Amendement : Amendement van het lid Schilder over het op verzoek van de kiezer verlenen van bijstand door een door de kiezer aangewezen persoon

Nr. 7
AMENDEMENT VAN HET LID SCHILDER

Ontvangen 4 juni 2026

De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:

In artikel I, onderdeel B, wordt het voorgestelde artikel J 28a als volgt gewijzigd:

1. Aan het tweede lid wordt toegevoegd «, tenzij de kiezer verzoekt dat de bijstand
wordt verleend door een door de kiezer aangewezen persoon».

2. Het derde lid komt te luiden:

3. De door de kiezer aangewezen persoon, bedoeld in het tweede lid, respecteert het
geheim van de stemming en de stemvrijheid van de kiezer. Indien de voorzitter van
het stembureau aanwijzingen heeft dat sprake is van beïnvloeding, kan de voorzitter
van het stembureau besluiten de bijstand door de door de kiezer aangewezen persoon
niet of niet langer toe te staan. In dat geval biedt de voorzitter aan dat de bijstand
wordt verleend door een lid van het stembureau. Indien de kiezer die bijstand niet
wenst, wordt de stempas of kiezerspas aan de kiezer teruggegeven, als bedoeld in artikel
J 28b, eerste lid, tweede zin. Het tweede lid van dat artikel is dan van overeenkomstige
toepassing.

Toelichting

Dit amendement heeft als doel om kiezers zelf regie te geven over de ondersteuning
die zij ontvangen in het stemhokje. Het wetsvoorstel maakt het mogelijk dat iedereen
die hulp nodig heeft die hulp ook krijgt, maar bepaalt daarbij dat deze ondersteuning
in principe alleen door een stembureaulid mag worden verleend. De indiener vindt dat
een te beperkte benadering. Voor veel mensen is het juist belangrijk dat zij kunnen
terugvallen op iemand die zij kennen en vertrouwen. Een partner, familielid, mantelzorger
of begeleider weet vaak beter hoe iemand communiceert, waar iemand tegenaan loopt
en welke ondersteuning nodig is om zelfstandig een stem uit te brengen. Juist dat
vertrouwde contact kan ervoor zorgen dat iemand met meer zekerheid en minder spanning
het hokje in kan kleuren.

Tegelijkertijd staat voor de indiener buiten kijf dat stemvrijheid en stemgeheim beschermd
moeten blijven. Daarom blijft het mogelijk voor het stembureau om op te treden wanneer
sprake lijkt te zijn van ongewenste beïnvloeding of druk. Op die manier wordt geen
afbreuk gedaan aan de betrouwbaarheid van het verkiezingsproces. De indiener benadrukt
dat de bevoegdheid van de voorzitter om bijstand door een door de kiezer aangewezen
persoon te weigeren terughoudend dient te worden toegepast. Het enkele feit dat een
begeleider een partner, familielid, mantelzorger of andere bekende van de kiezer is,
vormt op zichzelf geen aanleiding om aan te nemen dat sprake is van ongewenste beïnvloeding.
Van ingrijpen behoort slechts sprake te zijn indien concrete aanwijzingen bestaan
dat het geheim van de stemming of de stemvrijheid van de kiezer niet worden gerespecteerd.
Het uitgangspunt van dit amendement blijft dat de kiezer in beginsel zelf bepaalt
door wie hij of zij wordt ondersteund.

Schilder