Brief regering : Reactie op verzoek van het lid Van Raan, gedaan tijdens de Regeling van Werkzaamheden van 12 april 2022, over exportkredietverzekeringen

Nr. 397 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 24 mei 2022

Hierbij bied ik, mede namens de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
de antwoorden aan op de schriftelijke vragen gesteld door de leden Van Raan en Teunissen
(Partij voor de Dieren) over «exportsteun uit Nederlands belastinggeld voor een omstreden
project op de Filipijnen (deel 2).» Deze vragen werden ingezonden op 15 maart 2022
(Aanhangsel Handelingen II 2021/22, nr. 2863)

Tevens kom ik middels deze brief tegemoet aan het verzoek van uw Kamer om een brief
over de besluitvorming aangaande het onder de exportkredietverzekering (ekv) te dekken
project in de baai van Manila. Dat verzoek werd gedaan tijdens het ordedebat op 12 april
(Handelingen II 2021/22, nr. 71, Regeling van Werkzaamheden). In het kader van dat
verzoek kan ik uw Kamer mededelen dat ik heb besloten om in te stemmen met de acceptatie
van de verzekeringsaanvraag.

Graag wil ik daarbij vooropstellen dat de Staat zich, conform het Nederlandse mvo-beleid
voor exportkredietverzekering, houdt aan internationale standaarden en geen transacties
verzekert met onaanvaardbare risico’s voor mens, dier en milieu. Dat is dus ook hier
niet het geval.

Zoals uw Kamer en verscheidene groepen uit het maatschappelijk middenveld terecht
signaleerden, kent dit project risico’s. Het project is in eerste aanleg op basis
van Filipijnse wet- en regelgeving opgestart en was niet in lijn met internationale
mvo-standaarden op het vlak van mitigatie en compensatie van natuurwaarden, inkomensderving
en herhuisvesting. Dergelijke lacunes in het mitigatie- en compensatiebeleid van het
project zijn sinds de betrokkenheid van Boskalis, Atradius Dutch State Business (ADSB),
de Nederlandse Staat en hun internationale consultants en mede dankzij de ontvangen
signalen van de ambassade en ngo’s, geadresseerd of worden geadresseerd in de nog
te nemen stappen zoals beschreven in het Environmental and Social Action Plan (ESAP).
Het ESAP is opgesteld door de onafhankelijk opererende consultants MFC en Earth Active,
en dient door de projecteigenaar te worden uitgevoerd. ADSB neemt hierover voorwaarden
op in de verzekeringspolis. Middels dit ESAP, in combinatie met de reeds genomen stappen,
voldoet het project aan de internationale mvo-standaarden en daarmee aan ons nationale
beleid.

De mvo-beoordeling van dit project is zorgvuldig uitgevoerd en heeft ruim anderhalf
jaar in beslag genomen. Een onderdeel van de beoordeling was een site-visit in februari 2022 waarbij medewerkers van ADSB en het Ministerie van Financiën gesproken
hebben met verschillende belanghebbenden, waaronder een aantal ngo’s en de vertegenwoordigers
van lokale gemeenschappen. Deze gesprekken bevestigden dat de projecteigenaar op koers
ligt om het project aan de internationale standaarden te laten voldoen. Dit beeld
sluit aan bij het perspectief van de Nederlandse ambassade in Manilla. De ambassade
wijst op het belang van het project voor de economische ontwikkeling en werkgelegenheid
in de Filipijnen. Daarbij constateert de ambassade dat de projecteigenaar aangeeft
conform wet- en regelgeving te handelen en er geen sprake is van een informatiepositie
bij de ambassade die leidt tot een negatief oordeel over de projecteigenaar. Het beeld
dat de projecteigenaar zich inzet om het project te laten voldoen aan internationale
standaarden, en daarbij actief de samenwerking zoekt met ngo’s, wordt herkend. Tegelijkertijd
wijst de ambassade erop dat het onontkoombaar is dat bij dit omvangrijke project sprake
is van weerstand van een aantal partijen, klachten en juridische procedures. Daarbij
neemt de ambassade waar dat in een aantal gevallen een oplossing is bereikt en dat
in de overige zaken op basis van noodzakelijke additionele inzet naar een oplossing
wordt gezocht.

Ik kan uw Kamer verzekeren dat de uitvoerder van de exportkredietverzekering, ADSB,
en de onafhankelijk opererende consultants er middels monitoring op zullen toezien
dat de te nemen stappen uit het ESAP ook daadwerkelijk uitgevoerd zullen worden. Tekortkomingen
in de uitvoering van het ESAP die geconstateerd worden door de consultants moeten
door de projecteigenaar worden geadresseerd. Vanwege de uitdagingen van het project
op het gebied van biodiversiteit heeft de projecteigenaar ervoor gekozen om naast
het inhuren van de internationale consultants ook advies in te winnen bij diverse
instanties zoals (inter)nationale vogel- en wetlandexperts verbonden aan universiteiten
in zowel de Filipijnen als daarbuiten. Ook werkt het project samen met ngo’s die bereid
zijn om actief mee te denken met het project.

Alles in overweging nemende heb ik voldoende vertrouwen dat milieu- en sociale schade
conform internationale standaarden voorkomen, gemitigeerd en/of gecompenseerd/hersteld
wordt. Het project zal daarmee voldoen aan de internationale standaarden die integraal
zijn overgenomen in het Nederlandse mvo-beleid voor exportkredietverzekeringen.

De Staatssecretaris van Financiën, M.L.A. van Rij