Brief regering : Laatste stand van zaken met betrekking tot de toezeggingen die zijn gedaan tijdens het commissiedebat FATCA van 28 september 2021

Nr. 290 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 8 maart 2022

Met deze brief geef ik, mede namens de Minister van Financiën, vervolg aan het verzoek
van de vaste commissie voor Financiën van 13 januari 2022 om de laatste stand van
zaken met betrekking tot de toezeggingen die zijn gedaan tijdens het commissiedebat
FATCA van 28 september 2021 (Kamerstuk 25 087, nr. 283) weer te geven. In deze brief ga ik in op de acties die de afgelopen twee maanden,
zowel bilateraal als in EU-verband, zijn ondernomen om meer duidelijkheid te krijgen
van de VS over de inspanningsverplichting voor banken en de positie van toeval-Amerikanen.
Ook ga ik in op het aantal toeval-Amerikanen en de informatievoorziening.

Stand van zaken acties bilateraal en in Europees verband

Onder de Amerikaanse FATCA-wetgeving hebben banken wereldwijd de verplichting om informatie
te verstrekken over Amerikaanse personen die een rekening bij hen hebben, inclusief
een Amerikaans US TIN (dit is vergelijkbaar met het Nederlandse BSN). De banken hebben
aangegeven er zeker van te willen zijn dat zij voldoen aan de inspanningsverplichting
en geen risico lopen om door de Amerikaanse autoriteiten aangemerkt te worden als
significant non-compliant met mogelijk hoge boetes als gevolg1. Eind vorig jaar hebben de grootbanken toegezegd om geen rekeningen te sluiten van
Nederlanders met ook de Amerikaanse nationaliteit bij het enkel ontbreken van een
US TIN of CLN tot 1 september 2022. Ik zet mij daarom, zowel in bilateraal als in
EU-verband, in om vóór 1 september 2022 meer duidelijkheid te verkrijgen van de VS
over de inspanningsverplichting voor banken zodat voor hen duidelijk is met welke
inspanningen zij niet als significant non-compliant worden aangemerkt en toeval-Amerikanen
niet meer geconfronteerd zullen worden met bankproblemen.

Zoals genoemd door onze voorgangers tijdens het commissiedebat van 28 september 2021
en in de voortgangsbrief van 10 december 20212 verwachten wij dat de VS in het voorjaar met meer duidelijkheid voor de banken komt
omtrent het voldoen aan de inspanningsverplichting van banken onder de FATCA-regelgeving.
Mede als gevolg van de door Nederland en in EU-verband genomen acties, heeft het Amerikaanse
Ministerie van Financiën (Treasury) in de VS afgelopen zomer een werkgroep opgestart
om deze inspanningsverplichting verdere invulling te geven. In december jl. heeft
onze ambassadeur, samen met de Franse ambassadeur, in de VS op hoog ambtelijk niveau
met Treasury gesproken en naar de voortgang van de werkgroep geïnformeerd. In dit
gesprek heeft Treasury aangegeven te werken aan nadere uitleg voor de banken én dat
ook wordt gekeken naar de mogelijkheden om de Amerikaanse aangifteprocedure verder
te versoepelen voor toeval-Amerikanen. Tegelijkertijd moet daarbij wel opgemerkt worden
dat Treasury niet alle mogelijke wijzigingen zelf in de hand heeft en voor het versoepelen
van de aangifteprocedure goedkeuring nodig is van het Amerikaanse Congres. In de komende
maanden verwacht ik van Treasury meer duidelijkheid te krijgen. De Minister heeft
nogmaals het belang hiervan aangegeven tijdens haar ontmoeting met de Amerikaanse
Minister van Financiën op 15 februari jl. Ik ben daarnaast voornemens om in het voorjaar
een vervolggesprek te plannen met Treasury. Ook is de Nederlandse ambassade met een
initiatief gestart om dit onderwerp op de agenda te zetten bij de leden van het Congres
en zijn daarvoor de eerste gesprekken gevoerd. Ook op EU-niveau vinden ontwikkelingen
plaats. Het Franse voorzitterschap wil op 7 maart een technische bijeenkomst organiseren
met betrokken lidstaten om een gezamenlijk standpunt richting de VS met betrekking
tot mogelijke oplossingen te verkennen. Nederland ondersteunt het voorzitterschap
hierin en zal een actieve bijdrage leveren aan deze bijeenkomst.

Aantal toeval-Amerikanen

Op 3 september jl. hebben onze voorgangers uw Kamer geïnformeerd over het aantal missende
US TIN’s van rekeninghouders van de vier grootbanken, gebaseerd op de 2020-rapportage
aan de VS onder de FATCA-IGA.3 Tijdens het commissiedebat van 28 september 2021 heeft uw Kamer gevraagd om de cijfers
nogmaals te controleren om er zeker van te zijn dat de gehele groep toeval-Amerikanen
in beeld is. Op 10 december 2021 heeft uw Kamer daarnaast een brief ontvangen van
een groep «accidental Americans», waarin zij aangeven dat de gerapporteerde cijfers
afwijken van het aantal Nederlandse staatsburgers met VS achtergrond dat het CBS rapporteert.
In de voortgangsbrief van 10 december 2021 is aangegeven dat uit navraag bij de banken
blijkt dat de eerder aan uw Kamer gerapporteerde cijfers juist zijn en dat het inderdaad
het aantal toeval-Amerikanen betreft dat bekend is bij de vier Nederlandse grootbanken.
Hierbij is ook aangegeven dat niet alle toeval-Amerikanen in Nederland bij de vier
Nederlandse grootbanken in beeld zijn.4 Dit kan de reden zijn waarom de cijfers van het CBS afwijken van de gerapporteerde
cijfers. Een aanvullende verklaring zou kunnen zijn dat het CBS niet het begrip US
person hanteert, maar inwoner van Nederland met een migratieachtergrond uit de VS.
Deze twee begrippen komen niet geheel overeen. Zo worden minderjarigen meegenomen
in de CBS-cijfers, terwijl deze groep niet altijd een te rapporteren bankrekening
zal hebben. Verder blijkt uit de gegevens van het CBS5 voor het jaar 2020 dat van de 46.807 inwoners van Nederland met een migratieachtergrond
uit de Verenigde Staten er 16.012 tot de tweede generatie toebehoren. Deze groep is
per definitie niet geboren in de VS en is mogelijkerwijs geen US person aangezien
men volgens de Amerikaanse wet niet altijd VS staatsburger is als één van de ouders
dat ook is.6 Daarnaast zal deze groep vanwege het ontbreken van een geboorteplaats in de VS bij
de banken niet of minder goed in beeld zijn. Uit navraag bij de Nederlandse Vereniging
van Banken blijkt daarnaast dat zij geen nieuwe informatie hebben. Ik heb dus geen
reden om te twijfelen aan de eerder door de banken gerapporteerde cijfers.

Ook schrijft deze groep «accidental Americans» dat het aantal bankrekeningen dat aangehouden
wordt door US persons hoger zou moeten liggen dan zou blijken uit de cijferrapportage.
Daarbij merk ik op dat de cijferrapportage betrekking heeft op het aantal US persons,
niet op het aantal rekeningen dat aangehouden wordt door deze US persons. Aangezien
US persons meerdere bankrekeningen kunnen aanhouden, kan dit aantal inderdaad afwijken.
Overigens wil ik graag opmerken dat ongeacht het precieze aantal toeval-Amerikanen
ik mij blijf inzetten om de problematiek te verminderen waar deze groep tegenaan loopt.

Informatievoorziening

Zoals toegezegd zou ik uw Kamer ook blijven informeren over de informatievoorziening
rondom FATCA. De Q&A over FATCA op rijksoverheid.nl is op basis van recente ontwikkelingen
geactualiseerd.7 Daarnaast ontvangen ouders die bij de Nederlandse ambassade in de VS een paspoort
aanvragen voor hun in de VS geboren kind sinds kort een extra flyer met informatie
over de gevolgen van geboorte in de VS.

Vervolg

Mijn inzet is om voor 1 september 2022 meer duidelijkheid van de VS te krijgen over
de inspanningsverplichting voor de banken en de positie van toeval-Amerikanen. Ik
zal uw Kamer ruim voor deze datum hierover informeren in een nieuwe voortgangsbrief.

De Staatssecretaris van Financiën, M.L.A. van Rij