Amendement : Amendement van het lid Jimmy Dijk over middelen voor extra banen in sociale ontwikkelbedrijven en voor basisbanen

Nr. 28
AMENDEMENT VAN HET LID JIMMY DIJK

Ontvangen 11 maart 2026

De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:

De departementale begrotingsstaat wordt als volgt gewijzigd:

I

In artikel 2 Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 425.000 (x € 1.000).

II

In artikel 2 Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verlaagd met € 310.000 (x € 1.000).

III

In artikel 11 Uitvoering worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verlaagd met € 90.000 (x€ 1.000)

Toelichting

Het voorstel van de indiener is om 250 miljoen euro vrij te maken voor 40.000 extra
banen in sociale ontwikkelbedrijven. Sociaal ontwikkelbedrijven bieden een belangrijke
plek voor mensen die op een andere werkvloer nu niet meteen aan het werk komen. Mensen
vinden er de begeleiding die ze nodig hebben om later buiten het sociaal ontwikkelbedrijf
aan de slag te gaan. Of ze vinden er een plek waar ze passend werk kunnen doen. Werk
is zoveel meer dan alleen de plek waar je je salaris verdient. Je werkplek zorgt ervoor
dat je sociale contacten opdoet, nieuwe dingen leert en structuur opbouwt. Nu zitten
120.000 mensen thuis die juist graag aan het werk willen, maar geen passende werk
kunnen vinden. De indiener wil voor iedereen een werkplek.

Daarnaast stelt de indiener voor om 175 miljoen euro vrij te maken voor 10.000 basisbanen.
Een basisbaan biedt mensen een baan voor 32 uur per week voor het wettelijk minimumloon.
Het is bedoeld voor mensen die langdurig zonder werk zitten, die graag willen werken
en hierbij een beetje begeleiding nodig hebben die een reguliere baan niet biedt.
Het is een investering in mensen. Zodat mensen bijdrage naar vermogen en een fatsoenlijk
inkomen krijgen. Tegelijkertijd versterkt het onze buurten en gemeenschappen.

In totaal kosten deze 50.000 banen met elkaar 425 miljoen euro.

De indiener stelt voor dit op vier verschillende manieren te betalen:

– Een besparing op uitgaven aan handhaving, sanctionering en terugvordering binnen de
sociale zekerheid. De afgelopen jaren is gebleken dat een deel hiervan weinig opbrengt
en hoge kosten kent. Incasso-opbrengsten bij UWV, SVB en gemeenten liggen al jaren
laag, terwijl de uitvoeringskosten hoog zijn. Indiener kiest voor gerichte fraudeonderzoeken
en terugvorderingen. Indiener schrapt fraudeonderzoeken en terugvorderingen met een
lage financiële omvang en bij sancties die voortkomen uit niet-opzettelijke fouten.
Hierdoor wordt er 120 miljoen euro bespaard, zonder afbreuk te doen aan de handhaving
bij aantoonbare fraude of misbruik. In dit voorstel wordt daarom 90 miljoen bespaard
op de uitvoering.

– Als gevolg van de in het voorstel gecreëerde banen ontstaat er uitstroom van mensen
uit een uitkering of een zwaardere voorziening. Dit gaat om een gemiddelde uitkeringslast
van 25.000 euro per persoon per jaar. In totaal veroorzaakt dit een besparing van
50 miljoen euro. Dit is laag ingeschat.

– Indiener stelt voor om 175 miljoen euro vrij te maken voor 10.000 basisbanen in het
hele land. De basisbanen geven ook een besparing op bijstandsuitkeringen. Dit geld
moet ingezet worden om de basisbaan mogelijk te maken (ontschoten). Dit zou al ruim
één derde van de kosten van een basisbaan kunnen dragen. Daarnaast kunnen de middelen
die nu zijn vrijgemaakt voor re-integratie en de ESF-subsidie worden ingezet. Zo kan
de helft van een basisbaan bekostigd worden.

– Per basisbaan blijft dan ongeveer 17.500 euro per jaar nodig vanuit de Rijksbegroting.
Voor het resterende deel wil indiener schrappen op externe inhuur en consultants.
De Nederlandse overheid besteedde in 2024 een recordbedrag van 3,7 miljard euro aan
externe inhuur van consultants en interim-managers. Indiener verwacht hierdoor een
besparing van 255 miljoen euro om te besteden aan beide in dit voorstel voorgestelde
vormen van werk. Dit gaat om de begrotingsjaren vanaf 2027. Indiener kiest ervoor
om mensen te helpen die het nodig hebben, in plaats van dure externe inhuur die niet
nodig is.

J. Dijk