Brief regering : Reactie op verzoek commissie over de problemen bij ministerie van Buitenlandse Zaken

Nr. 32
BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 12 maart 2024

De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken heeft in de procedurevergadering van 1 februari
2024 verzocht om een schriftelijke reactie op de brief van D.G. «Reactie m.b.t. problemen
bij Ministerie van Buitenlandse Zaken», d.d. 22 januari 2024. Hierbij bied ik mijn
reactie aan op dit verzoek.

In de brief refereert D.G. aan het Nederlandse visumafgiftebeleid in Rusland. De ambassade
in Moskou beschikt over beperkte personele capaciteit, als gevolg van het besluit
van de Russische autoriteiten om Nederlandse medewerkers van de ambassade in Moskou
tot persona non grata te verklaren. Hierdoor worden momenteel in Rusland vrijwel alleen
visumaanvragen met het reisdoel familiebezoek voor eerste- en tweedegraads familieleden
in behandeling genomen. Daarnaast blijven aanvragen mogelijk voor visa die Nederland
dient af te geven als verplichting die volgt uit bilaterale en internationale verdragen
en, in uitzonderlijke gevallen, visa op humanitaire gronden. Het inwilligingspercentage
van visumaanvragen voor familiebezoek ligt hoog. Familiebezoek is dus mogelijk en
dit wordt niet vanuit het Ministerie van Buitenlandse Zaken ontmoedigd.

Verder houdt het visumbeleid in Rusland verband met EU-brede ontwikkelingen. Als gevolg
van de Russische inval in Oekraïne is er binnen de Europese Unie besloten om de visumfacilitatieovereenkomst
(VFA), die een soepele behandeling van Russische visumaanvragen mogelijk maakte, eerst
gedeeltelijk, en per september 2022 volledig op te schorten.

Aanvullend publiceerde de Europese Commissie op 9 september 2022 strengere richtsnoeren
voor Russische visumaanvragen, die op 30 september 2022 zijn herzien. Hierin wordt
de lidstaten onder andere voorgehouden om restrictief om te gaan met het verstrekken
van multiple entry visa (waarmee de houder het Schengengebied meer dan één keer kan inreizen). De redenatie
achter dit advies is dat de volatiele situatie in Rusland het bemoeilijkt om een juiste
inschatting te maken of de aanvrager voor langere tijd zal voldoen aan de voorwaarden
voor het verstrekken van een visum.

Nederland kan zich vinden in de Europese richtsnoeren en implementeert deze voor Russische
visumaanvragen. Hoewel deze richtsnoeren niet bindend zijn, zet het ministerie er
zich voor in om het Nederlandse afgiftebeleid te laten aansluiten bij dat van andere
EU-lidstaten. Dit betekent dat er bij de beoordeling van visumaanvragen terughoudend
wordt omgegaan met het verstrekken van multiple entry visa, ongeacht de reisgeschiedenis van de aanvrager. Hierdoor kunnen aanvragers die voorheen
wellicht een multiple entry visum kregen, thans bij nieuwe aanvragen een single entry
visum verstrekt krijgen. Ik begrijp goed dat dit als vervelend kan worden ervaren
door Russische visumaanvragers en hun familie in Nederland.

Het is hierbij goed om te benoemen dat dezelfde werkwijze wordt toegepast voor alle
Russische aanvragers (ook met bestendig verblijf in een derde land) ongeacht het reisdoel.
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken monitort het visumbeleid in Rusland nauwlettend.
Waar nodig kan dit in de toekomst leiden tot aanpassingen in het afgiftebeleid.

Tot slot, briefschrijver D.G. heeft sinds december 2022 meerdere Woo-verzoeken en
klachten met betrekking tot het Nederlandse visumafgiftebeleid in Rusland ingediend
bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Betrokkene heeft op elk van deze klachten
en verzoeken een reactie ontvangen van het ministerie. Ook heeft op ambtelijk niveau
een persoonlijk gesprek met D.G. plaatsgevonden om het Nederlandse en EU visumbeleid
t.a.v. Rusland toe te lichten.

De Minister van Buitenlandse Zaken,
H.G.J. Bruins Slot