Brief regering : Reactie op de motie van het lid Agema c.s. over geen blootfoto's verlangen bij hersteloperaties

Nr. 1140 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 24 januari 2022

De motie van het lid Agema1 vraagt om te bewerkstelligen dat zorgverzekeraars geen blootfoto’s meer verlangen
van verzekerden bij hersteloperaties. Over de uitvoering van de motie heb ik overleg
gevoerd met zorgverzekeraars, met de Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie
(NVPC) en met de NZa. In deze brief ga ik eerst in op de relevante regelgeving en
daarna op de wijze waarop ik invulling zal geven aan de motie.

Relevante regelgeving

• Vanuit de Zvw is een breed basispakket aan zorg verzekerd. Zorgverzekeraars voeren
de Zvw uit voor hun verzekerden. In de Zvw is opgenomen dat een verzekeraar een zorgplicht
heeft, waarbij de verzekerde recht heeft op (vergoeding van de) zorg, maar dat de
verzekeraar niet alles hoeft te vergoeden; alleen wat de patiënt nodig heeft (wat
medisch noodzakelijk is).

• Zorgverzekeraars kunnen bepalen voor welke vormen van zorg zij een vorm van toetsing
wensen op de vraag of de zorginzet verzekerde zorg is, bijvoorbeeld via een machtiging.
Dit legt een zorgverzekeraar vast in zijn polisvoorwaarden.

• In het Besluit Zvw is bepaald dat een behandeling van plastisch-chirurgische aard
alleen in bepaalde gevallen onder de verzekerde zorg valt, onder andere voor correctie
van verminkingen die het gevolg zijn van een ziekte, ongeval of geneeskundige verrichting.
Behandelingen die een puur cosmetisch karakter hebben zijn op basis van het Besluit
uitgesloten van vergoeding, omdat er geen sprake is van een medische noodzaak.

• De Vereniging Artsen Volksgezondheid2 heeft samen met ZN en Zorginstituut Nederland3 (ZIN) een werkwijzer opgesteld voor de beoordeling van behandelingen van plastisch-chirurgische
aard. Zorgverzekeraars volgen de inhoud hiervan, waardoor er consensus is onder individuele
zorgverzekeraars en zij op basis van dezelfde criteria vaststellen of een behandeling
voor vergoeding vanuit de Zvw in aanmerking komt.

• «Medische foto’s»4 zijn onderdeel van het medisch dossier met alle beveiliging van dien. Foto’s zijn
in bepaalde gevallen noodzakelijk om te beoordelen of er sprake is van een medische
noodzaak en daarmee verzekerde zorg. Daarmee is het delen van een medische foto uit
het dossier met de zorgverzekeraar via een beveiligde omgeving onvermijdelijk.

Uitvoering van de motie

In lijn met de motie ga ik inzetten op verbeteringen in het proces van de machtigingen
voor deze behandelingen, opdat deze minder belastend ervaren worden voor patiënten.
Op dit moment verken ik de volgende mogelijke verbeteringen met partijen:

1. Geen machtigingen meer voor de primaire en secondaire borstreconstructies na borstkanker.
Zorgverzekeraars en plastisch chirurgen hebben een gezamenlijke wens om de machtigingen
voor de primaire en secondaire borstreconstructies na borstkanker te laten vervallen
(deze reconstructies bestaan soms uit een serie stapsgewijze operaties). Dit voorkomt
circa 5000 machtigingsaanvragen per jaar. Dit vergt dat de NZa een aparte DBC-code
voor deze hersteloperatie introduceert. De NZa heeft inmiddels toegezegd hieraan mee
te werken.

2. Verkennen of het machtigingsproces voor de overige (tertiaire) 200–300 hersteloperaties
(hersteloperaties geruime tijd na de behandeling van borstkanker) – waarvoor wel een
machtiging moet worden aangevraagd – verbeterd kan worden, waardoor mogelijk het aantal
foto’s dat gedeeld moet worden beperkt wordt.

3. Verkennen of zorgverzekeraars hun patiënten beter kunnen voorlichten over welke behandelingen
wel/niet vergoed worden (en onder welke voorwaarden), zodat patiënten hun arts niet
vragen om machtigingsaanvragen in te dienen voor behandelingen waarvan zij denken
dat deze vergoed worden terwijl dat niet zo is.

4. Verkennen hoe voorkomen kan worden dat plastisch chirurgen machtigingsaanvragen indienen
voor behandelingen waarvan al vooraf kan worden gesteld dat deze niet vergoed worden.

5. Afspreken met plastisch chirurgen dat zij zich tot het uiterste inspannen om – namens
de verzekerde – bij de machtigingsaanvraag de noodzakelijke «medische foto’s» (dus
niet: blootfoto’s) mee te sturen.

6. Afspreken met zorgverzekeraars dat zij bij het ontbreken van noodzakelijke «medische
foto’s» in het machtigingsdossier niet meteen aan de verzekerde vragen om een «blootfoto»
op te sturen, maar de verzekerde vragen om contact op te nemen met de plastisch chirurg
opdat die het dossier met de noodzakelijke «medische foto’s» complementeert. Hierdoor
vindt het machtigingsproces plaats daar waar het bedoeld is: in de strikt beveiligde
omgeving tussen zorgaanbieder en zorgverzekeraar.

Met bovenstaande verbeteringen en afspraken kan worden voorkomen dat blootfoto’s moeten
worden uitgewisseld tussen de verzekerde en zorgverzekeraar. Wel zullen foto’s deel
blijven uitmaken van de beoordelingsprocedure voor het toekennen van machtigingen
voor tertiaire borstreconstructies. Ik zet erop in dat het machtigingsproces enkel
verloopt via medische foto’s, die om medische redenen al standaard en noodzakelijkerwijs
gemaakt worden door of namens de behandelend arts, en die worden uitgewisseld tussen
de zorgaanbieder en de zorgverzekeraar via de beveiligde omgeving voor medische informatie
die daarvoor is. Daarbij vindt de beoordeling van de aanvragen plaats door medisch
adviseurs (artsen) die een BIG-registratie hebben en gebonden zijn aan het medisch
beroepsgeheim.

Ik zal u voor het zomerreces op de hoogte brengen van de uitkomsten van mijn gesprekken
met partijen over het doorvoeren van verbeteringen in het proces van machtigingen.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.J. Kuipers