Brief regering : Toelichting op het wetsvoorstel Energietoeslag en positie van studenten

Nr. 5
BRIEF VAN DE MINISTER VOOR ARMOEDEBELEID, PARTICIPATIE EN PENSIOENEN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 3 juli 2023

Heden is door Zijne Majesteit de Koning het wetsvoorstel Energietoeslag 20231 aan uw Kamer aangeboden. De eenmalige energietoeslag 2023 is, net als in 2022, bestemd
voor huishoudens met een inkomen op of net boven het sociaal minimum. Deze huishoudens
zijn financieel niet voldoende weerbaar om de hogere energiekosten te kunnen dragen.
Tegelijkertijd ziet de regering dat ook studenten met hogere energiekosten worden
geconfronteerd en dat er studenten zijn die daardoor mogelijk in financiële problemen
komen. In het wetsvoorstel is daarom ook een regeling opgenomen voor studenten. Het
wetsvoorstel doet daarmee recht aan het advies van de Afdeling advisering van de Raad
van State en aan enkele rechterlijke uitspraken.

Het wetsvoorstel Energietoeslag 2023 bevat twee voorstellen:

1. Eenmalige energietoeslag voor huishoudens met een inkomen op of rond het sociaal minimum

De regering stelt voor om gemeenten, net als in 2022, de bevoegdheid te geven om in
het jaar 2023 via de categoriale bijzondere bijstand een eenmalige energietoeslag
toe te kennen aan huishoudens met een inkomen op of net boven het sociaal minimum.
Gemeenten hebben een grote inspanning geleverd om de energietoeslag 2022 uit te keren
en ik ben hen zeer erkentelijk voor hun bereidheid dit voor 2023 eenmalig nogmaals
te doen.

2. Eenmalige tegemoetkoming energiekosten voor studenten

Ook studenten worden met hogere energiekosten geconfronteerd en er zijn studenten
die daardoor mogelijk in financiële problemen komen. De visie van de regering is dat
dit een gedeelde verantwoordelijkheid is van overheid, ouders en student. Daarom stelt
de regering met dit wetsvoorstel voor om door de Dienst Uitvoering Onderwijs in het
studiejaar 2023–2024 eenmalig een tegemoetkoming2 in de energiekosten te laten verstrekken aan studenten met een uitwonende basisbeurs
en een aanvullende beurs.

Hierbij wordt aangesloten bij de uitgangspunten en systematiek van de studiefinanciering,
die de meest geëigende basis vormen om voor studenten een passende regeling voor tegemoetkoming
energiekosten te treffen. De hoogte van de eenmalige tegemoetkoming energiekosten
2023 voor uitwonende studenten met een basisbeurs en een aanvullende beurs staat niet
in het wetsvoorstel zelf, maar zal bij ministeriële regeling worden vastgesteld. Het
bedrag voor deze groep zal 400 euro bedragen.

Studenten die niet meer in aanmerking komen voor een prestatiebeurs, maar nog wel
voor een rentedragende lening

Studenten die op het voorziene peilmoment geen prestatiebeurs meer hebben, maar nog
wel gebruik kunnen maken van de mogelijkheid van een rentedragende lening, worden
met het wetsvoorstel niet bereikt. Het gaat hier om studenten die geen recht meer
hebben op een prestatiebeurs, omdat zij langer over hun studie doen dan de nominale
duur van hun studie. Over deze specifieke groep studenten is weinig informatie beschikbaar.
De Dienst Uitvoering Onderwijs beschikt voor deze groep namelijk niet over aanvullende
gegevens (zoals uit-/thuiswonend en wel/geen recht op aanvullende beurs), omdat deze
gegevens voor de toekenning van de lening niet relevant zijn. De komende periode doe
ik een ultieme poging om uit te zoeken hoe ik deze groep studenten tegemoet kan komen
voor de gestegen energiekosten. Ik zal uw Kamer hier zo snel als mogelijk nader over
berichten.

Gezien de urgentie om huishoudens die de energietoeslag hard nodig hebben, tegemoet
te komen en hierover duidelijkheid te kunnen geven, daarom is het wetsvoorstel in
de huidige vorm al aan uw Kamer aangeboden.

Ik acht deze procesgang op dit moment de aangewezen manier om de eenmalige energietoeslag
voor huishoudens met een inkomen op of rond het sociaal minimum en de eenmalige tegemoetkoming
energiekosten voor studenten voor 2023 zo spoedig mogelijk te kunnen invoeren, om
mensen die rekenen op deze toeslag niet langer te laten wachten. Ik realiseer me daarbij
dat ik veel flexibiliteit van uw Kamer vraag in een proces waarbij de voorbereiding
veel tijd heeft gekost.

De Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen, C.J. Schouten