Brief regering : Verkoop Chinook helikopters aan de Amerikaanse firma Billings Flying Service

Nr. 382
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 9 maart 2023

Middels deze brief informeer ik u over de voorgenomen verkoop van Chinook helikopters
aan de Amerikaanse firma Billings Flying Service. De voorgenomen verkoop betreft zes
CH-47D Chinook helikopters, bijbehorende reservedelen en toestel-specifieke testapparatuur
aan de Amerikaanse firma Billings Flying Service. Defensie stoot deze toestellen af
als gevolg van het project «Chinook Vervanging & Modernisering», dat bestaat uit de
verwerving van veertien nieuwe CH-47F MYII CAAS Chinook-helikopters en de modernisering
van zes bestaande CH-47F(NL) toestellen. In september 2015 bent u hierover geïnformeerd
(Kamerstuk 27 830, nr. 157). Inmiddels zijn de veertien nieuwe toestellen geleverd. In lijn met de motie Van
den Doel c.s. (Kamerstuk 22 054, nr. 24, d.d.17 december 1996) informeer ik uw Kamer wanneer Defensie voornemens is om een
wapensysteem te verkopen.

De potentiële koper van de helikopters is Billings Flying Service uit Montana (Verenigde
Staten). Dit bedrijf is ook de eindgebruiker van de te verkopen toestellen en zal
deze inzetten voor brandbestrijding vanuit de lucht, hulp bij humanitaire rampen en
vrachtvervoer. Het bedrijf opereert momenteel met onder meer CH-47D Chinook-helikopters
die door de Amerikaanse krijgsmacht zijn afgestoten.

De helikopters beschikken over een unieke cockpit, die alleen in Nederland en Singapore
is gebruikt. Daardoor is zowel het verzorgen van opleidingen en trainingen als het
organiseren van instandhouding en onderhoud in internationaal verband complex. Dit
maakt deze toestellen ongeschikt voor levering aan Oekraïne. Defensie heeft de Oekraïense
regering hiervan op de hoogte gesteld.

De interdepartementale Commissie Verkoop Defensie Materieel (CVDM) heeft in december
2022 ingestemd met de voorgenomen verkoop van deze zes Chinook helikopters. De CVDM
bestaat uit een afvaardiging van het Ministerie van Defensie, Ministerie van Financiën
en het Ministerie van Buitenlandse Zaken (BZ). Domeinen Roerende Zaken (DRZ, uitvoeringsorganisatie
van het Ministerie van Financiën) zal overgaan tot ondertekening van de verkoopovereenkomst
nadat de onderhandelingen met Billings Flying Service over de voorwaarden van de verkoopovereenkomst
positief zijn afgerond. Nadat de verkoopovereenkomst is getekend, wordt bij de Centrale
Dienst voor In- en Uitvoer (onderdeel van de Douane) een exportvergunning aangevraagd.
De aanvraag wordt getoetst aan het EU Gemeenschappelijk Standpunt inzake wapenexport.
Indien de exportvergunning wordt verstrekt, zal uw Kamer hierover worden geïnformeerd
door middel van de jaarlijkse rapportage «Het Nederlandse wapenexportbeleid» van BZ.
Voordat kan worden overgegaan tot overdracht, dient de VS akkoord te gaan met een
Third Party Transfer. De procedure omtrent toestemming voor de verkoop is inmiddels opgestart en Defensie
is in afwachting van de reactie hierop.

Het materieel verkeert in gebruikte staat en wordt verkocht en overgedragen in de
staat waarin het op dat moment verkeert. DRZ en Defensie streven naar ondertekening
van het contract met Billings Flying Service in maart 2023 en de overdracht zal op
enig moment daarna plaatsvinden. In de commercieel vertrouwelijke bijlage ontvangt
u de financiële informatie1.

De Staatssecretaris van Defensie,
C.A. van der Maat