Brief regering : Samenwerkingsregeling waarborging plannen van aanpak landstaken Curaçao en Sint Maarten

Nr. 217 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES

Ontvangen ter Griffie op 5 juni 2020.

De voordracht voor het vast te stellen koninklijk besluit kan niet eerder worden gedaan
dan op 3 juli 2020. Het koninklijk besluit is aan beide Kamers overlegd tot en met
4 juli 2020.

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 5 juni 2020

Sinds 10 oktober 2010 is de Algemene Maatregel van Rijksbestuur Samenwerkingsregeling
waarborging plannen van aanpak landstaken Curaçao en Sint Maarten (hierna: Samenwerkingsregeling)
van kracht. Hierin is vastgelegd dat er voor de landstaken die Curaçao en Sint Maarten
op het moment van de staatkundige hervorming nog niet naar behoren konden uitvoeren,
een plan van aanpak is om de landstaak zelfstandig uit te kunnen voeren. Voor de uitvoering
van de plannen van aanpak is uitgegaan van een termijn van twee jaar. De Samenwerkingsregeling
geeft de mogelijkheid om de regeling te verlengen met twee jaar wanneer niet alle
plannen binnen de termijn afgerond zijn. Verlenging heeft eerder plaatsgevonden in
2012 (Stb. 2012, nr. 363), 2014 (Stb. 2014, nr. 296), 2016 (Stb. 2016, nr. 296) en 2018 (Stb. 2018, nr. 242). De werkingsduur van de Samenwerkingsregeling is dus tot 10 oktober 2020.

Stand van zaken Curaçao

De Voortgangscommissie Curaçao heeft in februari 2017 geconstateerd dat alle plannen
van aanpak landstaken Curaçao zijn uitgevoerd. De Voortgangscommissie Curaçao heeft
haar werkzaamheden per 1 juni 2017 beëindigd. Sindsdien heeft de Samenwerkingsregeling
geen werking meer voor Curaçao.

Stand van zaken Sint Maarten

Sint Maarten heeft drie van de oorspronkelijke vijf plannen van aanpak voor de uitvoering
van landstaken afgerond. Alleen de plannen van aanpak voor het gevangeniswezen en
de politie zijn nog in uitvoering. In de nasleep van de orkanen Irma en Maria heeft
de Voortgangscommissie Sint Maarten in haar rapportages geconstateerd dat belangrijke
onderdelen van de justitieketen zwaar getroffen zijn waardoor in die periode nauwelijks
sprake is geweest van het meten van voortgang op deze plannen van aanpak. Ook in de
periode van wederopbouw blijkt dat er de afgelopen twee jaar onvoldoende vooruitgang
is geboekt. Voor zowel het plan van aanpak gevangeniswezen als het plan van aanpak
politie geldt dat deze niet vóór 10 oktober 2020 zullen zijn voltooid. Voor het Korps
Politie Sint Maarten geldt wel dat het de afgelopen periode een positieve ontwikkeling
heeft doorgemaakt.

De Voortgangscommissie Sint Maarten heeft geadviseerd dat, hoewel verlenging in de
rede ligt omdat de plannen van aanpak nog niet zijn voltooid, verlenging van de Samenwerkingsregeling
alleen zinvol is wanneer aan beide kanten de wil tot samenwerking bestaat. Het advies
van de Voortgangscommissie en de voortgang van de plannen van aanpak zijn besproken
in een ministerieel overleg tussen Sint Maarten en Nederland op 23 april 2020. Tijdens
dit overleg hebben beide partijen aangegeven het belang en de urgentie van de voltooiing
van de resterende plannen van aanpak te onderschrijven. Door Sint Maarten is het commitment
uitgesproken dat (politieke) besluiten zullen worden genomen die de juiste randvoorwaarden
creëren. Hoewel met verlenging de Samenwerkingsregeling zal gelden tot 10 oktober
2022, streven de landen naar afronding van de resterende plannen van aanpak zoveel
eerder als mogelijk.

De Rijksministerraad heeft op vrijdag 5 juni jl. ingestemd met de verlenging van de
Amvrb. Conform artikel 42, vierde lid, van de Amvrb dienen beide Kamers van de Staten-Generaal
gekend te worden in ieder besluit tot beëindiging of verlenging van de Amvrb. Daarnaast
dient de verlenging van het besluit uiterlijk twee maanden voor het verstrijken van
de huidige termijn (10 augustus 2020) bekendgemaakt te worden. Het ontwerp van het
koninklijk besluit dat deze verlenging regelt treft u bij dit schrijven aan.

Hierbij benadruk ik graag nogmaals dat verlenging van de Samenwerkingsregeling niet
vrijblijvend is. Al jarenlang blijkt uit rapportages van de Voortgangscommissie en
de Raad voor de Rechtshandhaving, en uit uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten
van de Mens dat de detentiesituatie op Sint Maarten ontoereikend is. Nederland heeft
de afgelopen jaren uitvoerig gemonitord op de gemaakte afspraken en ondersteuning
aangeboden op juridisch, organisatorisch en bouwkundig vlak. Van het gedane ondersteuningsaanbod
heeft Sint Maarten beperkt gebruik gemaakt. De Samenwerkingsregeling, die gebaseerd
is op samenwerking, kan uitsluitend bijdragen aan structurele verbeteringen in de
detentiesituatie, indien gemaakte afspraken worden nagekomen. Het gebrek aan vooruitgang
op het gebied van detentie, vraagt nu om een daadkrachtigere aanpak. Zowel Sint Maarten
en Nederland hebben zich daar aan gecommitteerd en de uitvoering daarvan zal nauwgezet
gemonitord worden. Aanvullend zal er verkend worden of en welke stappen nodig zijn
om de uitvoering van de plannen van aanpak te versnellen. Hiertoe blijven Sint Maarten
en Nederland in overleg.

De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.W. Knops