplossingsscenario 1 (vervroegde omzetting middelen). Het advies
is om te kiezen voor oplossingsscenario 2 waarin het programma in de eerste fase in
beperktere vorm en omvang wordt uitgevoerd. Hiermee blijft de voorwaardelijke toekenning
van 196,4 miljoen euro onveranderd en zal de adviescommissie over deze middelen oordelen
als OCW in 2025 terug komt met de uitkomsten van de tussentijdse evaluatie.

QuantumDeltaNL

Het Ministerie van EZK heeft een wijzigingsverzoek ingediend voor het trilaterale
programma van QuantumDeltaNL (QDNL), waarover de adviescommissie in juni 2023 positief
heeft geadviseerd. Het trilaterale programma (60,2 miljoen euro) is een gezamenlijk
programma tussen Frankrijk, Duitsland en Nederland om het quantumecosysteem van Europa
te versnellen. Het maakt onderdeel uit van het grotere programma QDNL, een project
uit de eerste indieningsronde. Het internationale onderdeel van dit programma heeft
als doel een toekomstige Europese quantum-industrie op te bouwen door samen te werken
met belangrijke R&D-spelers in quantumcomputing, -communicatie en -sensing.

In het wijzigingsverzoek wordt gevraag om 12,0 miljoen euro uit het trilaterale programma
in te zetten voor het nieuwe investeringsfonds QDNL Participatie fonds 2.0. Deze 12,0
miljoen euro was in eerste instantie bedoeld om een cofinancieringsinstrument met
de European Investment Council (EIC) op te zetten. Dit blijkt echter niet haalbaar.
De adviescommissie adviseert om dit verzoek in te willigen, omdat dit een goede alternatieve
manier is om het doel te bereiken: financiering van quantum startups en scaleups en
het quantumecosysteem te bereiken.