Amendement : Amendement van het lid Markuszower c.s. over strafbaarstelling van illegaliteit met uitzondering van deelnemingsvormen anders dan pleger

Nr. 15
AMENDEMENT VAN HET LID MARKUSZOWER C.S.

Ontvangen 19 mei 2026

De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:

I

In artikel II wordt na onderdeel C een onderdeel ingevoegd, luidende:

Ca

In artikel 66a, zevende lid, wordt, onder verlettering van de onderdelen a tot en
met d tot b tot en met e, een onderdeel ingevoegd, luidende:

a. bij herhaling het strafbare feit, bedoeld in artikel 108, zesde lid, of het strafbare
feit, bedoeld in artikel 108a, heeft begaan, dan wel achtereen volgens beide strafbare
feiten heeft begaan;.

II

Aan artikel II wordt een onderdeel toegevoegd, luidende:

F

Na artikel 108 wordt een artikel ingevoegd, luidende:

Artikel 108a

1. De meerderjarige vreemdeling die in Nederland verblijft terwijl hij weet of ernstige
reden heeft te vermoeden dat dat verblijf niet rechtmatig is, wordt gestraft met gevangenisstraf
van ten hoogste zes maanden of geldboete van de tweede categorie.

2. In afwijking van het eerste lid is de vreemdeling niet strafbaar zolang de voor hem
geldende vertrektermijn nog niet is verstreken.

3. Het in het eerste lid strafbaar gestelde feit is een misdrijf. Deelnemen aan dit
misdrijf, anders dan als pleger, is niet strafbaar.

4. Artikel 108, vierde lid, is van overeenkomstige toepassing.

Toelichting

Vreemdelingen die geen rechtmatig verblijf in Nederland hebben, behoren Nederland
te verlaten. In de praktijk gebeurt echter vaak het tegenovergestelde: grote aantallen
vertrekplichtige vreemdelingen blijven in Nederland en verdwijnen in de illegaliteit.
Zij onttrekken zich aan toezicht, frustreren actief het terugkeerbeleid en verblijven
langdurig zonder verblijfsrecht in ons land. Dat tast de geloofwaardigheid van het
migratiebeleid aan, veroorzaakt maatschappelijke overlast en legt extra druk op publieke
voorzieningen, veiligheid en handhaving.

Met dit amendement wordt daarom geregeld dat illegaal verblijf strafbaar wordt gesteld,
naar het voorbeeld van verschillende EU-landen. Het doel daarvan is illegaal verblijf
tegen te gaan en naleving van de vertrekplicht te bevorderen. Wie geen recht heeft
om in Nederland te verblijven en desondanks bewust in Nederland blijft, maakt zich
daarmee strafbaar.

Het amendement sluit aan bij het uitgangspunt dat het Nederlandse migratiebeleid geloofwaardig
moet zijn. Zonder consequenties voor het bewust negeren van een vertrekplicht ontstaat
het risico dat vreemdelingen zonder geldige verblijfspapieren in Nederland verblijven,
buiten het zicht van de overheid. Strafbaarstelling van illegaal verblijf zal bijdragen
aan meer grip krijgen op migratie en een effectiever terugkeerbeleid.

In de Tweede Kamer bestaat geen meerderheid om hulpverlening aan illegale vreemdelingen
strafbaar te stellen. Indieners hebben er daarom voor gekozen om, in navolging van
de novelle inzake de strafbaarstelling van illegaal verblijf, deelnemers anders dan
de pleger uit te sluiten van strafbaarheid.

Met dit amendement wordt aldus een heldere norm gesteld: wie geen rechtmatig verblijf
heeft, moet Nederland verlaten. Wie bewust illegaal in Nederland blijft en de vertrekplicht
blijft negeren, moet strafrechtelijk kunnen worden aangepakt. Tegelijkertijd wordt
gewaarborgd dat hulpverlening door derden niet onder deze strafbaarstelling valt en
dat de bestaande strafrechtelijke aanpak van mensensmokkel, mensenhandel en andere
strafbare feiten volledig in stand blijft.

Markuszower Lammers Schilder