Amendement (gewijzigd/nader/vervangend) : Gewijzigd amendement van de leden Mutluer en Struijs ter vervanging van nr. 42 over middelen voor de aanpak van gender gerelateerd geweld

Nr. 78
GEWIJZIGD AMENDEMENT VAN DE LEDEN MUTLUER EN STRUIJS TER VERVANGING VAN DAT GEDRUKT
ONDER NR. 421

Ontvangen 29 januari 2026

De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:

De departementale begrotingsstaat wordt als volgt gewijzigd:

I

In artikel 31 Politie worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 20.000 (x € 1.000).

II

In artikel 33 Veiligheid en criminaliteitsbestrijding worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 47.500 (x € 1.000).

Toelichting

In Nederland worden jaarlijks gemiddeld 43 vrouwen vermoord. Vrouwen zijn nog te vaak
onveilig, zowel binnens- als buitenshuis. Maar liefst 45% van alle Nederlandse vrouwen
is ooit slachtoffer geweest van lichamelijk of seksueel geweld. Een overgroot deel
van de vermoorde vrouwen wordt binnenshuis om het leven gebracht. Wanneer een vrouw
wordt vermoord, is de dader bovendien vaak een (ex-)partner. Gendergerelateerd geweld
is daarmee een groot en hardnekkig probleem in onze samenleving. In het meest extreme
geval leidt dit tot femicide.

Dit probleem raakt alle facetten van onze samenleving en vraagt om een brede en samenhangende
aanpak: van bewustwording en preventie tot het bestrijden van geweld en het bieden
van passende hulp en opvang. Dit amendement regelt de middelen om een eerste, noodzakelijke
stap te zetten in de aanpak van dit zorgwekkende probleem.

Er is nog altijd onvoldoende bewustzijn en kennis van de zogenoemde rode vlaggen van
gendergerelateerd geweld en femicide, zoals stalking, dwingende controle, psychisch
en seksueel geweld. Hierdoor wordt vaak niet tijdig ingegrepen. Vrouwen moeten veilig
zijn, zowel op straat als thuis. Grensoverschrijdend gedrag en geweld zijn niet normaal.
Daarom wordt EUR 5 miljoen vrijgemaakt voor twee brede publiekscampagnes. Het gaat
om: een campagne die duidelijk maakt dat grensoverschrijdend gedrag richting vrouwen
niet normaal is en dat vrouwen recht hebben op veiligheid; en een nationale bewustwordingscampagne
gericht op het tijdig herkennen van signalen van femicide en gendergerelateerd geweld.

Daarnaast is het van groot belang dat professionals die met slachtoffers en plegers
werken voldoende zijn toegerust om gendergerelateerd geweld te herkennen en adequaat
aan te pakken. Dit betreft onder meer de politie, het Openbaar Ministerie, de rechtspraak,
Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming. Om dit te bevorderen wordt EUR
2 miljoen vrijgemaakt om lopende opleidingen te versterken met extra kennis en expertise
op dit terrein.

Voor effectieve herkenning en aanpak is het tevens noodzakelijk dat er beter zicht
is op de aard en omvang van het probleem en dat kennis over effectieve interventies
wordt geborgd. Daarom wordt het Landelijk Expertisecentrum Eergerelateerd Geweld (LEC
EEG) versterkt en uitgebreid tot een Expertisecentrum Femicide. Het budget voor het
LEC EEG wordt hiertoe verhoogd met EUR 500.000.

Voor vrouwen die slachtoffer zijn, of dreigen te worden, van geweld moeten voldoende
opvangplekken en passende nazorg beschikbaar zijn. Momenteel is er sprake van een
nijpend tekort aan opvangplekken en gespecialiseerde zorg. Het kabinet heeft hiervoor
reeds EUR 12 miljoen vrijgemaakt. Dat is een belangrijke eerste stap, maar onvoldoende
om te voldoen aan de GREVIO-norm. Daarom wordt aanvullend EUR 10 miljoen beschikbaar
gesteld.

Daarnaast wordt EUR 10 miljoen vrijgemaakt om Filomena te ondersteunen en verder uit
te breiden naar meer gemeenten. Filomena is een specialistische en integrale aanpak
voor slachtoffers van ernstig en structureel gendergerelateerd geweld, waaronder intieme
terreur en femicide-risico. Binnen Filomena wordt intensieve, langdurige ondersteuning
geboden aan vrouwen die zich in een hoogrisicosituatie bevinden. De aanpak kenmerkt
zich door nauwe samenwerking tussen zorg, veiligheid en justitie, waarbij veiligheid,
herstel en stabiliteit centraal staan. Door Filomena in meer gemeenten beschikbaar
te maken, kunnen vrouwen eerder en beter worden beschermd en kan escalatie van geweld
worden voorkomen.

Vrouwen in nood moeten snel en laagdrempelig hulp kunnen krijgen. Een 24/7 hulplijn
(116) kan hierin voorzien, vergelijkbaar met hulplijn 113. Voor het opzetten en verder
professionaliseren van deze hulplijn wordt EUR 5 miljoen beschikbaar gesteld.

Daarnaast mogen er geen financiële drempels bestaan voor de inzet van elektronische
beschermingsmiddelen, zoals een slachtofferdevice of het alarmsysteem AWARE, waarmee
vrouwen in acute nood direct contact kunnen leggen met de politie. Deze middelen zijn
essentieel wanneer een man die is veroordeeld voor stalking of geweld in de buurt
van het slachtoffer komt. Met deze investering kunnen jaarlijks 10.000 vrouwen extra
gebruikmaken van AWARE. Het budget wordt hiervoor verhoogd met EUR 15 miljoen.

Ten slotte moet de handhaving van het verbod op straatintimidatie worden versterkt.
Daarom wordt EUR 20 miljoen beschikbaar gesteld voor de uitbreiding van de landelijke
en gemeentelijke politiecapaciteit.

De dekking van dit amendement wordt gevonden bij amendementen op het Belastingplan
in 2026. Indieners verwijzen hierbij naar de voorstellen uit de moties van Jetten,
Timmermans, Bontenbal, Dijk, Ouwehand, Dassen, Van Baarle, Bikker ingediend bij de
Algemene Politieke Beschouwingen 2024 (Kamerstukken II 2024/25, 36 600, nrs. 12 en 13). Dekkingsvoorstellen bevatten het aanpakken van ondoelmatige en ineffectieve
fiscale regelingen, het invoeren van een digitale dienstenbelasting, het aanscherpen
van de renteaftrekbeperking & het beperken van constructies waarmee winstbelasting
wordt ontweken.

Mutluer Struijs