Brief regering : Reactie op verzoek commissie op het artikel in het Financieel Dagblad 'Gilde koopt testbedrijf bloedbank Sanquin'

Nr. 78
BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 10 oktober 2022

De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport verzoekt om een reactie
op het artikel in Het Financieel Dagblad1 en vraagt mij specifiek in te gaan waarom deze kwestie niet met uw Kamer is besproken
en hoe de publieke belangen worden geborgd.

Het Ministerie van VWS is niet betrokken geweest bij de beslissing om Sanquin Reagents
BV te verkopen. De holding dochteronderneming Sanquin Health Solutions Group (SHS)
van de stichting Sanquin is het feitelijke onderdeel binnen de Sanquin groep dat Reagens
verkoopt. Nadat ik van de stichting Sanquin de vergevorderde plannen heb vernomen,
heb ik meteen uw Kamer hierover op de hoogte gebracht met mijn brief van 26 augustus
2022.2 De stichting Sanquin is 100% eigenaar van de holding SHS en Reagents is weer een
dochteronderneming van de holding.

De stichting Sanquin heeft het Ministerie van VWS niet betrokken in de verkoopplannen
omdat Reagents geen werkzaamheden uitvoert die verbonden zijn met de wettelijke taken.
Dit betekent dat de verkoop van Reagents als zodanig geen invloed heeft op de uitvoering
van de wettelijke taken door de stichting Sanquin. De ondernemingen waar de stichting
Sanquin een overheersende invloed op uit kan oefenen maar die geen werkzaamheden uitvoeren
in het kader van de wettelijke taken, hebben geen informatieplicht jegens de Minister.
Dit was anders in het geval van een eerdere verkoop van een andere dochteronderneming
van de stichting Sanquin, Sanquin Plasma Products BV (SPP).

In dat specifieke geval had de stichting Sanquin de werkzaamheden van een wettelijke
taak uitbesteed aan SPP. Daarmee had de verkoop van SPP direct gevolgen voor de uitvoering
van die wettelijke taak.

Reagents is een zelfstandig bedrijf dat op de commerciële markt testvloeistoffen en
andere materialen verkoopt die toepast worden bij diagnostisch en geneesmiddelenonderzoek.
Onder de klanten van Reagens bevinden zich partijen zoals onderzoekslaboratoria, ziekenhuizen
en producenten van testapparatuur, binnen en buiten Nederland.

De stichting Sanquin is geen afnemer van de diensten van Reagents. Niettemin had ik
uw Kamer graag eerder willen informeren om duidelijk te maken dat de verkoop van Reagents
geen invloed heeft op de uitvoering van de wettelijke taken van de stichting Sanquin.

De publieke belangen in de bloedvoorziening worden geborgd met de uitvoering van de
wettelijke taken door de stichting Sanquin. Zoals ik al aangaf maakt de stichting
bij de uitvoering van haar taken geen gebruik van de testvloeistoffen of andere producten
van Reagents. Oftewel de producten van Reagents vormen geen onderdeel van het publieke
belang.

Ondanks dat de uitvoering van de wettelijke taken niet beïnvloed worden door de verkoop,
zal de stichting een (beperkt) financieel nadeel ondervinden met het wegvallen van
Reagents. Zo zal Reagents minder staf- en concerndiensten van de stichting afnemen.
Hierdoor valt een deel van de inkomsten weg en krijgt de stichting te maken met zogeheten
transitiekosten in verband met de afbouw van deze diensten. De stichting Sanquin brengt
deze kosten momenteel in kaart. De stichting Sanquin verwacht niettemin een financieel
voordeel van de verkoop van Reagents. De stichting zal namelijk een deel van de verkoopopbrengst
ontvangen door uitkering van dividend door de holding SHS. Jaarlijks keur ik het beleidsplan
en de begroting van Sanquin goed. Ik zal in dit traject erop toezien dat de genoemde
transitiekosten onder geen beding ten laste komen van de prijzen van de kort houdbare
bloedproducten.

Er bestaat een onderscheid tussen mijn ministeriële verantwoordelijkheid over de bloedvoorziening
en de vrijheid van de stichting Sanquin om als private organisatie dochterondernemingen
op te zetten dan wel te verkopen. Op grond van de Wet inzake bloedvoorziening wijst
de Minister van VWS één Bloedvoorzieningsorganisatie aan die de wettelijke taken uitvoert.

Ik heb eerder dit jaar mijn reactie naar uw Kamer gestuurd op een onderzoek3 naar onder meer de aansturing van de Bloedvoorzieningsorganisatie. Hierin heb ik
aangegeven dat ik samen met de stichting Sanquin ga onderzoeken hoe de wettelijke
taken in een aparte juridische entiteit geplaatst kunnen worden.4

Door de wettelijke taken nadrukkelijker te scheiden van de overige onderdelen van
de stichting Sanquin, wil ik het toezicht op de wettelijke taken vereenvoudigen.

Daarnaast benadrukt dit het publieke belang van de bloedvoorziening en voorkomt het
(de schijn van) vermenging van de wettelijke taken met de niet-wettelijke activiteiten.
Ik zal uw Kamer vanzelfsprekend op de hoogte houden van dit proces.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.J. Kuipers