Brief regering : Officiële Controle Verordening van toepassing in alle lidstaten van de EU

Nr. 2840 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 19 december 2019)

Graag informeer ik uw Kamer over de Officiële Controle Verordening (EU 625/2017, hierna:
OCR). De OCR is op 14 december jl. van toepassing geworden in alle lidstaten van de
EU.

De OCR regelt het toezicht op de gehele agrovoedselketen en is een herziene en uitgebreidere
versie van de bestaande Officiële Controle Verordening (EG 882/2004) waarbij ook de
controlebepalingen uit andere bestaande EU-wetgeving zijn opgenomen. Deze herziening
heeft als doel om de bestaande Europese controleregelgeving te moderniseren, stroomlijnen
en vereenvoudigen. De OCR is verbindend in al haar onderdelen en is rechtsreeks van
toepassing in alle lidstaten van de Europese Unie.

In 2013 heeft de Europese Commissie (EC) haar voorstel voor de OCR aan de Raad en
het Europees parlement gepresenteerd, waarna zij hun standpunt hebben bepaald. In
juni 2016 zijn, onder leiding van het Nederlands voorzitterschap van de EU, de discussies
over de OCR geconcludeerd in een politiek akkoord. Uw Kamer en de belanghebbenden
zijn destijds over de Nederlandse inzet tijdens dit traject geïnformeerd en geconsulteerd.

Vanaf 2017 is in nauwe samenwerking met het Ministerie van VWS, de NVWA, de plantaardige
keuringsdiensten, de Douane en belanghebbenden gewerkt aan de invulling van de uitvoerings-
en gedelegeerde handelingen onder de OCR, de nationale wetgeving aangepast en het
Nederlands keurings- en toezichtsregime in lijn gebracht met de OCR. De uitgangspunten
die hierbij zijn gehanteerd, zijn het bevorderen van veiligheid op basis van een risico-gebaseerde
benadering en het doorvoeren van noodzakelijke en wenselijke wijzigingen in de Nederlandse
toezichtspraktijk.

Een belangrijk verschil met de bestaande EG 882/2004, is dat de OCR een breder bereik
heeft. Waar de EG 882/2004 het toezicht regelde op diergezondheid, dierenwelzijn, voedselveiligheid, import en intracommunautaire handel,
is dat in de OCR uitgebreid met onder meer controlebepalingen voor plantgezondheid,
biologische landbouw, genetisch gemodificeerde organismen en gewasbeschermingsmiddelen.
Ook vallen in tegenstelling tot de EG 882/2004 niet alleen officiële controles, maar
ook andere officiële activiteiten onder de reikwijdte van de OCR. Bij andere officiële
activiteiten kan gedacht worden aan het verlenen van vergunningen of erkenningen en
de afgifte van officiële certificaten of officiële verklaringen. Daarnaast bevat de
OCR de kaders voor laboratoria, mandatering van officiële controletaken, (verplichte)
vergoedingen en heffingen, gebruik van ICT en controlejaarplannen.

Tot slot voorziet de OCR in nieuwe en aangescherpte regels voor plantaardige producten.
Het gaat dan bijvoorbeeld om nieuwe regels voor fytosanitaire laboratoria als intensivering
van de fytosanitaire importcontroles.

De gevolgen van de OCR voor bedrijven en de uitvoering zijn op dit moment te overzien.
Ik investeer in het OCR-bestendig maken van Nationale Referentie Laboratoria en breidt
de inspectiecapaciteit bij de NVWA uit voor vooral de fytosanitaire importcontrole.
Ook zijn als gevolg van de OCR extra NVWA-dierenartsen nodig voor het toezicht bij
het doden van dieren (slachthuis, noodslacht etc.). Voorts vraagt de OCR om aanpassing
van het Nederlands importcontrole-datasysteem om de elektronische data-uitwisseling
met het Europese importcontrole-data systeem te kunnen voortzetten. De data-uitwisseling
kan in de beginfase van de OCR mogelijk nog op kinderziektes stuiten, maar alle inspanningen
zijn er op gericht om het bedrijfsleven hier weinig of geen hinder van te laten ondervinden.
De verdere effecten van de OCR worden meegenomen in het vervolgonderzoek tarieven
van de NVWA dat ik in het eerste kwartaal van 2020 aan uw Kamer zal aanbieden.

De winst voor Europa en Nederland ligt vooral in het feit dat de OCR de interne markt
en daarmee het gelijke speelveld in de EU faciliteert en het veiliger maakt voor mens,
plant en dier. Meer concreet heeft de OCR ook opgeleverd dat de mogelijkheid tot elektronische
data-uitwisseling tussen het Nederlands en Europees importcontrole-datasysteem juridisch
is vastgelegd. Dit biedt zekerheid voor het behoud van het Nederlands importcontrole-datasysteem.
Verder heeft Nederland haar fytosanitaire en dierenwelzijnspositie in de EU verstevigd
met het verkrijgen van 2 EU-referentielaboratoria (fytosanitair) en 1 EU-referentiecentrum
(dierenwelzijn).

Ook de Plantgezondheidsverordening (EU 2016/2031, hierna: PHR) is op 14 december jl.
van toepassing geworden in alle lidstaten van de EU. De PHR is onlosmakelijk met de
OCR verbonden. Beide verordeningen zijn aanleiding geweest om een nieuwe Plantgezondheidswet
op te stellen. Dit wetsvoorstel ligt nu ter behandeling in uw Kamer (Kamerstuk 35 083, Regels betreffende beschermende maatregelen tegen schadelijke organismen bij planten
(Plantgezondheidswet)).

Mijn ministerie, en de daarbij behorende NVWA, stond en staat ook nu met de recente
inwerkingtreding, in nauw contact met de belanghebbenden bij deze nieuwe regelgeving
met als doel om deze transitie naar de nieuwe OCR en PHR goed te laten verlopen en
eventuele problemen direct op te lossen.

De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, C.J. Schouten