Amendement : Amendement van het lid Flach over de mogelijkheid van nadere regels over de inrichting en uitrusting van stemlokalen

Nr. 12
AMENDEMENT VAN HET LID FLACH

Ontvangen 8 juni 2026

De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:

I

Na artikel I, aanhef, wordt een onderdeel ingevoegd, luidende:

0A

Aan artikel J 4, tweede lid, wordt een zin toegevoegd, luidende: Bij algemene maatregel
van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld betreffende de inrichting en uitrusting
van elk stemlokaal of ten minste een stemlokaal in elke gemeente ten behoeve van kiezers
die wegens hun lichamelijke beperkingen of om andere redenen hulp behoeven bij het
stemmen.

II

Na artikel I, onderdeel A, wordt een onderdeel ingevoegd, luidende:

Aa

In artikel J 28 wordt «gesteldheid» vervangen door «beperkingen».

III

In artikel I, onderdeel B, wordt in het voorgestelde artikel J 28a, eerste lid, «gesteldheid»
vervangen door «beperkingen».

Toelichting

Begeleiding tijdens het stemmen kan een belangrijk middel zijn om het kiesrecht uit
te kunnen oefenen. De wetgever dient echter ook te waarborgen dat kiezers zoveel mogelijk
zonder begeleiding kunnen stemmen, allereerst om recht te doen aan hun zelfstandigheid,
maar ook om het stemgeheim te waarborgen en misstanden te beperken. Ondergetekende
constateert dat eenvoudige (technische) voorzieningen die de toegankelijkheid vergroten
en het stemgeheim waarborgen, niet altijd in alle gemeenten beschikbaar zijn. Te denken
valt bijvoorbeeld aan voorzieningen voor kiezers met een visuele beperking, zoals
voelbare geleidelijnen op de vloer of de beschikbaarheid van een stembox of stemmal.
Het ontbreken van voorzieningen kan betekenen dat kiezers niet zelf hun stem uitbrengen
of dat zij onnodig onder begeleiding hun stem uitbrengen.

De Kieswet bepaalt nu dat burgemeester en wethouders geschikte stemlokalen aanwijzen.
Burgemeester en wethouders moeten er bij de geschiktheid van stemlokalen ook aandacht
aan besteden dat stemlokalen zodanig zijn gelegen en zo zijn ingericht en uitgerust
dat kiezers met lichamelijke beperkingen zoveel mogelijk hun stem zelfstandig kunnen
uitbrengen. Tot slot kan de Kiesraad ter ondersteuning instructies en kwaliteitsstandaarden
vaststellen voor de uitvoering van het verkiezingsproces (art. A 11 Kieswet). Deze
bevoegdheid gebeurt met het oog op de goede uitvoering van het bij of krachtens de
wet bepaalde en laat onverlet de mogelijkheid om bij algemene maatregel van bestuur
nadere regels te stellen over de geschiktheid van stemlokalen.

In artikel J 4, eerste lid, van de Kieswet is de mogelijkheid opgenomen om bij algemene
maatregel van bestuur nadere regels te stellen over de geschiktheid van stemlokalen.
Dit amendement verduidelijkt dat de mogelijkheid van nadere regels ook betrekking
heeft op de inrichting en uitrusting van de stemlokalen ten behoeve van kiezers met
een lichamelijke beperking of die om andere reden hulp behoeven bij het stemmen. De
regels kunnen betrekking hebben op elk stembureau of ten minste één stembureau in
elke gemeente. De uitwerking kan in overleg met gemeenten, de Kiesraad en vertegenwoordigende
organisaties vorm krijgen, waarbij de noodzaak en de proportionaliteit van de inspanning
een belangrijk aandachtspunt vormt. De Kiesraad heeft reeds criteria vastgesteld voor
integrale toegankelijkheid van stembureaus, maar daarin komen voorzieningen voor visueel
beperkten bijvoorbeeld summier aan bod. Het amendement onderstreept het belang om
voortdurend te toetsen hoe specifieke groepen op eenvoudige wijze beter kunnen worden
ondersteund.

Omdat artikel J 4 reeds spreekt over lichamelijke beperkingen is daarbij aangesloten.
Deze term wordt door het amendement ook consequent toegepast in de wettelijke bepalingen.

Flach