Brief regering : Geannoteerde agenda informele EU gezondheidsministersbijeenkomst 2 oktober 2020

25 295
Infectieziektenbestrijding

Nr. 577 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR MEDISCHE ZORG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 28 september 2020

Hierbij bied ik u de geannoteerde agenda voor de informele videoconferentie van EU-gezondheidsministers
van 2 oktober a.s. aan.

Ik ben voornemens deel te nemen aan deze videoconferentie.

De Minister voor Medische Zorg,
T. van Ark

Bijlage 1. Geannoteerde agenda informele videoconferentie EU-gezondheidsministers, 2 oktober 2020

Beleidsdebat: Hervormingen Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)

Inhoud:

Het Duitse EU-voorzitterschap is voornemens een eerste bespreking te houden over de
mogelijk noodzakelijke hervormingen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)1. Discussies over het functioneren van de WHO zijn van alle tijden. Echter, de huidige
gezondheidscrisis maakt deze discussie urgenter dan ooit tevoren. Vooral het feit
dat de VS zich terugtrekt uit de WHO, de kritiek op de vermeende te nauwe banden tussen
de WHO en China en de structurele tekorten op de begroting, gecombineerd met kritiek
op het feit dat externe partners als de Gates Foundation te belangrijk zijn geworden,
maakt dat het belangrijk is dat de EU als een eenheid deze discussies aangaat. De
meeting heeft tot doel om tot een basisconsensus te komen over de richting van de
WHO eventuele noodzakelijke hervormingen en ook over gezamenlijke EU inzet.

Nederlandse inzet:

Nederland is voor een grondige en onafhankelijke evaluatie van de internationale corona-response.
Hieruit zullen ongetwijfeld lessen getrokken worden over de werkwijze van de WHO en
haar lidstaten. In deze discussie rondom het functioneren van de WHO trekt Nederland
graag op in EU-verband.

Nederland steunde in mei jl. de in de World Health Assembly aangenomen resolutie die
werd getrokken door de EU, waarin tot een dergelijk onderzoek wordt opgeroepen. Het
panel dat dit onderzoek zal uitvoeren is inmiddels samengesteld: het Independent Panel for Pandemic Prepardness and Response (IPPR) en wordt geleid door Helen Clark (voormalig premier Nieuw-Zeeland en UNDP Administrator)
en Ellen Johnson Sirleaf (voormalig President Liberia en nobelprijs winnaar).

Eén van de zaken die door deze Covid-pandemie duidelijk is geworden, is dat de WHO,
om haar mandaat effectief te kunnen vervullen, afhankelijk is van de naleving van
de International Health Regulations (IHR) door haar lidstaten.

De WHO heeft de autoriteit niet om naleving af te dwingen. Aan het panel is gevraagd
om met aanbevelingen te komen.

Daarnaast kampt de WHO met een structureel budgettekort en te weinig flexibiliteit
vanwege de hoge mate van oormerking. Als onderdeel van de discussie over de gewenste
toekomstige rol van de WHO en de uitkomst van het onderzoek naar de coronaresponse,
zou een toename van de verplichte en/of ongeoormerkte vrijwillige contributie kunnen
worden overwogen.

Het Independent Oversight and Advisory Committee (IOAC) heeft in een eerste interim- rapport geconstateerd dat de WHO heeft gehandeld
conform de International Health Regulations (IHR). Wel heeft de Committee geadviseerd
om de IHR te herzien, waaronder het doorlichten van de taken en verantwoordelijkheden
van de WHO, als ook die van de lidstaten. Nederland is van mening dat aanbevelingen
ter versterking van de IHR serieus moeten worden overwogen en moeten worden uitgewerkt
op basis van de evaluatie van de coronarespons.

Nederland is bezorgd over het voorgenomen uittreden van de VS. Goede internationale
coördinatie bij coronacrisis en andere mondiale gezondheidskwesties is een wereldwijd belang. De WHO heeft alle lidstaten nodig om haar
rol goed te kunnen vervullen. Internationale inzet is om de VS zoveel mogelijk aangehaakt
te houden. Stopzetting van de financiering van een van de grootste donoren van de
WHO heeft ook direct impact op regulier werk WHO. Het opzetten van parallelle coördinatiestructuren,
zoals nu in VS overwogen, zal niet bijdragen aan een effectieve respons.

Indicatie krachtenveld Raad

Naar verwachting zullen aanwezige EU gezondheidsministers actief bijdragen aan deze
discussie. De EU en de lidstaten hebben zich actief opgesteld in de discussies binnen
de WHO.